NHỮNG BƯỚC CHÂN ĐI NỬA VÒNG TRÁI ĐẤT - TẬP 9: NGƯỜI KHÔNG TRỞ VỀ
Trên Trường Sơn, có những người ra đi rồi trở về. Nhưng cũng có những người chỉ đi một lần. Họ để lại chiếc ba lô, đôi dép, một lá thư chưa gửi hoặc một cái tên trong sổ đơn vị. Tập 9 không kể về một nhân vật cụ thể, mà là câu chuyện hư cấu dựa trên hình tượng những người lính, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã hy sinh trên tuyến Trường Sơn. Bởi trong hàng nghìn chuyến hàng đi về phía Nam, có những người đã gửi lại tuổi trẻ của mình giữa núi rừng.

Buổi sáng hôm ấy...
đoàn người chuẩn bị rời trạm.
Trời không mưa.
Rừng yên tĩnh.
Người lính trẻ kiểm tra chiếc gùi.
Dây đã được buộc chắc.
Hàng đã được bọc kín.
Anh nhìn sang người đồng đội bên cạnh.
“Đi chưa?”
Người kia gật đầu.
“Đi.”
Hai người cùng bước.
Như mọi ngày.
Không ai biết...
đó sẽ là một trong những chuyến đi cuối cùng của họ.
MỘT NGƯỜI BẠN
Người đồng đội tên Minh.
Hai người quen nhau từ một trạm giao nhận.
Minh ít nói.
Nhưng mỗi khi nghỉ...
anh thường kể chuyện quê nhà.
Quê Minh có một dòng sông.
Có cây đa đầu làng.
Có một người mẹ già.
Và có một cô em gái đang học trường làng.
Một lần...
người lính hỏi:
“Bao giờ hết chiến tranh, cậu làm gì?”
Minh suy nghĩ.
“Về nhà.”
“Chỉ thế thôi?”
“Ừ.”
“Không muốn làm gì khác à?”
Minh cười.
“Về nhà trước đã.”
Cả hai cùng cười.
CHUYẾN ĐI
Hôm ấy...
nhiệm vụ của họ là đưa hàng đến một trạm phía trước.
Không phải chuyến hàng đặc biệt.
Không phải nhiệm vụ lớn.
Chỉ là một chuyến hàng như hàng trăm chuyến trước.
Nhưng chiến tranh không bao giờ báo trước điều gì.
Đoàn người đi qua một đoạn rừng.
Minh đi phía trước.
Người lính đi phía sau.
Khoảng cách chỉ vài mét.
Bỗng...
một tiếng động cơ vang lên.
Minh quay lại.
“Xuống!”
Mọi người lập tức tản ra.
Người lính kéo chiếc gùi xuống.
Nằm sát đất.
Tiếng bom vọng đến.
Một tiếng.
Rồi tiếng thứ hai.
Rừng rung chuyển.
Đất đá rơi xuống.
Anh gọi:
“Minh!”
Không có tiếng trả lời.
Anh ngẩng lên.
“Minh!”
Vẫn im lặng.
Một người bên cạnh giữ vai anh.
“Đừng đứng lên!”
Nhưng anh vẫn nhìn về phía trước.
Một thân cây đổ xuống.
Khói bụi phủ kín con đường.
Khi mọi thứ yên lại...
anh chạy về phía trước.
Minh nằm bên một gốc cây.
Chiếc gùi vẫn bên cạnh.
Anh quỳ xuống.
“Minh!”
Không có tiếng trả lời.
Người y tá chạy tới.
Kiểm tra.
Rồi lặng im.
Người lính trẻ hiểu.
Minh đã không còn.
Anh ngồi xuống bên bạn.
Không khóc.
Chỉ nhìn chiếc gùi.
Một người hỏi:
“Có đưa đi được không?”
Người y tá lắc đầu.
“Phải ở lại.”
Người lính trẻ cúi xuống.
Nhặt chiếc khăn của Minh.
Anh gấp lại.
Đặt vào túi.
Không ai nói gì.
CHUYẾN HÀNG VẪN PHẢI ĐI
Người chỉ huy đến.
Ông nhìn những người còn lại.
Rồi nhìn con đường.
“Phải tiếp tục.”
Không ai muốn nghe câu ấy.
Nhưng tất cả đều hiểu.
Chiếc hàng vẫn phải đến nơi.
Người lính trẻ nhìn chiếc gùi của mình.
Rồi nhìn chiếc gùi của Minh.
Một chiếc còn trên vai.
Một chiếc nằm bên cạnh người đã mất.
Anh nói:
“Cho tôi mang cả.”
Người chỉ huy nhìn anh.
“Cậu mang nổi không?”
Anh gật đầu.
“Được.”
Hai chiếc gùi.
Một người.
Anh đeo chiếc thứ nhất.
Rồi chiếc thứ hai.
Vai trĩu xuống.
Nhưng anh bước.
Một bước.
Rồi một bước.
Không ai nói.
Đoàn người tiếp tục đi.
ĐÊM HÔM ĐÓ
Đến trạm...
hàng được giao.
Người nhận kiểm tra.
“Đủ.”
Người lính đặt chiếc gùi xuống.
Hai vai đau đến mức không thể nhấc lên.
Anh ngồi xuống.
Một người đưa nước.
Anh uống.
Rồi hỏi:
“Bao giờ quay lại?”
Người chỉ huy nhìn anh.
“Ngày mai.”
Anh im lặng.
Đêm ấy...
anh không ngủ.
Anh lấy chiếc khăn của Minh ra.
Đặt bên cạnh.
Anh nhớ câu nói hôm nào:
“Hết chiến tranh, tôi về nhà.”
Anh nhìn ra ngoài.
Rừng tối đen.
Anh nói rất khẽ:
“Cậu chưa về được.”
Không ai trả lời.
MỘT CUỐN SỔ
Sáng hôm sau...
người chỉ huy mở sổ.
Tên những người trong đội được ghi lại.
Một dòng.
Rồi một dòng khác.
Đến tên Minh...
ông dừng bút.
Một dấu nhỏ được ghi bên cạnh.
Không có nhiều chữ.
Chỉ vài từ.
“Đã hy sinh.”
Chỉ vài chữ.
Nhưng phía sau...
là cả một cuộc đời.
Một người mẹ.
Một người cha.
Một cô em gái.
Một căn nhà.
Một quê hương.
Tất cả...
sẽ chờ một người không bao giờ trở lại.
LÁ THƯ
Vài ngày sau...
tại trạm giao liên...
một chiến sĩ mang tới một lá thư.
“Có thư của Minh.”
Người lính trẻ đứng im.
Anh nhận phong bì.
Dòng chữ:
“Gửi Minh.”
Anh không mở.
Đó không phải thư của anh.
Người giao liên hỏi:
“Đưa về đơn vị hay gửi lại?”
Anh nhìn phong bì.
Rồi nói:
“Gửi về nhà.”
Người giao liên gật đầu.
Nhưng anh biết...
người nhận sẽ không bao giờ nghe được giọng của Minh khi đọc lá thư ấy.
MỘT NGƯỜI MẸ
Ở một ngôi làng xa...
một người mẹ vẫn chờ.
Bà không biết con mình đã hy sinh.
Bà chỉ biết...
lâu rồi chưa có thư.
Một buổi chiều...
một cán bộ đến nhà.
Trên tay là một phong thư.
Người mẹ nhìn thấy.
Bà bước ra.
“Có thư của nó phải không?”
Người cán bộ im lặng.
Bà hiểu.
Bà không hỏi thêm.
Chỉ đưa tay nhận lá thư.
Đêm hôm đó...
bà ngồi dưới ngọn đèn.
Mở thư.
Đọc từng dòng.
Có lẽ...
đó là lần cuối cùng bà được đọc chữ của con mình.
TRỞ LẠI TRƯỜNG SƠN
Trong khi đó...
con đường vẫn tiếp tục.
Những đoàn người vẫn đi.
Những chiếc gùi vẫn được mang lên vai.
Những chiếc xe vẫn chạy.
Người lính trẻ tiếp tục nhiệm vụ.
Nhưng từ ngày Minh mất...
anh luôn nhìn về phía trước lâu hơn.
Mỗi khi có một người đi phía sau...
anh sẽ chờ.
Nếu người ấy đi chậm...
anh giảm tốc.
Nếu người ấy bị thương...
anh dừng lại.
Nếu chiếc gùi của họ bị đứt...
anh giúp buộc lại.
Anh không muốn...
một người nữa biến mất mà không có ai nhớ.
MỘT CÁI TÊN
Nhiều tháng sau...
anh gặp một nhóm lính mới.
Một người hỏi:
“Anh đi Trường Sơn lâu chưa?”
Anh đáp:
“Lâu rồi.”
“Anh có sợ không?”
Anh im lặng.
Rồi nói:
“Có.”
“Thế sao vẫn đi?”
Anh nhìn người lính trẻ.
“Vì phía trước vẫn cần hàng.”
Người lính trẻ gật đầu.
Anh không kể về Minh.
Không phải vì quên.
Mà vì có những ký ức...
chỉ cần giữ trong lòng.
NHIỀU NĂM SAU
Nhiều năm sau...
người lính trở lại Trường Sơn.
Ông đã già.
Tóc bạc.
Bước đi chậm.
Ông đứng bên một con đường.
Một người trẻ hỏi:
“Ngày xưa bác đi ở đây à?”
Ông gật.
“Ừ.”
“Bác đi với ai?”
Ông nhìn về phía rừng.
“Một người bạn.”
“Bạn bác đâu?”
Ông im lặng.
Rồi nói:
“Ở lại đây.”
Người trẻ không hỏi thêm.
Ông cúi xuống.
Nhặt một chiếc lá.
Đặt bên gốc cây.
Không phải mộ.
Không có bia.
Chỉ là một khoảng đất.
Ông đứng rất lâu.
CHIẾC GÙI CŨ
Trước khi rời đi...
ông lấy từ chiếc túi nhỏ một đoạn dây gùi.
Đã cũ.
Sờn.
Người trẻ hỏi:
“Cái gì vậy bác?”
Ông đáp:
“Dây gùi của bạn tôi.”
“Bác giữ từ bao giờ?”
“Sau ngày nó mất.”
“Vì sao bác giữ?”
Ông nhìn đoạn dây.
“Để nhớ.”
Người trẻ hỏi:
“Bác còn nhớ tên không?”
Ông cười.
“Nhớ chứ.”
Ông đọc tên người bạn.
Rồi nói:
“Đừng để người ta quên.”
NHỮNG NGƯỜI KHÔNG TRỞ VỀ
Trên Trường Sơn...
không chỉ có một Minh.
Có rất nhiều người đã không trở về.
Những người lính.
Thanh niên xung phong.
Dân công hỏa tuyến.
Công binh.
Giao liên.
Quân y.
Người lái xe.
Có người hy sinh trong một trận đánh.
Có người giữa một chuyến vận tải.
Có người khi đang sửa đường.
Có người trên một cây cầu.
Có người trong một trận bom.
Họ không có chung một câu chuyện.
Nhưng có chung một điều:
họ đã đi về phía trước.
Và khi họ không còn...
những người khác tiếp tục bước.
Máy quay từ từ bay lên.
Một con đường xuyên qua núi.
Những chiếc xe chạy.
Những người đi bộ.
Những chiếc gùi.
“Có những người đi hết con đường.”
“Có những người chỉ đi được một đoạn.”
“Nhưng dù đi bao xa…”
“…họ đều để lại dấu chân của mình trên Trường Sơn.”
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.



