Những cái tên còn lại trong lời kể của đồng đội

Có những liệt sĩ được biết đến qua hồ sơ, có người qua bia mộ, nhưng cũng có những người được tìm lại từ lời kể của đồng đội.

Câu chuyện về khu mộ 9 liệt sĩ ở mỏm Kenedy là một ví dụ tiêu biểu.

Theo Báo Quân đội nhân dân, những người từng cùng đơn vị đã kể lại quá trình nhập ngũ, hành quân vào chiến trường và nơi đơn vị trú quân trước khi 9 người hy sinh trong một trận bom vào đêm 8, rạng sáng 9/6/1969.

Trong danh sách ấy có Trần Đình Vận, quê thôn Như, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang và Vũ Văn Thụy, quê thôn Lý Dương, xã Vĩnh Hồng, huyện Bình Giang. ("qdnd.vn" (https://www.qdnd.vn/ban-doc/tim-mo-liet-si/khu-mo-9-liet-si-o-mom-kenedy-454201))

Những người đồng đội đã cung cấp một điều vô cùng quý giá: ký ức.

Nhờ lời kể của họ, những người đã hy sinh không còn chỉ là những cái tên vô danh trong một danh sách. Người đời sau biết được họ từng nhập ngũ cùng ngày, từng thuộc cùng đơn vị, từng cùng hành quân vào chiến trường và cùng chiến đấu trong một tập thể.

Đó cũng là lý do việc tìm kiếm nhân chứng chiến tranh có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác sưu tầm lịch sử địa phương.

Mỗi nhân chứng còn nhớ một cái tên có thể giúp gia đình tìm lại thông tin về người thân. Một câu chuyện đúng có thể giúp bổ sung một mảnh ghép còn thiếu trong hồ sơ. Và một kỷ niệm được ghi chép cẩn thận có thể giúp thế hệ sau hiểu hơn về sự hy sinh của cha anh.

Với Bình Giang hôm nay, những câu chuyện như vậy cần được tiếp tục sưu tầm bằng thái độ thận trọng: không thêm thắt, không huyền thoại hóa, không thay đổi dữ kiện.

Bởi đối với người đã hy sinh, điều quan trọng nhất không phải là một câu chuyện thật hoa mỹ.

Mà là tên tuổi của họ được nhớ đúng và sự hy sinh của họ được kể đúng.

Những người đã nằm lại có thể không còn lên tiếng, nhưng lời kể của đồng đội có thể giúp quê hương gọi đúng tên họ và giữ lại ký ức về họ cho mai sau.