NHỮNG CA LÀM VIỆC KHÔNG TIẾNG SÚNG

Tôi không ra mặt trận, không cầm súng bắn kẻ thù. Tôi đứng trong nhà máy sơ tán giữa rừng, nơi ánh đèn vàng leo lét thắp lên giữa bom đạn. Sau này, người ta gọi tôi là Anh hùng Lao động. Nhưng trong những năm kháng chiến, tôi chỉ nghĩ mình là một người thợ không được phép dừng tay.

Nhà máy của chúng tôi phải liên tục di chuyển. Mỗi khi máy bay địch xuất hiện, cả phân xưởng lại tắt đèn, dừng máy, chui xuống hầm. Khi tiếng bom vừa dứt, chúng tôi ngoi lên, phủi đất đá bám đầy quần áo rồi lại quay về vị trí cũ. Có những ca làm kéo dài suốt đêm, tiếng máy chạy át cả tiếng mưa rừng. Chúng tôi làm việc trong bóng tối, vừa làm vừa lắng nghe từng tiếng động trên đầu.

Có lần bom rơi trúng khu lán bên cạnh. Mảnh tôn văng tung tóe, một người thợ trẻ không kịp chạy đã nằm lại. Chúng tôi đứng lặng rất lâu. Không ai khóc thành tiếng. Chỉ đến khi máy móc được khởi động trở lại, tôi mới hiểu rằng: nỗi đau cũng phải xếp sau nhiệm vụ. Mỗi sản phẩm làm ra chậm một phút là ngoài mặt trận có thể thiếu một phần sinh mạng.

Tôi còn nhớ rõ những bàn tay lao động ngày ấy. Bàn tay nứt nẻ vì dầu mỡ, phồng rộp vì nhiệt, run lên vì đói. Có hôm, cả tổ chỉ chia nhau một nắm cơm độn sắn, ăn vội rồi lại làm tiếp. Chúng tôi hiểu rằng, phía trước, những người lính đang chờ từng kiện hàng, từng viên đạn, từng chiếc cuốc, chiếc xẻng để tiếp tục chiến đấu.

Ngày nhận tin đơn vị tiền tuyến lập công, nhờ vũ khí và trang bị từ hậu phương chuyển ra, tôi lặng người. Trong khoảnh khắc ấy, tôi thấy công việc thầm lặng của mình cũng đang đứng giữa chiến trường. Không có tiếng súng, nhưng có mồ hôi, có máu, có cả những cái chết không kịp gọi tên.

Sau hòa bình, tôi được phong danh hiệu Anh hùng Lao động. Ngày đứng trên lễ đài, nhìn xuống hàng ghế dưới, tôi thấy rất nhiều khuôn mặt quen mà thiếu vắng không ít người. Những người đã ngã xuống trong nhà máy, trên đường vận chuyển, trong những ca làm việc không có tiếng súng.

Giờ đây, khi nhớ lại, tôi không tự hào vì danh hiệu. Tôi chỉ thấy biết ơn. Biết ơn những con người đã âm thầm gánh vác hậu phương để tiền tuyến vững vàng. Nếu có điều gì muốn gửi lại, tôi chỉ mong thế hệ sau hiểu rằng: trong chiến tranh, không phải chỉ có người cầm súng mới là chiến sĩ. Những người lao động lặng lẽ, bền bỉ giữa bom đạn, cũng đã sống trọn vẹn một thời hoa lửa của riêng mình.