NHỮNG BƯỚC CHÂN KHÔNG MỎI

Có những bước chân đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng dấu chân của họ vẫn còn in trên những con đường quê hương.

Có những bước chân từng đi giữa mưa bom, bão đạn.

Có những bước chân đã mỏi vì đường dài, vì gian khổ, nhưng chưa bao giờ mỏi trước tiếng gọi của Tổ quốc.

Đó là những bước chân của một thế hệ thanh niên đã sống trọn những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho đất nước.

Ngày ấy, chúng tôi còn rất trẻ.

Có người mới mười tám.

Có người vừa đôi mươi.

Có người vừa rời mái trường, chưa kịp thực hiện những ước mơ riêng.

Nhưng khi quê hương gọi, chúng tôi lên đường.

Tôi vẫn nhớ ngày đầu tiên khoác lên mình màu áo thanh niên xung phong.

Mẹ đứng bên cổng nhà, nhìn tôi thật lâu.

Mẹ không khóc.

Chỉ sửa lại cổ áo cho tôi rồi nói:

“Đi đâu thì đi, nhớ giữ gìn sức khỏe. Khi nào đất nước hòa bình thì về với mẹ.”

Tôi cười:

“Con sẽ về.”

Rồi tôi bước đi.

Phía sau là mái nhà.

Phía trước là một con đường dài không biết có bao nhiêu gian khó đang chờ

Những ngày đầu, chúng tôi làm việc từ sáng sớm đến tối muộn.

Có những cung đường phải đi qua nhiều lần mới mở được.

Có những đoạn đường hôm trước vừa sửa xong, hôm sau lại bị phá hỏng.

Nhưng chúng tôi lại bắt đầu từ đầu.

Một người cuốc đất.

Một người vận chuyển.

Một người san đường.

Một người động viên:

“Cố lên! Chỉ còn một đoạn nữa thôi!”

Và rồi tất cả lại tiếp tục.

Có những ngày đôi chân rã rời.

Có những lúc bàn chân đau đến mức chỉ muốn ngồi xuống.

Nhưng khi nghĩ đến những đoàn xe đang chờ phía sau, chúng tôi lại đứng dậy.

Bước tiếp.

Bởi chúng tôi hiểu:

Con đường phải thông thì hàng hóa mới đến được nơi cần đến.

Và những bước chân của chúng tôi, dù nhỏ bé, cũng đang góp phần nối những con đường của Tổ quố

Có một người bạn trong đội tên Lan.

Lan là cô gái quê bên kia con sông.

Cô có mái tóc dài và nụ cười rất hiền.

Mỗi khi mệt, Lan thường nói:

“Không sao đâu. Mình còn trẻ mà.”

Rồi cô lại xắn tay áo làm việc.

Một đêm mưa lớn, con đường bị sạt.

Cả đội phải làm việc xuyên đêm.

Mưa lạnh.

Đất bùn.

Áo quần ướt sũng.

Nhưng Lan vẫn cùng mọi người đào đất, chuyển đá.

Có người bảo:

“Lan nghỉ đi, con gái làm thế đủ rồi.”

Lan lắc đầu:

“Đường chưa thông thì ai nghỉ được?”

Câu nói ấy khiến chúng tôi nhớ mãi.

Bởi Lan không phải người khỏe nhất.

Nhưng cô có một ý chí rất mạnh.

Những năm tháng ấy, chúng tôi đã đi qua rất nhiều cung đường.

Có những con đường chỉ có thể bước đi trong đêm.

Có những con đường giữa rừng sâu.

Có những con đường mà mỗi bước chân đều mang theo nỗi nhớ nhà.

Nhưng điều kỳ lạ là càng khó khăn, chúng tôi càng thương nhau.

Một củ khoai cũng chia đôi.

Một ngụm nước cũng nhường nhau.

Một lá thư từ quê nhà cũng đọc chung.

Có những đêm, chúng tôi nằm cạnh nhau kể về ngày hòa bình.

Tôi nói:

“Sau này về quê, tôi sẽ làm một căn nhà thật đẹp cho mẹ.”

Lan cười:

“Tôi thì chỉ cần được ngủ một giấc thật ngon trong căn phòng của mình.”

Một người khác nói:

“Tôi sẽ cưới vợ.”

Cả nhóm cười ầm lên.

Những ước mơ rất bình thường.

Nhưng giữa chiến tranh, những ước mơ ấy lại trở thành động lực để chúng tôi bước tiếp.

Rồi có những người bạn không còn bước tiếp được nữa.

Có người hy sinh.

Có người bị thương.

Có người mãi mãi nằm lại trên những cung đường mà chúng tôi từng cùng nhau đi qua.

Mỗi lần một người ra đi, chúng tôi đau đớn.

Nhưng sáng hôm sau, công việc vẫn phải tiếp tục.

Con đường vẫn phải mở.

Đoàn xe vẫn phải đi.

Chúng tôi lại khoác ba lô.

Lại bước đi.

Có lẽ đó là điều khiến những bước chân năm ấy không bao giờ dừng lại.

Chúng tôi bước đi không chỉ cho mình.

Mà còn bước thay cho những người đã nằm lại.

Rồi ngày hòa bình cũng đến.

Lần đầu tiên sau những năm tháng dài, chúng tôi được đi trên một con đường mà không phải lo sợ tiếng bom đạn.

Tôi đứng giữa con đường, nhìn bầu trời trong xanh.

Tôi nghĩ đến Lan.

Nghĩ đến những người bạn đã hy sinh.

Tôi tự hỏi:

“Nếu họ còn sống, họ sẽ vui biết bao khi nhìn thấy ngày hôm nay.”

Nhưng họ không còn ở đây.

Chỉ còn những con đường.

Những cánh đồng.

Những mái nhà.

Và một đất nước đang bước vào những ngày tháng mới.

Sau chiến tranh, những người còn sống lại bắt đầu một hành trình khác.

Không còn tiếng bom.

Không còn những cuộc hành quân.

Nhưng phía trước vẫn là những con đường cần được mở.

Chúng tôi trở về quê, làm ruộng, xây dựng gia đình, tham gia công tác và góp sức dựng lại quê hương.

Chúng tôi hiểu rằng:

Bảo vệ Tổ quốc là một nhiệm vụ. Xây dựng Tổ quốc trong hòa bình cũng là một nhiệm vụ.

Và những bước chân năm nào lại tiếp tục.

Chỉ khác rằng lần này, chúng bước trên những con đường của hòa bình.

Nhiều năm sau, tôi trở lại nơi ngày xưa từng làm nhiệm vụ.

Tôi không nhận ra con đường cũ nữa.

Con đường đã rộng hơn.

Những hàng cây đã lớn.

Những ngôi nhà mới mọc lên.

Trẻ em chạy chơi bên đường.

Một nhóm đoàn viên trẻ đang tình nguyện dọn vệ sinh.

Tôi đứng nhìn họ.

Một bạn trẻ hỏi:

“Bác từng làm việc ở đây ạ?”

Tôi gật đầu.

“Ngày trước, bác và đồng đội từng mở đường ở nơi này.”

Bạn ấy nhìn con đường rồi hỏi:

“Ngày ấy chắc vất vả lắm bác nhỉ?”

Tôi cười:

“Vất vả chứ.”

“Thế sao các bác vẫn làm?”

Tôi nhìn những chiếc áo xanh trước mặt.

“Vì lúc ấy đất nước cần.”

Bây giờ, đôi chân của tôi đã không còn nhanh.

Mái tóc đã bạc.

Những người bạn cùng tôi năm ấy cũng đã già.

Có người đã đi xa mãi mãi.

Nhưng mỗi khi nhìn những đoàn viên trẻ bước đi trong màu áo xanh, tôi lại nhớ đến mình của những năm tháng ấy.

Những bước chân trẻ trung.

Những đôi chân không biết mỏi.

Những trái tim đầy nhiệt huyết.

Tôi hiểu rằng tuổi trẻ rồi sẽ qua.

Nhưng điều tuổi trẻ để lại có thể còn mãi.

Một con đường.

Một công trình.

Một nghĩa tình.

Một quê hương đổi mới.

Hay đơn giản là một việc tốt được làm bằng cả tấm lòng.

Chiều hôm ấy, tôi đứng trước nghĩa trang liệt sĩ.

Tôi nhìn những cái tên trên bia đá.

Có những người tôi từng biết.

Có người từng đi cạnh tôi.

Có người từng ngồi chia nhau củ khoai.

Có người từng nói:

“Sau này hòa bình, chúng mình cùng về.”

Tôi khẽ nói:

“Các bạn ơi, chúng tôi vẫn bước tiếp.”

Gió thổi qua hàng cây.

Khói hương bay lên.

Tôi tin rằng những người đã nằm lại sẽ vui khi biết rằng quê hương hôm nay đang đổi thay từng ngày.

Thời gian có thể làm đôi chân chậm lại.

Có thể làm mái tóc bạc đi.

Có thể làm ký ức phủ lên một lớp bụi của năm tháng.

Nhưng có một điều không bao giờ cũ:

Tinh thần của một thế hệ đã từng bước đi không mỏi vì quê hương, đất nước.

Ngày ấy, chúng tôi bước đi trên những con đường của chiến tranh.

Hôm nay, thế hệ trẻ bước đi trên những con đường của hòa bình.

Mỗi thời đại có một nhiệm vụ.

Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là biết mình đang bước đi vì điều gì.

Nếu thế hệ trước đã dùng tuổi trẻ để giữ lấy từng con đường, từng tấc đất, thì thế hệ hôm nay hãy dùng tri thức và khát vọng để mở thêm những con đường mới cho quê hương.

Những con đường của phát triển.

Những con đường của tương lai.

Những con đường dẫn đến một đất nước giàu đẹp và văn minh hơn.

Bởi những bước chân năm xưa đã không mỏi.

Và hôm nay, những bước chân của tuổi trẻ lại tiếp tục hành trình ấy.

Không phải để đi qua chiến tranh.

Mà để đi về phía tương lai.

Những bước chân không mỏi – đó là bước chân của lòng yêu nước, của trách nhiệm và của một tuổi trẻ biết sống vì quê hương.