NHỮNG CÁI BẪY TRONG RỪNG

Mùa khô năm ấy, cánh rừng già miền Đông Nam Bộ phủ một màu vàng úa. Lá khô rơi dày trên những con đường mòn mà quân địch thường xuyên mở các cuộc hành quân càn quét. Trong rừng sâu, đơn vị du kích xã Tân Hòa chỉ có hơn hai mươi người, vũ khí thiếu thốn, đạn dược chẳng còn bao nhiêu. Nhưng họ có một thứ khiến quân địch luôn phải dè chừng: sự thông thuộc địa hình và những chiếc bẫy được ngụy trang khéo léo giữa rừng già. Đội trưởng du kích là anh Ba Dũng, một người từng nhiều năm sống bằng nghề săn bắt trong rừng. Anh thuộc từng lối mòn, từng gốc cây cổ thụ, từng con suối nhỏ len lỏi dưới những tán rừng rậm rạp. Một buổi chiều, nhận được tin báo quân địch chuẩn bị mở cuộc hành quân lớn vào căn cứ, anh Ba triệu tập anh em trong đơn vị. Anh trải tấm bản đồ đất lên mặt bàn tre rồi nói: – Địch đông, hỏa lực mạnh. Ta không thể đối đầu trực diện. Muốn giữ được căn cứ thì phải khiến chúng khiếp sợ trước khi tiến sâu vào rừng. Mọi người chăm chú lắng nghe. Anh Ba lấy một cành cây chỉ vào những tuyến đường địch thường đi. – Chúng ta sẽ dựng bẫy dọc các hướng này. Không cần quá nhiều, chỉ cần đúng chỗ. Ngay hôm sau, cả đơn vị chia thành nhiều tổ nhỏ tỏa vào rừng. Những hố chông được đào bên cạnh các con đường mòn. Miệng hố phủ một lớp lá khô tự nhiên đến mức khó ai nhận ra. Ở những lối đi hẹp giữa hai bụi tre, các chiến sĩ dựng những bẫy sập bằng thân cây lớn. Chỉ cần một sợi dây bị chạm vào, thân cây sẽ lao xuống như một chiếc búa khổng lồ. Xa hơn nữa, những đoạn đường quanh co được gài các hệ thống cảnh báo bằng lon sữa bò và đá cuội. Chúng không gây sát thương nhưng đủ để báo động cho du kích biết hướng tiến quân của đối phương. Công việc kéo dài nhiều ngày liền. Dưới cái nắng gay gắt của mùa khô, từng người vẫn lặng lẽ đào đất, đốn cây, ngụy trang công sự. Đến khi mọi thứ hoàn tất, cánh rừng trở nên yên tĩnh như chưa từng có bàn tay con người can thiệp. Một tuần sau, cuộc hành quân bắt đầu. Từ sáng sớm, tiếng trực thăng đã vọng trên bầu trời. Từng tốp lính đổ xuống các bãi trống ven rừng. Pháo binh từ xa dội vào những khu vực nghi có căn cứ kháng chiến. Khói bụi bốc lên mù mịt. Đến giữa trưa, các đơn vị địch bắt đầu tiến sâu vào rừng. Ban đầu, mọi việc diễn ra thuận lợi với họ. Những hàng quân nối đuôi nhau men theo các con đường mòn. Nhưng khi đội hình đi được hơn một cây số, một tiếng kêu thất thanh vang lên. Một người lính đi đầu bất ngờ rơi xuống hố ngụy trang bên đường. Cả đội hình lập tức dừng lại. Viên chỉ huy ra lệnh kiểm tra khu vực. Họ cẩn thận dò xét từng bước chân. Không ai biết rằng cách đó chưa đầy hai trăm mét, tổ trinh sát của anh Ba đang quan sát qua những tán lá. Anh em du kích không nổ súng. Họ chỉ im lặng theo dõi. Quân địch tiếp tục tiến lên nhưng sự tự tin ban đầu đã giảm đi đáng kể. Đến chiều, một đơn vị khác đi qua đoạn đường giữa hai bụi tre dày đặc. Người lính đi đầu vô tình vướng phải sợi dây ngụy trang. Ngay lập tức, thân cây lớn từ trên cao lao xuống với tiếng rít ghê người. Cả đội hình hoảng hốt tản ra hai bên. Tiếng la hét vang lên giữa khu rừng vốn yên tĩnh. Từ giây phút đó, bước chân của họ trở nên chậm chạp hơn rất nhiều. Mỗi bụi cây, mỗi đám lá khô đều khiến họ nghi ngờ. Ban đêm, nỗi lo sợ còn lớn hơn. Trong ánh sáng lờ mờ của những chiếc đèn pin, khu rừng hiện lên đầy bí ẩn. Tiếng côn trùng kêu rả rích. Tiếng gió lùa qua các tán cây nghe như những bước chân vô hình. Nhiều người lính gần như không ngủ được. Sáng hôm sau, đoàn quân tiếp tục tiến sâu hơn. Nhưng những chiếc bẫy vẫn liên tiếp xuất hiện. Có nơi chỉ là một hố đất đơn giản. Có nơi là những thân cây được bố trí để chặn đường. Có nơi là những hệ thống báo động khiến cả đơn vị giật mình rồi phải dừng lại hàng giờ để kiểm tra. Điều đáng sợ nhất đối với họ không phải là bản thân chiếc bẫy. Mà là cảm giác không biết phía trước còn điều gì đang chờ đợi. Một viên sĩ quan sau đó đã thừa nhận: – Chúng tôi luôn có cảm giác cả khu rừng đang chống lại mình. Trong khi đó, các chiến sĩ du kích vẫn bí mật di chuyển qua những lối đi riêng. Họ nắm rõ vị trí từng chiếc bẫy nên có thể đi lại an toàn. Ban ngày quan sát. Ban đêm thay đổi vị trí, bổ sung ngụy trang. Mỗi lần phát hiện quân địch dừng chân ở đâu, họ lại tìm cách gây nhiễu, khiến đối phương không thể yên tâm nghỉ ngơi. Sau nhiều ngày liên tiếp bị cản trở, tốc độ hành quân của quân địch giảm đáng kể. Kế hoạch tiến công căn cứ không còn đạt được như dự kiến. Lương thực bắt đầu thiếu hụt. Tinh thần binh lính sa sút. Trong khi đó, du kích vẫn bảo toàn được lực lượng. Một buổi sáng, từ điểm quan sát trên đỉnh đồi, anh Ba Dũng nhìn thấy từng tốp quân địch lặng lẽ rút khỏi khu rừng. Không có trận đánh lớn nào diễn ra. Không có những cuộc giao tranh ác liệt. Nhưng cuộc hành quân của đối phương đã thất bại. Các chiến sĩ du kích đứng trên sườn đồi nhìn theo đoàn quân đang rời xa. Ai nấy đều nở nụ cười. Anh Tư, người nhỏ tuổi nhất đơn vị, hỏi: – Anh Ba, chỉ mấy cái bẫy thôi mà sao họ sợ đến vậy? Anh Ba nhìn cánh rừng trước mặt rồi chậm rãi trả lời: – Cái làm họ sợ không chỉ là chiếc bẫy. Điều đáng sợ nhất là họ không biết chiếc bẫy nằm ở đâu. Mọi người gật đầu. Câu nói ấy trở thành bài học mà đơn vị luôn ghi nhớ. Trong chiến tranh, không phải lúc nào sức mạnh cũng nằm ở số lượng quân hay vũ khí hiện đại. Nhiều khi, sự sáng tạo, lòng dũng cảm và khả năng tận dụng địa hình mới là yếu tố quyết định. Năm tháng trôi qua, chiến tranh đã lùi xa. Cánh rừng năm nào dần hồi sinh với những tán cây xanh mướt. Những hố bẫy, những công sự bí mật đã bị thời gian xóa nhòa. Nhưng trong ký ức của những người từng tham gia kháng chiến, câu chuyện về những chiếc bẫy trong rừng vẫn còn nguyên vẹn. Đó không chỉ là những công trình quân sự đơn giản. Đó còn là biểu tượng của trí thông minh, sự kiên cường và ý chí quyết tâm bảo vệ quê hương của những người dân bình dị. Giữa những năm tháng khốc liệt của chiến tranh, họ đã biến chính khu rừng thân thuộc thành một pháo đài vững chắc, khiến đối phương luôn phải dè chừng. Và cũng từ những cánh rừng ấy, niềm tin vào ngày chiến thắng đã được nuôi dưỡng, lớn dần theo từng mùa lá, để rồi cuối cùng góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.