Những câu chuyện thời hoa lửa: 81 ngày đưa đò trên dòng sông máu

Những ký ức về một thời chiến tranh khốc liệt vẫn chưa bao giờ phai nhạt trong tâm trí bà Nguyễn Thị Thu. Dù thời gian đã trôi qua hơn nửa thế kỷ, tiếng bom rơi, đạn nổ vẫn như còn vang vọng đâu đây, xen lẫn với những tiếng kêu đau đớn gọi “mẹ ơi” của những người lính trẻ. Trong suốt 4 năm tham gia lực lượng du kích, bà đã trải qua nhiều gian khổ, nhưng có lẽ điều ám ảnh và in sâu nhất trong cuộc đời bà chính là 81 ngày đêm chèo đò đưa bộ đội vượt sông Thạch Hãn – một quãng thời gian mà bà không bao giờ có thể quên.

Những ngày cuối tháng 10, khi Quảng Trị bước vào mùa mưa, từng cơn mưa lớn trút xuống khiến ruộng đồng ngập nước, dòng Thạch Hãn dâng cao, cuộn chảy dữ dội và đục ngầu phù sa. Khung cảnh thiên nhiên ấy khiến bà Thu nhớ lại những ngày mưa của năm 1972 – khi đó không chỉ có mưa từ trời đổ xuống mà còn có bom đạn dội xuống không ngừng. Trên bầu trời là tiếng máy bay gầm rú, dưới mặt đất là cảnh tượng hoang tàn, nơi máu, mồ hôi và nước mắt của biết bao chiến sĩ hòa vào từng tấc đất Thành cổ Quảng Trị.

Mùa hè đỏ lửa năm ấy, bà Thu mới vừa tròn 17 tuổi – cái tuổi đáng lẽ còn đang sống trong những mơ ước tuổi trẻ. Bà tham gia lực lượng du kích tại địa phương, góp sức nhỏ bé của mình vào cuộc kháng chiến. Cũng trong khoảng thời gian này, bà gặp và nên duyên với ông Nguyễn Câu, người cùng tuổi, là con trai của một ngư dân chuyên cào hến trên sông Thạch Hãn. Tình cảm của họ giản dị nhưng sâu sắc, chỉ mới dừng lại ở một lễ dạm ngõ đơn sơ, chưa kịp tổ chức đám cưới thì chiến tranh đã chia cắt đôi lứa. Ông Câu lên đường vào miền Nam chiến đấu, còn bà Thu ở lại quê nhà, cùng gia đình chồng tham gia phục vụ cách mạng.

Bà kể lại rằng, dù chưa chính thức thành vợ chồng nhưng họ đã xem nhau như ruột thịt. Khi chiến dịch bắt đầu, chiếc đò của gia đình trở thành phương tiện quan trọng để vận chuyển bộ đội qua sông Thạch Hãn vào khu vực Thành cổ. Trong hoàn cảnh thiếu thốn và nguy hiểm cận kề, bà cùng bố chồng ngày đêm chèo đò, bất chấp mưa bom bão đạn, đưa từng chuyến bộ đội sang bờ bên kia.

Chiến tranh đã để lại những di chứng khiến trí nhớ của bà nay không còn trọn vẹn, có lúc nhớ lúc quên. Thế nhưng, những ký ức về những chuyến đò năm xưa thì chưa bao giờ phai mờ. Đó là những đêm tối mịt mùng, chỉ có ánh pháo sáng lóe lên từng chập; là tiếng rên la của những người lính bị thương; là những tiếng gọi mẹ xé lòng; và là cảm giác nghẹn ngào khi biết rằng nhiều người lên đò ra đi nhưng không bao giờ trở lại.

Trong suốt 81 ngày đêm ác liệt ấy, con đò nhỏ bé của bà đã chở hàng ngàn lượt chiến sĩ vượt qua dòng sông dữ. Họ đều còn rất trẻ, phần lớn chỉ mới 18 đến 20 tuổi, nhiều người là sinh viên từ Hà Nội vừa rời giảng đường, gác lại bút nghiên để cầm súng ra trận. Họ mang theo khát vọng và lý tưởng, nhưng cũng đối mặt với hiểm nguy cận kề.

Điều khiến bà Thu day dứt nhất suốt cuộc đời không phải là những gian khổ mình đã trải qua, mà là hình ảnh những người lính trẻ mà bà từng đưa sang sông. Bà là người tiễn họ đi, nhưng hiếm khi có cơ hội đón họ trở về. Mỗi chuyến đò không chỉ là hành trình vượt sông, mà còn là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Đối với bà, 81 ngày đêm ấy không chỉ là một phần ký ức, mà là dấu ấn không thể xóa nhòa của một thời “hoa lửa” – nơi lòng dũng cảm, sự hy sinh và nỗi đau cùng tồn tại, khắc sâu vào tâm hồn của những người đã đi qua chiến tranh.