Những câu chuyện trùng hợp xung quanh Hang Tám Cô được lưu truyền. Ảnh: Công SángDi tích Lịch sử Hang Tám Cô (còn được gọi là Hang 8 Thanh niên xung phong) đã trở thành "địa chỉ đỏ" của người dân, du khách khi đến Quảng Bình. Hơn 50 năm qua, câu chuyện về những thanh niên xung phong đã cống hiến tuổi thanh xuân cho độc lập dân tộc vẫn còn đó. Nhưng đến nay, Di tích vẫn chưa tương xứng với sự mong mỏi của người dân, du khách cũng như chính quyền.Báo Lao Động khởi đăng tuyến bài về Hang Tám Cô - "địa chỉ đỏ", nơi giáo dục tinh thần yêu nước, là sự tri ân của các thế hệ mai sau; cũng như công tác bảo tồn và phát huy giá trị, xứng tầm của di tích.Sự trùng hợp với số 8Trong cơn mưa tháng 10 nặng hạt, anh Nguyễn Tứ Vỵ, thắp nén hương tại khu vực thờ trước khi bắt đầu ngày làm việc. Việc này được anh duy trì 10 năm qua từ khi nhận nhiệm vụ Trưởng Ban Quản lý Đền tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Đường 20 Quyết Thắng (Mang tâm danh Hang Tám Cô).Sau khi hướng dẫn mọi người thắp hương viếng và tri ân các anh hùng liệt sĩ, anh Vỵ dẫn đoàn đi tham quan Đền và Di tích lịch sử Hang Tám Cô bên cạnh và giới thiệu những câu chuyện lịch sử.

Anh Nguyễn Tứ Vỵ - Trưởng Ban Quản lý Đền tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ đường 20 - Quyết Thắng (Mang tâm danh Hang Tám Cô). Ảnh: Công SángAnh kể, hơn 10 năm làm việc tại đây, anh chứng kiến có, nghe kể lại cũng có, và nhiều lần được du khách hỏi về sự trùng hợp liên quan đến con số 8.Thời gian trước, cây chuối trước cửa hang luôn trổ buồng chỉ có 8 nải. Việc này không chỉ xảy ra một lần, nên nhiều người tin rằng đây không chỉ là sự trùng hợp. Rồi có năm, hang có một tổ chim, chim mẹ đẻ ra 8 quả trứng. Tại khu vực Đền tưởng niệm đường 20 Quyết Thắng, có cặp tắc kè cũng đẻ ra 8 quả trứng… Nhiều người nghe thấy trong đêm, cặp tắc kè đã kêu lên 8 tiếng.“Có thể đây là sự ngẫu nhiên, nhưng nhiều người vẫn tin đó là chuyện tâm linh, đến nay vẫn được truyền miệng và tồn tại đến giờ. Dù là trùng hợp hay tâm linh, những câu chuyện này vẫn lưu giữ trong dòng chảy của lịch sử khi kể về Hang Tám Cô” - anh Vỵ tâm sự.


Những câu chuyện cùng những di vật được tìm thấy trong Hang Tám Cô. Ảnh: Công SángĐến nay, Hang Tám cô đã được phục dựng lại, như trần hang đã được bê tông. Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, 8 cô gái đã treo vỏ bom tại cây rau ráng trước cửa hang để làm kẻng báo động. Để phục vụ du khách khi đến tri ân và dâng hương, đơn vị đã phục dựng lại cây kẻng ngay tại vị trí cây rau ráng, để mọi người hình dung lại một thời khốc liệt của chiến tranh, của lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước.“Vừa rồi, khuôn viên bên ngoài ở đây cũng đã được cải tạo, sơn sửa lại, góp phần làm hiện trạng khu Đền tưởng niệm và Di tích được khang trang hơn, xứng với sự hi sinh của các anh hùng liệt sĩ” -anh Vỵ cho biết thêm.
Mong mỏi...Anh Vỵ lần lượt giới thiệu về những di vật được khai quật tại Di tích lịch sử Hang Tám Cô vào năm 1996, đó là những bình nước, thắt lưng, ca nước, ví da, bút, áo mưa, vòng nhôm, vải dù… Từ khi được đưa về lưu trữ, bảo quản tại Đền, cán bộ Ban Quản lý thường xuyên lau chùi, kiểm tra, đảm bảo di vật được bảo quản tốt.Sau khi Di tích đường 20 - Quyết Thắng thuộc hệ thống di tích đường Hồ Chí Minh được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia vào năm 1986, Hang Tám Cô và Đền tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đường 20 - Quyết Thắng đã trở thành "địa chỉ đỏ" được đông đảo du khách và người dân đến thăm và dâng hương.



Di tích Hang Tám Cô cùng Đền tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ đường 20 - Quyết Thắng được du khách, người dân đến dâng hương, tưởng nhớ. Ảnh: Công SángBắt đầu từ sau Tết Nguyên đán cho đến hết mùa hè hàng năm là giai đoạn Di tích thường đón lượng lớn người dân và du khách đến viếng, tri ân.Hiện địa điểm này có 6 cán bộ, công nhân viên phục vụ chăm sóc hương khói, hướng dẫn du khách. Vào lúc cao điểm, Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng phải tăng cường thêm người để bảo đảm công tác phục vụ tốt hơn.Làm công tác quản lý lâu năm, anh Vỵ nhận thấy, vào mùa cao điểm, khu vực này chưa đáp ứng được lượng khách đến tri ân, dâng hương. Có những lúc khách phải xếp hàng chờ bởi không gian còn chật hẹp.Bản thân anh Nguyễn Tứ Vỵ nhiều lần ra Nghĩa trang Hoằng Hóa (Thanh Hóa) để viếng hương 8 thanh niên xung phong hy sinh ở Hang Tám Cô. Đi qua những di tích như Truông Bồn (Nghệ An), Ngã 3 Đồng Lộc (Hà Tĩnh) - những địa điểm xây dựng sau Hang Tám Cô, anh nhận thấy công tác tri ân, đền đáp công ơn các anh hùng liệt sĩ tại những nơi này có sự đầu tư hơn.“Nếu Di tích Hang Tám Cô và Đền tưởng niệm được mở rộng khuôn viên thì người dân, du khách, cũng như Ban Quản lý sẽ có điều kiện đón tiếp lượng khách nhiều hơn. Và tôi mong có hệ thống điện cao áp tại khu vực này để buổi tối cả khuôn viên vẫn được thắp sáng, trông sẽ trang trọng hơn", anh Vỵ trầm ngâm.