Những bông hoa thép giữa lòng Hà Nội: Bản hùng ca "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh"

"Ai chết vinh chưa rạng nấm mồ Ai sống nhục gục đầu rỏ lệ..."

Mỗi độ đông về, khi những cơn gió rét mướt tràn qua từng góc phố cổ Hà Nội, người ta lại nhớ về một mùa đông rực lửa, một mùa đông đã tạc vào lịch sử dân tộc những bức tượng đài bất tử: Mùa đông năm 1946. Đó là thời khắc mà toàn quốc đứng lên kháng chiến, và tại chảo lửa thủ đô, một tập thể những con người quả cảm đã làm nên huyền thoại - Đội Cảm tử quân và Trung đoàn Thủ đô vĩ đại.

Đêm 19 tháng 12 năm 1946, hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Hồ Chủ tịch, quân và dân Hà Nội đã nhất tề đứng lên. Trước sức mạnh áp đảo về vũ khí, xe bọc thép và hỏa lực của quân viễn chinh Pháp, những thanh niên Hà Nội - từ cậu học sinh trường Bưởi, anh thợ thủ công, đến người nhạc sĩ, nhà thơ - đã tự nguyện tập hợp lại. Đầu tháng 1 năm 1947, Trung đoàn Thủ đô chính thức được thành lập. Trong hàng ngũ ấy, Đội Cảm tử quân là những người đi tiên phong, những người sẵn sàng nhận lấy cái chết để nhường sự sống cho đồng bào, cho Tổ quốc.

Khí tiết của họ được kết tinh trong một lời thề đã trở thành linh hồn của cuộc kháng chiến: "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh". Lời thề ấy không chỉ được hô vang, mà còn được các chiến sĩ chích máu viết lên tường, lên những cánh cửa gỗ cháy đen giữa phố phường đổ nát.

Vũ khí của Cảm tử quân vô cùng thô sơ: vài khẩu súng trường cũ, mã tấu, chai xăng, và đặc biệt là "bom ba càng" - một thứ vũ khí chống tăng cảm tử. Mỗi khi xe tăng Pháp ầm ầm tiến vào các con phố nhỏ như Hàng Bông, Hàng Đào, chợ Đồng Xuân... những chiến sĩ cảm tử lại bất ngờ từ trong các hố cá nhân hay góc tường lao ra. Bằng một động tác dứt khoát, họ dùng cả thân hình mình lao thẳng bom ba càng vào rích xích xe tăng địch. Tiếng nổ long trời lở đất vang lên, cỗ xe bọc thép của kẻ thù bốc cháy ngùn ngụt, nhưng cùng với đó, người chiến sĩ cảm tử cũng tan biến vào khói bụi. Sự hy sinh lẫm liệt, tột cùng bi tráng ấy đã làm những viên tướng dày dạn trận mạc của Pháp phải run sợ và kinh ngạc.

Ròng rã 60 ngày đêm khói lửa, những bông hoa thép của Trung đoàn Thủ đô đã kiên cường bám trụ từng căn nhà, từng góc phố, giành giật với kẻ thù từng tấc đất thiêng liêng. Bằng ý chí sắt đá, họ đã kìm chân thành công đạo quân hùng hậu của giặc, tạo điều kiện cho cơ quan đầu não và hàng vạn nhân dân thủ đô rút lui an toàn lên chiến khu Việt Bắc.

Khi nhiệm vụ hoàn thành, đêm 17 tháng 2 năm 1947, Trung đoàn Thủ đô đã thực hiện một cuộc rút quân chiến lược thần kỳ qua sông Hồng, để lại một Hà Nội trống vắng khiến quân địch ngỡ ngàng. Đội Cảm tử quân Thủ đô ngày ấy, người còn, người mất, nhưng tinh thần "Quyết tử" của các anh đã trở thành bản trường ca bất tuyệt. Họ đã dùng chính tuổi thanh xuân rực rỡ nhất của mình làm lá chắn thép, giữ trọn vẹn khí tiết của người Hà Nội và khơi dậy ngọn lửa đấu tranh giải phóng dân tộc bừng sáng khắp non sông.