NHỮNG CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA – ÔNG SƠ TINH: NGƯỜI DU KÍCH BA NA GỬI TUỔI XUÂN VÀ KÝ ỨC LẠI CHIẾN TRƯỜNG
Có những con người đi qua chiến tranh không mang theo huân chương trên ngực, mà mang theo vết thương suốt đời Ở tuổi 84, ông Sơ Tinh – một bệnh binh dân tộc Ba Na – không còn nhớ trọn vẹn những năm tháng chiến tranh khốc liệt mà mình đã trải qua. Trí nhớ phai mờ bởi tuổi tác, bởi những lần tai biến, bởi di chứng chiến tranh để lại. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại khiến câu chuyện của ông trở nên sâu sắc hơn, bởi phía sau những điều không còn nhớ rõ là một đời người đã hiến trọn cho cách mạng.

Có những con người đi qua chiến tranh không mang theo huân chương trên ngực, mà mang theo vết thương suốt đời, Ở tuổi 84, ông Sơ Tinh – một bệnh binh dân tộc Ba Na – không còn nhớ trọn vẹn những năm tháng chiến tranh khốc liệt mà mình đã trải qua. Trí nhớ phai mờ bởi tuổi tác, bởi những lần tai biến, bởi di chứng chiến tranh để lại. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại khiến câu chuyện của ông trở nên sâu sắc hơn, bởi phía sau những điều không còn nhớ rõ là một đời người đã hiến trọn cho cách mạng.
Từ làng Đồng, Phú Mỡ – nơi khởi nguồn của lòng yêu nước: Ông sinh năm 1941, tại làng Đồng – xã Phú Mỡ – huyện Đồng Xuân – tỉnh Phú Yên (cũ). Vùng đất miền núi ấy từng là căn cứ cách mạng quan trọng của Miền Tây Phú Yên, nơi đồng bào các dân tộc thiểu số sớm giác ngộ và kiên cường đứng lên bảo vệ quê hương. Hôm nay, ông sống tại thôn Xí Thoại – xã Xuân Lãnh – tỉnh Đắk Lắk, nhưng dấu ấn của Phú Mỡ vẫn in đậm trong cả cuộc đời ông.
Ngày 12/12/1965 – khi người thanh niên 24 tuổi chọn con đường không lùi bước, Ngày 12 tháng 12 năm 1965, ở tuổi 24, ông Sơ Tinh chính thức tham gia cách mạng tại xã Phú Mỡ. Người trực tiếp giới thiệu ông vào hàng ngũ là ông Ma Hơng (La O Văng) – khi đó là xã đội trưởng xã Phú Mỡ, nay đã nghỉ hưu. Đó không chỉ là một thủ tục, mà là khoảnh khắc một người thanh niên miền núi tự nguyện đặt cuộc đời mình vào vòng xoáy sinh tử của chiến tranh.
Du kích tập trung Miền Tây Phú Yên – nơi mỗi nhiệm vụ đều đánh đổi bằng mạng sống. Trong suốt quá trình công tác, ông lần lượt tham gia:
Đội du kích tập trung xã Phú Mỡ – Miền Tây – Phú Yên
Đội du kích tập trung xã Song Hà – Miền Tây – Phú Yên
Đó là lực lượng chiến đấu trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, nhưng luôn bám dân, bám đất, giữ từng tuyến đường, từng bản làng trước sự càn quét của địch.
10 năm trong khói lửa: từ người du kích đến xã đội phó
Hồ sơ cách mạng ghi lại hành trình cống hiến của ông:
1965 – 1967: Thoát ly, trực tiếp tham gia đội du kích tập trung xã Phú Mỡ.
1967 – 1975: Giữ cương vị xã đội phó, phụ trách lực lượng du kích tập trung của xã.
Mười năm ấy, ông không chỉ chiến đấu, mà còn tổ chức, chỉ huy, bảo vệ cơ sở cách mạng, góp phần giữ vững vùng căn cứ Miền Tây Phú Yên cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.
Chiến công còn lại trong ký ức: một mình bắt sống địch ở sông Bà Đài: Thời gian và bệnh tật đã lấy đi nhiều ký ức chiến tranh của ông. Nhưng giữa những khoảng mờ ấy, vẫn còn một chi tiết ông nhớ rất rõ: ông từng một mình bắt sống một tên địch tại khu vực sông Bà Đài. Chỉ một hành động ngắn gọn, nhưng đủ để thấy bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần quả cảm của người du kích năm xưa.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Chiến tranh lấy đi nhiều hơn những gì người ta tưởng: Trong những năm tháng chiến đấu, bố mẹ ông qua đời, nhưng ông không hề hay biết, bởi không có ai báo tin và nhiệm vụ không cho phép rời vị trí. Nỗi đau mất cha mẹ đến với ông muộn hơn chiến tranh, âm thầm nhưng day dứt – một mất mát mà nhiều người lính phải mang theo suốt đời.
Vết thương chiến tranh kéo dài đến tuổi xế chiều: Trong một lần tham gia chiến đấu, ông bị thương nặng, để lại hậu quả là hai mắt gần như không còn thấy rõ. Hiện nay, sau phẫu thuật, ông chỉ còn nhìn được sơ sài một bên mắt. Cùng với đó là nhiều năm bị tai biến, khiến sức khỏe suy giảm nghiêm trọng, trí nhớ không còn nguyên vẹn. Những di chứng ấy là cái giá âm thầm mà chiến tranh để lại, kéo dài đến tận hôm nay.
Sau chiến tranh: dựng lại cuộc đời từ những mất mát: Trở về đời thường, ông xây dựng gia đình với bà Vân (sinh năm 1959), nuôi dưỡng 7 người con khôn lớn. Năm 1999, gia đình ông được tỉnh Phú Yên (cũ) công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa” – một sự ghi nhận cho nỗ lực vượt qua khó khăn, giữ gìn đạo lý và đóng góp cho cộng đồng.
Tri ân một người bệnh binh – tri ân cả một thế hệ: Ông So Tinh có thể không còn kể được trọn vẹn những năm tháng chiến tranh, nhưng lịch sử thì không được phép quên ông. Bởi hòa bình hôm nay được xây nên từ những con người như thế: chiến đấu trong thầm lặng, hy sinh không đòi hỏi ghi công, và sống khiêm nhường khi trở về.
Xin được nghiêng mình bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến ông Sơ Tinh – người du kích Ba Na của Miền Tây Phú Yên, người đã dành 10 năm tuổi xuân cho cách mạng, để thế hệ hôm nay được sống trong độc lập, tự do và bình yên.


