Những câu chuyện thời hoa lửa: Người lái đò cảm tử trên sông Ba Lòng

Thứ Ba, 5/5/2026Hồ Chí Minh27^oCBạn cần biếtTiện íchLiên hệTheo dõi báo trênChính trịThời sựThế giớiKinh tếĐời sốngSức khỏeGiới trẻGiáo dụcDu lịchVăn hóaGiải tríThể thaoCông nghệXeVideoTiêu dùngThời trang trẻGiới trẻNhững câu chuyện thời hoa lửa: Người lái đò cảm tử trên sông Ba LòngVũ Thơ- vuthothanhnien@gmail.com25/02/2026 06:00 GMT+7Trong căn nhà nhỏ yên bình giữa lòng Hà Nội, ông Đỗ Quốc Phong, nguyên Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong TP.Hà Nội, chậm rãi lật giở từng trang ký ức.Mái tóc đã bạc màu thời gian, nhưng khi nhắc về những năm tháng tuổi 20, đôi mắt ông vẫn rực lên ngọn lửa của một thời "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước". Đó là câu chuyện về chàng thư sinh Hà thành xếp bút nghiên lên đường, trở thành người lái đò cảm tử trên dòng sông Ba Lòng huyền thoại.Từ giảng đường đến chiến trườngNăm 1965, chàng thanh niên Đỗ Quốc Phong tốt nghiệp cấp 3 tại Trường Ứng Hòa (Vân Đình, Hà Tây cũ; nay là Hà Nội). Thời ấy, tốt nghiệp phổ thông là cả một gia tài tri thức, cánh cửa Đại học Sư phạm đang rộng mở chào đón nhưng giữa lúc tiếng súng vọng về từ miền Nam ruột thịt, tiếng gọi của non sông đã thôi thúc những chàng trai mười tám, đôi mươi gác lại giấc mơ đèn sách.Ông Đỗ Quốc Phong kể lại kỷ niệm trong một lần giao lưu với người trẻẢNH: NVCCNgày 13.7.1965, Đỗ Quốc Phong tham gia Đội thanh niên xung phong (TNXP) K53, đơn vị đặc biệt và duy nhất của Đoàn thanh niên được cử vào chiến trường miền Nam. Ông mang theo hành trang là nhiệt huyết của tuổi trẻ và tâm hồn lãng mạn của người trai Hà Nội. "Lúc đầu đi thì cũng chưa căm thù giặc sâu sắc đâu, chỉ biết yêu nước, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng thì đi thôi", ông Phong nhớ lại. Đơn vị của ông được huấn luyện tại Trường Đoàn (Cầu Giấy, Hà Nội).Bước ngoặt thực sự khiến ý chí của ông "hóa thép" là khi đặt chân đến Hà Tĩnh. Tại đây, ông tận mắt chứng kiến cảnh máy bay đối phương ném bom vào một trường mẫu giáo. Hình ảnh những đứa trẻ vô tội ngã xuống, máu nhuộm đỏ trang sách và sân trường đã thổi bùng lên ngọn lửa căm hờn tột độ. "Tự nhiên mình nghĩ, trẻ con thế này mà nó cũng giết. Lúc ấy lòng căm thù mới thực sự trỗi dậy, biến thành quyết tâm sắt đá: phải đi, phải chiến đấu để bảo vệ đồng bào mình", ông Phong xúc động kể.Những đêm không ngủ trên dòng Ba LòngSau hành trình dài vào Đò Lèn (Thanh Hóa) rồi hành quân bộ dọc theo dải đất miền Trung, đơn vị của ông Phong đóng tại phân khu Trị Thiên-Huế. Tại đây, ông xung phong làm trinh sát và bảo vệ hành lang giao thông tại khu vực đường 9. Nhiệm vụ đặc biệt và sâu đậm nhất trong cuộc đời quân ngũ của ông chính là thời gian lái đò trên sông Ba Lòng - dòng thượng nguồn của sông Thạch Hãn, tỉnh Quảng Trị. Đây là điểm nút giao thông huyết mạch để vận chuyển quân, lương thực và đạn dược từ Bắc vào Nam và cũng là nơi bị tập trung đánh phá ác liệt nhất.AdvertisementsXHàng đêm, hàng chục tấn hàng hóa và nhiều đoàn cán bộ, chiến sĩ đã vượt sông trên những chiếc đò độc mộc chỉ chở được 6 - 7 người, giữa dòng nước xiết và đáy sông đầy đá ngầm. Quân đông, hàng nhiều mà thuyền độc mộc thì bé, nên ông Phong báo cáo lãnh đạo và phối hợp với du kích địa phương tổ chức lên rừng đốn cây, làm một con đò lớn. Việc làm đò vô cùng gian nan, phải vừa dùng rìu khoét rỗng ruột rồi dùng lửa đốt để tạo hình. Mất hơn 2 tháng trời ròng rã, một con đò mới thành hình, dài chừng 8 - 10 m, đủ sức chở một trung đội khoảng 30 người.Ông Đỗ Quốc Phong trong một lần đến thăm hỏi nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu tại nhà riêngẢNH: NVCCÔng Phong nhớ lại: "Học chèo đò độc mộc khó lắm. Đứng trên đó nó tròng trành, không cẩn thận là lật ngay. Chúng tôi phải học cách đứng chéo chân, tay trái dùng sào chống, tay phải dùng mái chèo quạt nước. Phải tập cả tháng trời mới dám chở quân".Công việc bắt đầu khi màn đêm dần buông xuống, khoảng 5 giờ chiều đến 3 - 4 giờ sáng hôm sau. Dòng sông Ba Lòng về đêm là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Trên trời, máy bay trinh sát và B52 của Mỹ quần thảo liên tục. Dưới sông, dòng nước chảy xiết và đầy rẫy đá ngầm."Mỗi đêm chèo không biết bao nhiêu chuyến. Có những hôm chở quân vào, rồi lại chở thương binh ra. Máu và nước mắt hòa vào dòng sông lạnh buốt", ông kể. Kỹ thuật chèo đò thời chiến cũng là một nghệ thuật sinh tử. Khi máy bay đối phương thả pháo sáng, cả người và đò phải bất động, lợi dụng bóng tối và dòng chảy để ngụy trang. Chỉ cần một tiếng động mạnh, hay một ánh lửa lóe lên, bom đạn sẽ trút xuống ngay lập tức.Sự khốc liệt của chiến trường không chỉ nằm ở bom đạn mà còn ở sự bào mòn thể xác đến cùng cực. Ông Phong kể có những đêm gồng mình chèo chống ngược dòng nước lũ, đưa bộ đội qua sông an toàn. Cường độ làm việc quá lớn, ăn uống kham khổ thiếu thốn, khiến ông và nhiều đồng đội kiệt sức.Kỷ niệm đau thương nhất là lần chứng kiến đồng đội hy sinh ngay trước mắt. Một quả bom rơi trúng hầm trú ẩn của đơn vị, các đồng đội hy sinh tại chỗ, thi thể không còn nguyên vẹn. "Lúc ấy không còn biết sợ là gì nữa, chỉ thấy đau xót và càng thêm quyết tâm trả thù cho anh em", ông Phong nói. Trong những năm tháng khốc liệt ấy, ông cũng nhiều lần chết hụt nhưng may mắn thoát nạn do bom đạn "tránh" ông.Kỷ niệm với nguyên Tổng Bí thư Lê Khả PhiêuTrong câu chuyện của mình, ông Phong nhắc nhiều đến những lần gặp gỡ các vị tướng lĩnh cấp cao, trong đó có lần ông chèo đò đưa nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu (khi ấy là Chính ủy Trung đoàn 9) qua sông. Ông nhớ mãi hình ảnh ông Lê Khả Phiêu đi kiểm tra, thấy ông Phong ốm yếu nhưng vẫn kiên cường bám trụ bến đò, đã động viên và ghi nhận tinh thần dũng cảm của người lính trẻ thủ đô.Cuối năm 1967, với thành tích xuất sắc, chiến sĩ chèo đò Đỗ Quốc Phong là một trong 2 đại biểu tiêu biểu của Đội TNXP K53 được đi dự Đại hội Chiến sĩ thi đua Quân khu Trị Thiên, nhận bằng khen và danh hiệu "Dũng sĩ quyết thắng".Sau những năm tháng ác liệt nơi chiến trường Trị Thiên-Huế, ông Đỗ Quốc Phong được cử ra Bắc đi học, tiếp tục cống hiến trong ngành giáo dục và đào tạo. Hòa bình lập lại, ông trở về với cuộc sống đời thường, mang theo những vết thương lòng không bao giờ lành hẳn. Hành trang của ông là những tấm huân huy chương mang đầy trên ngực: Huân chương Chiến sĩ vẻ vang (hạng 2 và hạng 3); Huân chương Chiến sĩ giải phóng (hạng 2 và hạng 3); Huân chương Kháng chiến hạng 3; Huân chương Chiến công hạng 3 và rất nhiều bằng khen, giấy khen.Nghỉ hưu năm 2004, nhưng người lính già ấy chưa bao giờ nghỉ ngơi. Ông trở thành Chủ tịch Hội Cựu TNXP TP.Hà Nội (2005 - 2023); Ủy viên Đoàn Chủ tịch T.Ư Hội Cựu TNXP VN… "Mình còn sống trở về là may mắn hơn hàng vạn đồng đội rồi. Vì thế, mình phải sống sao cho xứng đáng với họ", ông tâm sự.Những câu chuyện của ông Đỗ Quốc Phong không chỉ là hồi ức của một cá nhân, mà là lát cắt chân thực về một thế hệ thanh niên Hà Nội hào hoa mà anh dũng. Họ gác lại giấc mơ đèn sách, hiến dâng tuổi thanh xuân đẹp nhất cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hình ảnh người lính trẻ Đỗ Quốc Phong chèo chiếc thuyền độc mộc giữa mưa bom bão đạn trên dòng sông Ba Lòng vẫn mãi là biểu tượng đẹp đẽ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Đó là minh chứng sống động cho câu thơ: "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/Mà lòng phơi phới dậy tương lai".Cuộc đời ông và những đồng đội của ông, chính là những bông hoa lửa rực rỡ nhất, nở giữa chiến trường khốc liệt để mang về mùa xuân cho đất nước hôm nay.Dành cho bạnXổ số miền Nam ngày 5 tháng 5: Khách trúng đài Bến Tre lãnh tiền ngayBiệt thự view biển Hạ Long giá tương đương chung cư nội đô Hà NộiSập nhà khi sửa chữa, chủ nhà tử vong tại chỗDòng sự kiện: Những câu chuyện thời hoa lửaKý ức 30.4 của người 2 lần trúng đạn và lời nhắc về giá trị hòa bình30/04Cuộc gặp gỡ xúc động của những người bước ra từ 'địa ngục trần gian'19/04Kỳ tích của người lính đặc công 41 kg ở Trường Sơn11/04Chiến tranh lùi xa 50 năm, nhưng 2 mảnh đạn vẫn ở lại trong ông04/04Những câu chuyện thời hoa lửa: Nữ anh hùng 2 lần dựng đền thờ Bác Hồ29/03Xem thêmTin liên quanKý ức ở “địa ngục trần gian” của nguyên Phó chủ tịch nước Trương Mỹ HoaTại căn phòng giam của nhà tù Côn Đảo năm xưa, giọng kể của người phụ nữ mái tóc đã bạc vang lên, khi trầm lắng, lúc hào sảng. Đó là ký ức bi tráng của bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó chủ tịch nước,...Dùng AI làm sống dậy ký ức lịch sửKý ức về khoảnh khắc sinh tử của cựu thanh niên xung phongBình luậnGửi bình luậnKhám phá thêm chủ đềCảm tửNgọn lửaĐồng bàochiến sĩTrung đoàn 9Hội Cựu TNXP VNDành cho bạnKinh hoàng cảnh rượt đuổi, chặn đầu xe cấp cứu suốt 10 km tại Quảng NgãiBiệt thự Vinhomes Hạ Long Xanh giá chỉ bằng căn chung cư Hà Nội3 du khách chết trên du thuyền do virus hanta lây từ người sang người?Vinhomes Global Gate Hạ Long mở bán đoạn 1 với giá từ 5 tỷ/cănBảng giá đợt 1 căn hộ 6 Sao đẳng cấp Masterise Cao Xà Lá mới nhấtLời thú nhận của 'cha dượng' vụ hành hạ bé trai 2 tuổi: Đánh bằng cây tre,…Biệt thự view biển Hạ Long giá tương đương chung cư nội đô Hà NộiNga, Ukraine đơn phương tuyên bố ngừng bắn lệch ngày nhauNgười viết trẻ và những câu chuyện đi cùng trang sáchMua nhà Vinhomes Hạ Long Xanh 5 năm an tâm không lo lãi suấtVật liệu mới tạo đột phá hiệu suất pin mặt trờiBiệt thự biển ngắm Vịnh kỳ quan Vin Hạ Long Xanh. Cách HN 23pCó thể bạn quan tâmHoa hậu Việt Nam 2026 tổ chức tại Hải Phòng, giải thưởng tiền tỉ tăng sức …Lần đầu tiên Hoa hậu Việt Nam lựa chọn thành phố Hải ...Biệt thự Vinhomes Hạ Long Xanh giá chỉ bằng căn chung cư Hà NộiChủ đầu tư Vingroup uy tín, pháp lý minh bạch - sổ đỏ sở hữu ...HLV U.17 nữ Việt Nam nói gì sau trận thua Trung Quốc?HLV Okiyama Masahiko ghi nhận nỗ lực của U.17 nữ Việt Nam ...Bảng giá đợt 1 căn hộ 6 Sao đẳng cấp Masterise Cao Xà Lá mới nhấtBÍ QUYẾT ÔN THI THPT 2026 | Môn sinh học | Chuyên đề 5 | Bài tập phả hệBiệt thự view biển Hạ Long giá tương đương chung cư nội đô Hà NộiCuộc đua đến ngôi vương PVS 2026 Phase 1 căng thẳng đến trận đấu cuối cùngVinhomes Global Gate Hạ Long mở bán đoạn 1 với giá từ 5 tỷ/cănĐọc thêmThời sựVụ cháy ô tô ở Đà Nẵng: Khám nghiệm, hé lộ nguyên nhân 2 người tử vongLiên quan đến vụ cháy ô tô xảy ra tại cây xăng ở Đà Nẵng khiến 2 người tử vong, kết quả khám nghiệm ban đầu cho thấy nguyên nhân có thể liên quan đến cháy xe gây bỏng và ngạt khí.Thời sựVụ bé trai 2 tuổi bị hành hạ hôn mê, gãy xương: Bắt giữ mẹ ruột và người tìnhBé trai 2 tuổi bị mẹ ruột và người tình hành hạ dẫn đến đa chấn thương, dập lách, gan, đứt tụy, tổn thương thận, gãy cũ xương cẳng tay trái.Cộng đồngTrưởng lão hòa thượng Thích Giác Tường viên tịch tại Pháp viện Minh Đăng QuangTrưởng lão hòa thượng Thích Giác Tường vừa viên tịch tại Pháp viện Minh Đăng Quang (phường Bình Trưng, TP.HCM). Ngài trụ thế 97 năm, hạ lạp 68 năm.Thời sựTạm giữ mẹ ruột và người tình hành hạ bé trai 2 tuổi hôn mê, gãy xươngCông an xã Hòa Hiệp phối hợp cùng Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM điều tra vụ mẹ ruột và người tình hành hạ bé trai 2 tuổi hôn mê, gãy tay. 2 người này đã bị tạm giữ.Kinh tế thế giớiThái Lan hủy thỏa thuận 25 năm với Campuchia, Phnom Penh lên tiếngHôm nay (5.5), Thái Lan chính thức hủy thỏa thuận kéo dài 25 năm qua với Campuchia liên quan việc hợp tác thăm dò năng lượng ngoài khơi, bất chấp lời kêu gọi tiếp tục duy trì của Phnom...Thời sựYêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng SaViệt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. Việc này phù hợp với luật pháp quốc tế, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của...Giới tínhSuýt phải cắt bỏ dương vật bị 2 đai ốc kim loại siết chặtNam bệnh nhân 38 tuổi, nhập viện trong trạng dương vật biến dạng, phù nề do bị 2 dị vật kim loại dạng đai ốc siết chặt.Thời sựTP.HCM: Lời khai của nhóm hành hung sinh viên bằng trái bidaDo ghen tuông, nhóm thanh thiếu niên xông vào quán bida ở TP.HCM hành hung khiến một nam sinh viên bị thương.Quốc phòngBộ Quốc phòng kiểm tra tiến độ chế tạo xe thiết giáp chở quân chiến đấu XTC-03Theo Bộ Quốc phòng, sáng 5.5, đoàn công tác Bộ Quốc phòng do thượng tướng Phạm Hoài Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, làm trưởng đoàn, đã kiểm tra tiến độ nghiên cứu, thiết kế, chế tạo xe...Thời sựChính sách mới bổ sung thu nhập ngoài lương hưu từ 10.5Từ ngày 10.5, bảo hiểm hưu trí bổ sung chính thức có hiệu lực. Không chỉ bổ sung một kênh tích lũy dài hạn, chính sách này còn mở ra cơ chế linh hoạt để người lao động có thêm nguồn thu...Văn hóaNgười mẫu từng tham gia 'Người ấy là ai' qua đời ở tuổi 33Bằng Dương - người mẫu từng tham gia chương trình 'Người ấy là ai' vừa qua đời ở tuổi 33, khiến nhiều đồng nghiệp xót xa.Bóng đá Việt NamHLV Lê Huỳnh Đức chính thức rời ghế nóng đội Công an TP.HCM: Ai lên thay?Chiều 5.5, HLV Lê Huỳnh Đức chính thức nói lời chia tay CLB Công an TP.HCM.Chính trịTổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến New Delhi, bắt đầu thăm Ấn ĐộChiều 5.5 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến sân bay quân sự Palam, thủ đô New Delhi, bắt đầu thăm cấp nhà nước Cộng hòa Ấn Độ,...Kinh tế xanhChiều nay, TP.HCM nhiều nơi mưa lớn như trút nướcChiều nay (5.5), nhiều nơi ở TP.HCM và Nam bộ tiếp tục xuất hiện mưa lớn như trút nước. Cảnh báo có nơi mưa lớn trên 80 mm; trong mưa giông cần đề phòng sét, mưa đá và gió giật mạnh.Pháp luậtBắt tạm giam người đàn ông rượt đuổi hơn 10 km để đập phá xe cấp cứuSau khi uống rượu, một người đàn ông ở Quảng Ngãi đã dùng dao gây thương tích cho 2 người rồi rượt đuổi, chặn đầu và đập phá xe cấp cứu suốt hơn 10 km gây bức xúc dư luận.Chính trịThời sựThế giớiKinh tếĐời sốngSức khoẻGiới trẻGiáo dụcDu lịchVăn hoáGiải tríThể thaoCông nghệXeThời trang trẻVideoBạn đọcRao vặtĐặt báoQuảng cáoRSSTòa soạnChính sách bảo mậtTheo dõi báo trênHotline0906 645 777Liên hệ quảng cáo0908 780 404Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc ToànPhó tổng biên tập: Hải ThànhPhó tổng biên tập: Lâm Hiếu DũngPhó tổng biên tập: Trần Việt HưngTổng thư ký tòa soạn: Đức TrungGiấy phép xuất bản số 110/GP - BTTTT cấp ngày 24.3.2020 © 2003-2026 Bản quyền thuộc về Báo Thanh Niên. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.Top