Những bước chân kéo pháo giữa núi rừng Điện Biên

Năm 1953, khi mới 23 tuổi, Phạm Đức Cư nhập ngũ và được biên chế vào Tiểu đoàn 394, Trung đoàn Pháo cao xạ 367. Đây là đơn vị pháo cao xạ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau gần một năm học tập, huấn luyện kỹ thuật pháo cao xạ, cuối năm 1953, đơn vị nhận lệnh hành quân tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, khi đó mang mật danh “Trần Đình”.

Đường lên Điện Biên Phủ vô cùng gian nan. Núi cao, vực sâu, đường rừng quanh co, trong khi vũ khí và trang bị đều rất nặng.

Những khẩu pháo cao xạ nặng hàng tấn không thể dễ dàng vận chuyển bằng phương tiện cơ giới. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ phải dùng sức người, dây kéo, tời và các phương tiện thô sơ để đưa pháo vượt qua những con dốc hiểm trở.

Ông Phạm Đức Cư kể rằng, có những đoạn đường rất dốc, chỉ cần một người mất sức hoặc không giữ đúng nhịp là cả khẩu pháo có thể bị trượt xuống vực. Mỗi người phải bám chắc vào dây, vừa kéo vừa hô nhịp để cùng đồng đội tạo thành một sức mạnh thống nhất.

Có những đêm, sau một ngày kéo pháo, bàn tay người lính rát bỏng, cơ thể mệt rã rời. Nhưng sáng hôm sau, họ lại tiếp tục lên đường.

Không ai bỏ cuộc.

Bởi mỗi khẩu pháo được đưa vào trận địa không chỉ là một thứ vũ khí. Đó còn là niềm tin, là sức mạnh để bộ đội ta đối đầu với quân địch tại lòng chảo Điện Biên.

Trong quá trình kéo pháo, đơn vị của ông Phạm Đức Cư cũng chứng kiến sự hy sinh anh dũng của Anh hùng Tô Vĩnh Diện, người đã lấy thân mình cứu pháo khỏi lao xuống vực. Ký ức ấy trở thành động lực để những người còn lại càng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Khi pháo được đưa vào trận địa, nhiệm vụ của những người lính pháo cao xạ lại bước sang một giai đoạn mới.

Suốt 56 ngày đêm, các đơn vị pháo cao xạ phải chiến đấu trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Nhiệm vụ của họ là khống chế vùng trời, bảo vệ đội hình bộ binh và hạn chế đường tiếp tế bằng máy bay của quân Pháp.

Ông Cư nhớ rõ những lúc máy bay địch xuất hiện. Khi máy bay còn ở ngoài tầm bắn, các pháo thủ phải kiên nhẫn chờ đợi. Khi máy bay hạ thấp xuống đúng tầm, các khẩu pháo đồng loạt khai hỏa.

Trong những ngày chiến đấu ấy, ông và đồng đội luôn phải đối mặt với bom đạn và nguy hiểm. Nhưng tất cả đều xác định một mục tiêu: bảo vệ trận địa, bảo vệ đồng đội và góp sức đưa chiến dịch đến thắng lợi.

Theo tư liệu của Cổng thông tin tỉnh Điện Biên, Tiểu đoàn 394 của ông Cư cùng các đơn vị pháo cao xạ đã góp phần tạo thành thế trận phòng không khống chế vùng trời Điện Biên, bảo vệ bộ binh chiến đấu dưới mặt đất.

Ngày 7/5/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Đối với người lính trẻ Phạm Đức Cư năm ấy, chiến thắng là phần thưởng lớn nhất sau những tháng ngày hành quân, kéo pháo và chiến đấu giữa núi rừng Tây Bắc.

Nhiều thập kỷ sau, khi trở lại Điện Biên, ông vẫn nhớ từng con dốc, từng trận địa và những đồng đội đã cùng mình trải qua những ngày tháng không thể nào quên.

NHỮNG KỶ NIỆM KHÔNG BAO GIỜ QUÊN

Điều khiến ông Phạm Đức Cư xúc động nhất khi kể về Điện Biên Phủ không chỉ là chiến thắng mà còn là những người đồng đội đã hy sinh.

Ông từng chia sẻ rằng mỗi lần nghe lại bài “Hò kéo pháo”, những ký ức của hơn 70 năm trước như trở về. Ông nhớ những tiếng hô kéo pháo, những bàn tay nắm chặt dây, những bước chân vượt dốc và những người lính trẻ đã cùng nhau làm nên một kỳ tích.

Với ông, chiến thắng Điện Biên Phủ là kết quả của sức mạnh đoàn kết, ý chí quyết chiến quyết thắng và sự hy sinh của cả một thế hệ.