NHỮNG CÁNH CHIM HỒNG GẤM

Chị Tư Gấm sinh năm 1951 ở xã Long Hưng, huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc Tiền Giang), trong một gia đình nông dân nghèo. Chị là con thứ tư trong chín anh chị em, mẹ là bà Đỗ Thị Quế, sau này được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Tháng 12 năm 1967, khi mới mười sáu tuổi, chị tham gia cách mạng và được giao làm giao liên xã. Xã Long Hưng nằm sát nách Mỹ Tho, nơi địch càn quét liên miên, nên công việc của chị hết sức nguy hiểm. Chị chèo xuồng đi khắp sông rạch, ngày này qua ngày khác, đưa công văn, chỉ thị đến tay cán bộ, bất kể bom pháo hay phục kích. Cuối năm 1968, người giao liên còn lại của xã chỉ có một mình chị.

Chị Gấm lớn lên cùng khói lửa. Tháng 8 năm 1969, chị được cử làm trung đội phó du kích vành đai liên xã Bình Đức, rồi làm xã đội phó xã Long Hưng. Cô gái mười tám tuổi ấy trực tiếp cầm súng, cùng đồng đội chiến đấu hơn mười trận, diệt hàng chục tên địch và bắn rơi nhiều máy bay. Chị được tặng ba bằng "Dũng sĩ diệt Mỹ" và một bằng "Dũng sĩ diệt máy bay".

Ngày 18 tháng 4 năm 1970, để chuẩn bị cho trận đánh đêm, chị cùng hai nữ du kích đi mua lương thực cho đồng đội. Trên đường đi, cả ba bị địch phát hiện. Hai chiếc trực thăng vũ trang lao tới, đạn nổ trên cánh đồng. Trước tình thế ấy, chị Gấm không chọn thoát thân. Chị ra lệnh cho hai đồng đội lặn xuống kênh rạch rút lui, còn mình ở lại chiến đấu với quân thù để cứu đồng đội. Biết không thể bắt sống được, địch nã hàng loạt đạn, và chị đã anh dũng hy sinh, khi mới mười chín tuổi.

Người mẹ chạy vào chiến khu nhìn mặt con gái lần cuối và an táng chị ở nghĩa trang gần nhà. Trong những kỷ vật còn giữ lại có chiếc khăn tay chị thêu tặng cô em gái nhỏ, chiếc khăn mà má đã cất kỹ vì em còn bé.

Ngày 20 tháng 9 năm 1971, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng chị Huân chương Quân công giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Chị là nữ Anh hùng quân đội đầu tiên của tỉnh Tiền Giang.

Tấm gương của chị lan đi như lửa. Họa sĩ Dương Ánh vẽ bức tranh cổ động về chị, cổ vũ khắp các chiến trường. Các phong trào thi đua mang tên chị nổi lên: "Bắn máy bay như Hồng Gấm", "Đánh phá bình định như Hồng Gấm", "Dẫn đầu như Hồng Gấm". Ở Quảng Ngãi, người ta thành lập Đại đội nữ Lê Thị Hồng Gấm. Nhạc sĩ Phạm Tuyên viết nên "Những cánh chim Hồng Gấm", và bộ phim "Lê Thị Hồng Gấm" cũng ra đời để kể lại cuộc đời chị.

Người con gái ấy đi khi mới mười chín tuổi, nhưng những cánh chim Hồng Gấm vẫn bay trên khắp đất nước.