Những câu chuyện được kể bằng giọng nói đã nhuốm màu thời gian

Một buổi sáng mùa thu, nắng nhẹ rơi xuống khoảng sân rợp bóng cây của đồn Phố Ràng, xã Bảo Yên. Gió từ triền núi mang theo cái se lạnh rất khẽ… Trước hàng ghế là những gương mặt học sinh, đoàn viên, thanh niên còn nguyên vẻ háo hức, cựu chiến binh Vũ Hồng Hiền, năm nay 75 tuổi, lặng lẽ chỉnh lại chiếc mũ cối đã nhuốm màu thời gian. Giọng ông chậm rãi, trầm ấm, nhưng mỗi lời cất lên đều như kéo cả không gian trở về với những năm tháng lửa đạn. Không còn là người lính nơi chiến hào, hôm nay ông Hiền đứng giữa “địa chỉ đỏ” của xã Bảo Yên, với một vai trò khác - người kể chuyện lịch sử.

Những câu chuyện về chiến tranh biên giới, về những ngày tháng chiến đấu gian khổ trong Chiến dịch Điện Biên năm xưa, về đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường… được ông kể lại bằng ký ức vẹn nguyên của một người đã từng đi qua nhiều cuộc chiến. Trước những ánh mắt chăm chú của lớp trẻ, lịch sử không còn nằm yên trong sách vở, mà hiện hữu sống động qua giọng kể của một nhân chứng sống.

Với ông Vũ Hồng Hiền, mỗi buổi nói chuyện lịch sử tại đồn Phố Ràng hay ở các giờ ngoại khóa tại trường học trên địa bàn xã không chỉ là kể lại quá khứ, mà là trao truyền ký ức. Để thế hệ hôm nay hiểu rằng, hòa bình không tự nhiên mà có, để những trang sử hào hùng của dân tộc được tiếp nối bằng niềm tự hào, trách nhiệm và lòng biết ơn…

Tại xã Bảo Yên, cựu chiến binh Vũ Hồng Hiền được nhiều người nhắc đến với sự trân trọng. Là cựu chiến binh từng trải qua chiến tranh, ông Hiền không ồn ào, không khoa trương. Nhưng mỗi khi cất giọng kể, người nghe như được đưa ngược thời gian, trở về những năm tháng gian khó nhưng hào hùng của dân tộc. Giọng ông trầm ấm, chậm rãi, như từng câu chữ đều được gạn lọc từ ký ức sâu thẳm.

Ông kể về những ngày đói rét, những trận đánh không cân sức, nhưng cũng kể về niềm tin sắt son vào thắng lợi cuối cùng: “Bộ đội mình ngày ấy luôn tin vào Đảng, tin vào Bác Hồ, tin rằng đất nước sẽ độc lập, Nhân dân sẽ được sống yên bình”.

Chính niềm tin ấy đã giúp họ đi qua bom đạn, đi qua mất mát, để hôm nay còn ngồi đây, kể lại cho hậu thế nghe những câu chuyện tưởng chừng đã ngủ yên trong quá khứ. Trên các di tích cách mạng của tỉnh Lào Cai - từ Khu căn cứ cách mạng Bảo Thắng, Khu căn cứ Bảo Yên đến nhiều “địa chỉ đỏ” khác - không khó để bắt gặp hình ảnh những cựu chiến binh lặng lẽ đứng giữa dòng người, kể chuyện lịch sử cho lớp trẻ nghe. Họ không tự nhận mình là anh hùng. Họ chỉ nhận mình là người lính đã làm tròn bổn phận. Nhưng với thế hệ hôm nay, họ chính là những “bảo tàng sống”, nơi lưu giữ ký ức chân thực nhất về lịch sử dân tộc…