Những câu chuyện thời hoa lửa: 81 ngày đưa đò trên 'dòng sông máu' (4)

Những câu chuyện thời hoa lửa: 81 ngày đưa đò trên 'dòng sông máu'

Câu chuyện về bà Nguyễn Thị Thu là một khúc tráng ca đầy xúc động về lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng trên dòng Thạch Hãn lịch sử. Ở tuổi 17, thay vì mặc áo cưới, bà đã cùng bố chồng là cụ Nguyễn Con dùng chiếc đò gia đình chèo chống suốt 81 ngày đêm dưới mưa bom bão đạn để đưa hàng ngàn chiến sĩ, phần lớn là sinh viên gác bút nghiên, vào chiến trường Thành cổ Quảng Trị. Suốt cuộc đời, bà luôn mang theo nỗi day dứt khôn nguôi khi chứng kiến những người lính trẻ hy sinh ngay trên tay mình và thực tế đau xót rằng trong hàng vạn người bà đưa sang sông năm ấy, chỉ rất ít người có ngày trở lại. Hòa bình lập lại, bức ảnh lịch sử do nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính chụp và cuộc gặp gỡ sau 46 năm với người cựu chiến sĩ năm xưa không chỉ là sự tri ân đối với công lao của gia đình bà, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần quả cảm của quân và dân ta trong mùa hè đỏ lửa năm 1972. Giờ đây, ở tuổi xế chiều, bà vẫn sống bình dị bên dòng sông xưa, luôn đau đáu nhớ về những người đồng đội trẻ tuổi đã ngã xuống để đổi lấy độc lập cho dân tộc.

Tiếng bom đạn còn vang vọng trong đầu, tiếng thét đau đớn gọi "mẹ ơi" vẫn chập chờn trong giấc ngủ. Có 4 năm làm du kích nhưng có lẽ điều đọng lại lớn nhất với bà Nguyễn Thị Thu sau này chính là 81 ngày đêm lịch sử chèo đò đưa bộ đội vượt dòng Thạch Hãn.

Vượt mưa bom bão đạn đưa đồng đội qua sông

Những ngày cuối tháng 10, Quảng Trị bắt đầu vào mùa mưa, những trận mưa ào ạt khiến ruộng đồng chìm trong lũ, nước trên dòng Thạch Hãn dâng cao, đục ngầu chảy xiết. Những ngày mưa lớn như thế khiến nữ du kích Nguyễn Thị Thu (71 tuổi, xã Triệu Phong, Quảng Trị) nhớ về những ngày mưa dữ dội của hơn 50 năm trước. Ngày đó, từ trên trời không chỉ đổ nước mà còn trút cả bom, đạn, dưới mặt đất thì máu, mồ hôi và nước mắt của các chiến sĩ hòa vào từng tấc đất thành cổ. Mùa hè đỏ lửa năm 1972, bà Thu tròn 17 tuổi, tham gia lực lượng du kích tại địa phương. Ở tuổi trăng tròn, bà gặp gỡ, nên duyên với ông Nguyễn Câu (cũng 17 tuổi), con trai ông Nguyễn Con - một ngư dân làm nghề cào hến trên sông Thạch Hãn. Cả hai chỉ mới làm lễ dạm ngõ đơn sơ, chưa kịp đám cưới thì trận chiến nổ ra. Ông Câu sau đó vào miền Nam, bà Thu ở lại cùng bố chồng giúp bộ đội vượt sông Thạch Hãn. "Lúc đó cả hai chúng tôi chưa tổ chức đám cưới, chỉ mới thăm hỏi nhưng cũng đã coi nhau như vợ chồng. Tôi tham gia lực lượng du kích địa phương, cùng bố chồng ở lại để phục vụ cách mạng, may thay hồi đó có chiếc đò làm phương tiện để đưa các chiến sĩ vượt sông, tiếp cận được thành cổ", bà Thu nhớ lại. Di chứng bom đạn khiến bà Thu bây giờ nhớ nhớ quên quên. Thế nhưng có những ký ức không bao giờ rời khỏi trí óc, tiếng người bị thương gọi mẹ, tiếng rên la thất thanh, và những chuyến đò đêm mà bà biết nhiều người đi nhưng ít ai trở về. "Kể từ khi chiến dịch bắt đầu, con đò của tôi đưa hàng ngàn chiến sĩ qua sông. Họ còn trẻ lắm, 18 - 20 tuổi. Đa phần là sinh viên các trường đại học ngoài Hà Nội mới gác bút cầm súng. Điều day dứt nhất là tôi đưa họ đi… nhưng chẳng mấy ai trở lại", bà Thu nghẹn ngào.