Những câu chuyện thú vị về Võ Đại tướng trong lòng người xứ Lệ

Cách đây hơn một thế kỷ, những ngày tháng Tám mùa Thu lịch sử, làng An Xá (nay thuộc xã Lộc Thuỷ, Lệ Thuỷ, Quảng Bình) chào đón một người con chào đời mà nay tên tuổi ấy, cốt cách ấy “lừng lẫy khắp năm Châu”. Đó chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người anh cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam, một trong những vị tướng tài ba trên thế giới trong lịch sử đương đại của thế kỷ XX…

Từng về thăm nhà, thăm quê Đại tướng nhiều lần, được tiếp xúc, nghe kể từ những người đã từng một thủa hàn vi, từng là học trò, từng có nhiều thời gian sống gần Đại tướng, chúng tôi càng thẩm thấu thêm con người ấy, cốt cách ấy như vầng dương soi toả lóng lánh bên dòng Kiến Giang thơ mộng, hiền hoà…

Từng tiếp xúc với cụ Lê Thanh Châu (đại tá quân đội về hưu, người học trò của Đại tướng), cụ nhấn mạnh: Cả trăm năm nay, “người quê miềng” (tiếng địa phương ở Lệ Thuỷ, gọi là “mình”) chưa thể nguôi quên và truyền tụng mãi sự “thông minh quá” của gia đình Đại tướng.

Theo cụ Châu, thân sinh của Đại tướng, cụ Võ Quang Nghiêm (cụ Nghiêm Cữu phẩm), một nhà nho, thầy giáo, thầy thuốc... sớm giác ngộ cách mạng, bị giặc Pháp bắt vào năm 1947, và hy sinh ở trong lao Thừa Phủ (Huế). Phụ mẫu của Đại tướng là bà Nguyễn Thị Kiên (quê Sơn Thuỷ- Lệ Thuỷ), một mẫu người phụ nữ công dung- ngôn hạnh- trung hậu- đảm đang. Thân sinh của bà là một trong những thủ lĩnh Cần Vương, nên anh em nhà Đại tướng cũng được thụ hưởng phần nào về cốt cách, khí tiết từ gia đình bên ngoại. Gia đình Đại tướng có 6 anh chị em, trước Đại tướng là anh đầu và 2 chị, sau có một em trai và gái. Gia đình Đại tướng có tiếng thông minh hơn người. Cụ Châu kể, người anh đầu của Đại tướng, do “thông minh quá”, cả nhà đều sợ đành phải cho uống mực để “bớt thông minh”...