NHỮNG BƯỚC CHÂN KHÔNG DẤU GIỮA VÙNG ĐỊCH KIỂM SOÁT
Tôi đã chiến đấu suốt chín năm trời, từ 1966 đến đầu năm 1975, trên những cánh rừng Sông Bé, Mã Đà, Đồng Nai, rồi len lỏi qua các vùng sâu như Thủ Đức, Lái Thiêu, Châu Thành, vùng ven Phú Giáo, Bến Cát, Tân Uyên… Có khi là những ngày sống trong hầm bí mật giữa xóm cũ, nơi dân bị dồn ấp, có khi bám theo bờ sông Vàm Cỏ, Trị An, Bàu Hàm… Tất cả đều là vùng địch kiểm soát, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau một dấu vết nhỏ.
Ở đó, chúng tôi tồn tại bằng những nguyên tắc đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng. Những căn hầm bí mật được tạo nên từ chính kinh nghiệm sống còn. Lỗ thông hơi phải được ngụy trang kỹ, bôi hỗn hợp tỏi, sả, ớt bột, xà phòng thơm để đánh lạc hướng chó săn. Hầm không làm gần bụi cây, bụi tre, ụ mối hay gốc cây lớn vì đây là những nơi xe tăng địch thường ủi đi ủi lại. Ngược lại, có khi làm gần đường đi lại an toàn hơn, vì địch ít nghi ngờ.Cấu trúc hầm cũng là cả một sự tính toán cẩn thận. Khung hầm có phần động và phần cố định, hai mép gỗ khít nhau như hai lưỡi dao cạo, phần trên mỏng chỉ khoảng ba phân. Trong hầm luôn có hai miếng gỗ để phòng khi địch dùng que sắt xăm. Nếu bị xăm trúng, phải kịp thời đỡ mũi xăm lại, giữ cho nó đi xuống từ từ; nếu không, chỉ một cú đâm hụt nhanh, mạng sống coi như chấm dứt. Hầm bí mật là nơi sinh tử, nên mỗi người chỉ biết hầm của mình, còn liên lạc thì hẹn nhau địa điểm và giờ giấc cụ thể.Việc đi lại cũng là một nghệ thuật. Muốn “đi không dấu”, phải kéo chà phía sau để xóa vết, đồng thời phun nước tạo lớp sương mỏng làm mất dấu cành cây. Khi trở về hầm, từng mẩu đất giun bị xáo trộn cũng phải nhặt lại, đặt đúng chỗ cũ. Bàn chân phải đi bằng năm ngón, tránh làm dập cỏ, gãy cây. Nếu buộc phải qua một thân cây khô, thì phải chuẩn bị từ trước, rải đất mối, gây tổ cho mối bám. Sau khoảng hai mươi ngày, khi mối đã làm tổ tự nhiên, mới bắt đầu đi qua. Nhưng mỗi lần đi vẫn phải khéo léo vẹt đất và mối sang hai bên; đến đêm, chúng sẽ tự sửa lại như chưa từng có dấu vết nào.
