Những bữa cơm vội của bệnh xá.

Trong những trang nhật ký của bác sĩ Đặng Thùy Trâm, chiến tranh không chỉ hiện lên qua những ca cấp cứu hay tiếng bom rền xa, mà còn hiện lên rất rõ trong những điều tưởng như nhỏ nhất: một bữa cơm. Ở bệnh xá giữa rừng, bữa ăn không có khái niệm “đúng giờ”. Khi nào có thể dừng tay là khi đó mới ăn. Có hôm, nồi cơm vừa kịp chín đã phải chia vội vì thương binh mới được đưa vào. Người thì còn đang thay băng, người thì đang tiêm thuốc, người thì chạy đi lấy cáng. Và thế là bữa cơm bị cắt ngang, chia ra, hoặc để nguội bên góc bàn. Cơm thường không đủ đầy. Có khi chỉ là cơm trắng với ít rau rừng, vài lát mắm, hoặc thứ gì đó có thể kiếm được trong điều kiện thiếu thốn. Nhưng điều khiến bữa ăn trở nên đặc biệt không nằm ở món ăn, mà ở cách mọi người tranh thủ ăn giữa công việc đang dở dang. Có người vừa ăn vừa đứng, mắt vẫn dõi theo giường bệnh. Có người chỉ kịp ăn vài thìa rồi đặt bát xuống vì có tiếng gọi cấp cứu. Bữa ăn kéo dài không phải vì ngon, mà vì bị ngắt quãng liên tục bởi công việc không thể dừng. Thỉnh thoảng, trong khoảng lặng hiếm hoi, mọi người ngồi sát nhau, ăn nhanh, không nói nhiều. Chỉ có tiếng muỗng chạm bát, tiếng gió rừng và tiếng bước chân ngoài sân bệnh xá. Nhưng ngay cả trong sự vội vã ấy, vẫn có một cảm giác rất rõ: đây là lúc hiếm hoi họ được ngồi lại, dù chỉ vài phút, để giữ lại sức cho những giờ tiếp theo. Trong nhật ký của người bác sĩ trẻ, những bữa cơm như vậy không được mô tả như một sinh hoạt bình thường. Nó giống như một khoảng nghỉ tạm thời giữa hai nhịp sống căng thẳng. Một khoảng lặng nhỏ giúp con người không bị cuốn trôi hoàn toàn bởi công việc cứu người. Chiến tranh khiến mọi thứ trở nên gấp gáp: cứu thương, di chuyển, phẫu thuật, báo động. Và ngay cả bữa ăn cũng phải học cách sống trong sự gấp gáp đó. Nhưng chính từ những bữa cơm vội ấy, người ta vẫn thấy được một điều: con người không chỉ tồn tại để làm việc, mà còn cố gắng giữ lại chút bình thường giữa những điều bất thường nhất.