Những Buổi Chiều Hoà Đàm Vàm Biển

Năm 1969, khi vừa tròn đôi mươi, ông Nguyễn Văn Thanh gánh vác trọng trách làm Ấp đội trưởng ấp 5 Biển. Khói lửa chiến tranh bao trùm vùng đất ven biển, và tuổi trẻ của ông gắn liền với những trận bao vây đồn bốt kẻ thù không ngơi nghỉ. Cùng với lực lượng bộ đội chủ lực, ông và đồng đội ngày đêm siết chặt vòng vây đồn 3 Biển, kết hợp pháo kích, sáng bao vây, chiều lại tiếp tục áp sát. Bị kìm kẹp trong thế trận lòng dân và lực lượng cách mạng vững chắc, quân địch trở nên suy yếu, hoang mang tột độ đến mức không dám bước chân ra khỏi đồn.

Đỉnh điểm là trận phục kích táo bạo ngay tại ấp 5 Biển. Khi đoàn quân địch lọt trọn vào vòng phục kích đã được giăng sẵn, thay vì vội vã nổ súng tiêu diệt, lòng nhân ái và sự mưu trí của người chiến sĩ cách mạng lại hướng về một con đường khác: kêu gọi hòa đàm. Ông Thanh cùng đồng đội hô lớn yêu cầu chúng buông súng đầu hàng. Trước thế trận áp đảo và lời lẽ thấu tình đạt lý, bọn lính địch lần lượt tháo gỡ, buông hết vũ khí xuống đất.

Cứ thế, vào mỗi buổi chiều tà, một cảnh tượng đặc biệt lại diễn ra: ta và địch ngồi lại nói chuyện, bàn chuyện hòa đàm ngay sát đồn bốt. Sức mạnh lớn nhất lúc đó không chỉ đến từ nòng súng, mà còn đến từ chính nghĩa sáng ngời và sự khoan hồng của cách mạng. Khi buổi nói chuyện kết thúc, ta để cho chúng tự do trở về đồn mà không hề ép buộc hay bắt bớ, thể hiện rõ đạo lý nhân nghĩa của người lính Cụ Hồ.

Thế nhưng, chiến tranh là một lằn ranh nghiệt ngã. Sang đến bữa sau, khi ông Thanh cùng đồng đội tiếp tục đến kêu gọi chúng ra tiếp tục đối thoại, ảo tưởng về sự giác ngộ bỗng tan vỡ. Lũ địch thay vì ra gặp mặt lại chọn cách nổ súng bắn bỗng lên trời như một sự thách thức, che đậy sự sợ hãi và khép lại những buổi chiều hòa đàm ngắn ngủi nhưng đầy tính nhân văn.