Những câu chuyện chiến tranh của người lính già

Chiến tranh qua đã lâu,
Người lính già không giật mình trong đêm nghe tiếng B-52 nữa.
Bốn mươi năm đã qua, mái tóc xanh giờ nhuốm màu sương bạc.
Nhìn bếp rơm bùng, người lính già không giật mình nhớ tới lửa na-pan.
Trong ánh chớp mưa đêm, ông không còn thấy trung đoàn,
một ngàn năm trăm tràng trai, trong đêm đen, vượt sông vào thành cổ.
Sau tám mốt ngày đêm,
bốn mươi người còn lại, vượt sông về bờ Bắc.
Nhưng danh sách trung đoàn
– mười ngàn cái tên từ mọi miền đất nước,
– tên nối tên, như sóng trùng trùng.
Người lính già ngồi đó ngắm không trung
“chẳng cần đánh nhau,
chẳng mấy nữa, trung đoàn tao về cùng nhau hết.
Chỉ mong tụi bây, không phải bếp Hoàng Cầm,
không chịu bom vùi, không phải tuốt lê đâm,
không phải khóc – sao tụi bây hy sinh nhiều quá!”
Người lính già nhiều khi như hoá đá
Nghe gió Trường Sơn, chiều heo hút thổi về.

* * *

Bác tôi về hưu đã lâu, suốt 10 năm cuối đời của ông ngoại tôi, một mình bác chăm sóc, tắm rửa cho ông. Bác có năm người con trai nhưng hình như các anh không ai biết thời chiến tranh bác tôi huân chương đỏ ngực, giấy chứng nhận dũng sỹ phồng túi áo (theo đúng nghĩa đen). Các anh dường như không quan tâm câu chuyện về thời chiến tranh và bác cũng không muốn kể.

Hồi mới ra trường, thỉnh thoảng mệt mỏi về cuộc sống, tôi lại về thăm ông ngoại. Làng ông ngoại tôi cạnh sông La, cuối mỗi buổi chiều, tôi thường ra ngồi đầu làng ngắm nắng tắt trên dải Trường Sơn. Bác tôi thỉnh thoảng xong việc nhà thì ra ngồi cạnh tôi và nhìn lên khu mộ Phan Đình Phùng trên sườn núi. Tôi thích lịch sử nên thường gợi chuyện về những Đường 9 Nam Lào, Khe Sanh, Quảng Trị. Thỉnh thoảng bác tôi vừa làm việc nhà vừa kể chuyện, còn tôi loanh quanh đi theo lắng nghe.

Các câu chuyện của bác tôi rời rạc và dường như không liền mạch, giống như mạch nước ngầm thỉnh thoảng lại trồi lên mặt đất rồi biến mất.