Những bước chân không mỏi

Trong số đó có Lan, cô thanh niên xung phong vừa tròn mười chín tuổi, quê ở Hà Tĩnh. Lan nhỏ người, nước da ngăm nắng, đôi mắt sáng và giọng nói lúc nào cũng rắn rỏi. Ngày lên đường, mẹ dúi vào tay cô một chiếc khăn tay thêu vụng về.

– Khi nào nhớ nhà thì lấy ra mà nhìn.

Lan cười:

– Con đi ít bữa rồi về thôi mẹ.

Nhưng cả Lan và mẹ đều hiểu, “ít bữa” trong chiến tranh có khi là vài năm, có khi là mãi mãi.

Đơn vị của Lan nhận nhiệm vụ gùi hàng qua một cung đường hiểm trở giữa dãy Trường Sơn. Mỗi người mang trên lưng hơn ba mươi ký gạo, đạn hoặc thuốc men. Con đường chỉ là lối mòn nhỏ vắt qua sườn núi, một bên vực sâu, một bên rừng rậm.

Ngày đầu tiên hành quân, Lan bước nhanh thoăn thoắt. Nhưng đến ngày thứ ba, vai cô rớm máu vì quai gùi cọ xát, bàn chân phồng rộp vì dốc đá. Đêm đến, cô nằm võng, hai chân đau nhức tưởng không thể đứng dậy nữa.

Chị tổ trưởng tên Hảo thấy vậy, ngồi bên cạnh nói nhỏ:

– Đau thì ai cũng đau. Nhưng nghĩ xem, mình dừng lại thì hàng này ai mang vào cho bộ đội ngoài kia?

Lan im lặng. Rồi sáng hôm sau, cô lại xiết chặt quai gùi, bước tiếp.

Con đường ngày càng ác liệt. Máy bay địch đánh phá suốt ngày. Hễ nghe tiếng động cơ từ xa, cả đoàn phải lao xuống hố cá nhân hoặc nép dưới tán cây. Có hôm bom nổ ngay phía trước, đất đá trùm kín lối đi. Khói chưa tan, mọi người đã xắn tay san đường.

Một lần, khi cả đoàn đang vượt qua con suối cạn, máy bay bất ngờ ập đến. Tiếng còi báo động vang lên gấp gáp.

– Nằm xuống!

Lan vừa cúi người thì một tiếng nổ chát chúa vang bên tai. Khi ngẩng lên, cô thấy Hảo bị mảnh bom sượt qua vai, máu thấm đỏ áo.

– Chị có sao không?

Hảo nghiến răng:

– Không sao… kiểm tra hàng trước đi!

Những thùng thuốc men vẫn còn nguyên. Lan nhìn người chị run run vì đau mà lòng nghẹn lại. Cô hiểu, trên con đường này, ai cũng đặt nhiệm vụ lên trước bản thân mình.

Đêm ấy, mưa rừng trút trắng xóa. Đoàn người vẫn đi. Những chiếc đèn pin bọc kín chỉ còn ánh sáng mờ như đom đóm. Bùn ngập đến mắt cá chân. Có người trượt ngã, cả nhóm dừng lại kéo nhau đứng lên rồi tiếp tục bước.

Lan thở dốc:

– Em mệt quá…

Hảo đi phía trước, không quay lại:

– Mệt thì cứ bước chậm hơn một chút. Nhưng đừng dừng.

Câu nói ấy theo Lan suốt quãng đường còn lại.

Ngày thứ bảy, đoàn tới điểm giao liên. Các chiến sĩ ngoài mặt trận chạy ra nhận hàng, khuôn mặt hốc hác nhưng rạng rỡ.

– Thuốc tới rồi! Có gạo rồi!

Một anh bộ đội trẻ cười với Lan:

– Các chị đến chậm chút nữa là tụi em nhịn đói mất.

Lan bật cười dù nước mắt muốn trào ra. Mọi đau đớn nơi vai và chân bỗng nhẹ tênh. Cô hiểu từng bước chân mình đã có ý nghĩa thế nào.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc. Lan trở về quê, mái tóc đã điểm sợi bạc sớm hơn tuổi. Người ta hỏi điều gì nhớ nhất trong những năm tháng ấy.

Lan không kể về bom đạn, cũng không nói đến gian khổ. Bà chỉ mỉm cười:

– Tôi nhớ tiếng bước chân của đồng đội trong đêm. Cứ đều đều mà đi mãi, đi mãi… không ai chịu dừng.

Bây giờ, trên những con đường nhựa phẳng lì của đất nước hòa bình, ít ai còn hình dung được ngày xưa từng có những lối mòn xuyên rừng in dấu bao bàn chân trẻ tuổi.

Nhưng lịch sử vẫn nhớ. Đó là những bước chân không mỏi – những bước chân đã đi qua gian khổ, vượt lên sợ hãi, mang mùa xuân đến cho Tổ quốc.