VƯỢT KHỎI NANH VUỐT QUÂN THÙ TRỞ VỀ VỚI CÁCH MẠNG
Một số anh em tù chính trị chúng tôi đang bị giam ở nhà "pha" Hỏa Lò - Hà Nội thì bọn đế quốc lại lôi chúng tôi ra, đẩy lên Nghĩa Lộ.
Cũng như khi mới bị sa vào tay chúng và những ngày ở các nhà giam khác, bữa ấy, vừa qua khỏi mấy lần cửa sắt, ý nghĩ "nhất định phen này phải thoát khỏi xiềng xích của quân thù, tiếp tục trở về hoạt động cách mạng" lại đến với tôi.
Phải trở về với đội ngũ của những người cách mạng! Ý nghĩ ấy làm tôi bồn chồn, náo nức. Và cho tới khi bắt đầu đặt chân vào cửa ngõ "mạn ngược", thì ý nghĩ đó lại càng sôi sục trong lòng tôi. Lợi dụng lúc tên lính áp giải vừa sơ ý nhìn cái gì đó, mình đạp cho hắn một cái ngã quay lơ, rồi phóng vào rừng có mà trời tìm!...; hay là, bằng cách nào đó, gỡ đượm tay ra, thoi luôn cho hắn một quả vào giữa mặt, hắn gục xuống, mình sẽ tha hồ vùng vẫy?... Nghĩ thế, thỉnh thoảng tôi liếc nhìn tên lính đi bên, lại nhìn địa hình, địa vật xung quanh. Chà! Rừng rậm, núi cao, suối sâu, lao vút vào đó, quặt ngược trở lại, gặp Đảng, gặp đồng chí, đồng bào, đời của người chiến sĩ cách mạng thênh thang biết mấy!...
Đang triền miên trong suy nghĩ, ước mơ, một báng súng thúc xói vào lưng tôi, kèm theo tiếng quát: "Đi! Mau lên" của tên lính áp giải. Tôi quay phắt lại, nghiến răng, ưỡn ngực và trừng mắt nhìn hắn. Có lẽ hắn cũng thấy được sự phẫn nộ của tôi, hắn vội cúi đầu xuống. Tuy vậy, hắn vẫn cố làm ra vẻ bình tĩnh, cất giọng hơi run, quát tiếp: "Đi đi! Mau... lê...ênl", và mũi súng của hắn vẫn tì vào sau lưng tôi.
Nỗi căm giận của tôi vẫn không tan. Nó càng bốc mạnh lên khi tôi nghĩ tới bọn đế quốc Pháp thống trị. Những ước vọng phải thoát khỏi ngục tù đế quốc mỗi lúc một thêm thôi thúc trong tôi. Nhưng ngẫm lại: mọi hoạt động của chúng tôi đều phải tuân theo sự lãnh đạo chặt chẽ của chi bộ Đảng, mà chi bộ Đảng chúng tôi lại trực thuộc dưới sự lãnh đạo của Xứ ủy. Làm một việc gì, dù lớn hay nhỏ đều phải nhìn vào lợi ích chung, phục tùng cái chung. Nghĩ thế, nên tôi nén căm hờn, chờ ý kiến của trên và đợi thời cơ thích hợp nhất.
Nhớ lại, thời kỳ ở căng Bá Vân - Thái Nguyên, sau cuộc đấu tranh của tù chính trị, bọn thống trị Pháp đem hơn một chục anh em chúng tôi ra giam ở nhà lao Thái Nguyên. Chúng cho là bọn chúng tôi cầm đầu cuộc đấu tranh đó.
Sau cuộc đấu tranh thắng lợi đó, Xứ ủy chỉ thị chi bộ căng Bá Vân phải tổ chức cho một số đồng chí vượt ra hoạt động trong phong trào công nhân, nông dân. Chi bộ đã quyết định tám đồng chí vượt trại giam.
Cuộc vượt trại giam đã thành công. Trong số ra được có bốn đồng chí là chi ủy viên, kể cả bí thư chi bộ là đồng chí Hà Kế Tấn. Chi bộ đặc biệt ở căng Bá Vân, lúc đầu có 11 đồng chí: Tấn, Trành, Voi, Liên, Khoan, Thử, Thẩm, Đồi, Nho, Hách (giáo Hách), Viên. Khi thoát khỏi trại giam Bá Vân, đồng chí Hà Kế Tấn giao lại cho chúng tôi toàn bộ cơ sở cách mạng.
Trước đó, tôi cũng đã có ý nghĩ phá ngục. Nhân lúc chuyển "căng", phần lớn lính tráng về nhà để chuẩn bị đồ đạc về xuôi chỉ còn thằng đồn trưởng và mấy tên gác trại giam, tôi nảy ra ý định nên nắm lấy thời cơ này, lãnh đạo quần chúng (trại giam lúc đó có trên 200 người) nổi dậy cướp súng, khử luôn tên đồn trưởng, rồi mau chóng vượt ra rừng, đi một đêm là tới chiến khu của đội du kích Bắc Sơn, nơi mà chúng tôi hằng mơ ước từ lâu.
Tôi đem ý định ấy ra bàn với mấy đồng chí, có một vài đồng chí tán thành. Nhưng có một số đồng chí cho rằng, thời cơ chưa chín muồi.
Hai ý kiến này được đem ra trao đổi hồi lâu, cuối cùng đi đến kết luận là tình hình lúc đó chưa nên phá ngục, phải xin chỉ thị Xứ ủy và đón thời cơ khác.
Ngày tháng trôi qua... | |
 Logged
|
|
|
|
Giangtvx Thượng tá  Bài viết: 25560 | 
| Re: Những chặng đường chiến đấu - Vương Thừa Vũ« Trả lời #2 vào lúc: 02 Tháng Mười, 2016, 11:34:20 pm » |
Cuối năm 1944, đế quốc Pháp chuyển chúng tôi về nhà pha Hỏa Lò - Hà Nội. Ý định vượt ngục trở về với cách mạng vẫn lởn vởn trong tâm trí tôi - Thuyết phục binh lính? Đục tường, đào đường ngầm, nhảy qua hàng rào dây dẫn điện - Bằng một trong những phương pháp đó, tôi tin nhất định sẽ thoát được.
Tôi lại đưa ý định này ra bàn bạc. Nhưng chưa kịp ngã ngũ ra sao thì bọn thống trị Pháp đã xích tay từng người chúng tôi và đẩy lên chỗ mà bọn chúng nghĩ rằng đến một thời gian nào đó, chúng tôi sẽ chết dần chết mòn vì đói, rét, bệnh tật.
“Nhưng chúng mày đem hổ về rừng, không sớm thì muộn, chúng ông cũng sẽ "tếch" cho mà xem...". Nghĩ vậy, nên chúng tôi không có gì lo ngại cả. Bọn tay sai đế quốc xích hai tay của hai người chúng tôi vào một còng rồi luồn dây thừng từ hàng đầu đến hàng cuối thành một chuỗi, dòng người cứ dắt dây nhau mà đi, trên đường đi, mặc dầu tay bị chằng trói, chân tê tấy phát cước lên, nhưng chúng tôi vẫn nuôi ý nghĩ: nhất định phải vượt ngục thành công để tiếp tục hoạt động cách mạng...
Gần tới Nghĩa Lộ, bọn lính áp giải đột nhiên quát tháo chúng tôi ầm ĩ:
- Cúi mặt xuống?
- Người sau nhìn vào gáy người trước, không được nhìn hai bên đường!
Nhưng bỗng từ phía dưới, tôi không nhớ rõ có tiếng đồng chí nào nói vọng lên:
- Nhớ đấy, các "thày quyền" bảo chúng ta nhìn vào gáy nhau đấy.
Biết ý, chẳng ai cúi đầu xuống cả. Vì cúi đầu chỉ có thể nhìn được gót chân người đi trước, nhìn sao được gáy. Và đã ngửng mặt lên thì chúng cấm làm sao nổi đôi mắt của mỗi người chúng tôi không được nhìn những người và cảnh xung quanh.
Vào phố Nghĩa Lộ.
Tôi được biết, nhân dân ở quanh những vùng có giam tù chính trị, do được các đồng chí tuyên truyền, giác ngộ, hoặc qua thái độ và tinh thẩn bất khuất của các đồng chí, nên có nhiều cảm tình với cách mạng, nhất là ở tầng lớp lao động. Ở đây cũng vậy, thấy chúng tôi đến, mặc dầu bị chằng trói, nhưng nét mặt vẫn nghiêm trang, bước đi vẫn đường hoàng, rắn rỏi, nhân dân đã đoán được chúng tôi là hạng người nào rồi. Hai dãy nhà bên đường phố bị chúng cấm dân chúng không được mở cửa. Người đứng trong nhà chỉ ghé qua khẽ hở nhìn đoàn tù chính trị. Chúng tôi vừa đi vào đến đầu phố, đều đồng thanh cất tiếng hát những bài ca cách mạng: “Nào anh em nghèo đâu!...”, "Cùng nhau ta đi hồng binh...". Tiếng hát rất to, nhịp đi đều rầm rập, hùng tráng như đoàn quân chiến thắng xuất trận.
Bọn lính áp giải đã được lệnh từ trước là phải hết sức ngăn cấm không cho tù chính trị liên hệ với nhân dân bằng bất cứ cách nào. Do đó, chúng tiếp tục hò hét chúng tôi: "Người sau nhìn gót người trước" và dậm dọa dân phố.
- Muốn rũ tù hay sao mà khỏe nhìn thế!
- Vào hết trong nhà, đóng cửa lại.
Không một người dân nào nhúc nhích. Bọn lính có thằng sấn sổ giơ báng súng lên định giở trò đàn áp.
Chúng tôi không ai bảo ai, nhất loạt cất tiếng hô lớn:
- Đánh Pháp, đuổi Nhật?
- Phản đối khủng bố.
Rồi mọi người đồng thanh hát vang:
“Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian.
Vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn.
Sục sôi…”
Đoàn tù đi đều hùng dũng. Tiếng hát vang vọng núi rừng. Thấy thế, bọn lính vội bỏ dân, quay lại hầm hè chúng tôi.
Mặc, chúng tôi vẫn cứ hát, tiếng hát mỗi lúc một hùng tráng, bước chân mỗi lúc một mạnh mẽ. Và bà con dân phố vẫn cứ ghé mắt qua khe cửa nhìn theo...
Sau này được biết, nhiều bà con hàng phố đã rơi nước mắt trước cảnh xúc động ấy.
Tình cảm giữa chúng tôi với bà con không phải chỉ biểu lộ một cách lặng lẽ như vậy. Tôi còn nhớ hồi ấy, đoàn tù chính trị tới Nghĩa Lộ được ít ngày thì vừa đúng năm hết, tết đến. Chi bộ chúng tôi họp nhau lại bàn bạc một số công việc cần lãnh đạo, trong đó có mục Tết.
Theo nghị quyết của chi bộ, chúng tôi cần tổ chức ăn Tết cho ra trò để một là tỏ thái độ bất khuất và dũng khí cách mạng của mình; hai là làm cho cuộc sống của anh em thêm tươi vui, thêm chí khí đấu tranh. Kế hoạch chuẩn bị chu đáo, trong đó có việc trang trí khẩu hiệu, cờ, đèn, biểu diễn ca kịch và cả việc đấu tranh đòi ra làm lễ truy điệu một số đồng chí của ta vì địch đánh đập, đày đọa và bị cơn sốt ác tính đã yên nghỉ ở vườn ổi, đòi trại nọ thăm trại kia, thăm trại giam chị em phụ nữ. Cuộc thảo luận hết sức hào hứng và sôi nổi.
Chỉ còn vấn đề vật chất, tính đi tính lại với nhau, tiền nong góp lại chẳng được là bao. Nhưng rồi tập thể cũng đi đến quyết nghị: có chừng nào, sắm chừng ấy, vật chất nghèo nàn, tinh thần phong phú, càng áp đảo được địch... | |
Logged |
|
|
|
Giangtvx Thượng tá Bài viết: 25560 |
| Re: Những chặng đường chiến đấu - Vương Thừa Vũ« Trả lời #3 vào lúc: 02 Tháng Mười, 2016, 11:36:44 pm » |
Ngày 28 Tết (hay ngày 29 Tết, tôi không còn nhớ rõ), tôi và mấy anh em nữa được phân công đi chợ. Với số tiền ít ỏi trong tay, chúng tôi dự định là cũng chả mua được "sơn hào, hải vị" gì ngoài mấy thứ chuối, cam, bánh, gọi là cho đúng với phong vị dân tộc. Việc đi chợ sắm Tết này, tuy trong lúc đấu tranh, chúng tôi đề lên hàng chủ tếu buột bọn địch phải nhượng bộ, nhưng kỳ thực khi ra đến chợ, việc mua bán lại trở thành vấn đề thứ yếu, mà cái chính là để nhân cơ hội này, chúng tôi tranh thủ tiếp xúc với nhân dân. Và quả nhiên, chúng tôi đã đạt được yêu cầu.
Thấy chúng tôi, nhân dân tự động chạy lại, đứng chật xung quanh, thăm hỏi, chuyện trò tíu tít như người thân lâu ngày xa cách, nay mới có dịp gặp nhau. Một tên lính áp giải, trước quang cảnh ấy, hốt hoảng thúc giục, dọa nạt:
- Mua gì thì mua, không được nói chuyện. Mau lên!
Nhưng chúng tôi cứ phớt lờ, giả vờ như không nghe thấy, vẫn nói chuyện để đồng bào hiểu rõ thêm: Vì sao chúng tôi bị đế quốc cầm tù? Vì sao nhân dân bị áp bức, bóc lột và đói khổ v.v... Chúng không thể cầm tù mãi chúng tôi và thống trị, bóc lột, áp bức mãi đồng bào ta được. Chúng tôi không quên cảm ơn tấm lòng của đồng bào từ lâu đã giúp đỡ các đồng chí cán bộ, giúp đỡ cách mạng.
Mấy tên lính thấy không ngăn được tình cảm giữa nhân dân với những người cách mạng, bọn hắn lảng dần và bỏ đi mua bán loanh quanh gần đó. Giữa lúc câu chuyện đang rôm rả thì vòng người tự nhiên giãn ra, nhường lối cho một số bà con đem vào cho chúng tôi đủ thứ. Nào là bánh chưng luộc sẵn, nào chè, thuốc lá, hoa quả, hương trầm...
Tôi nhìn những món quà lòng đầy xúc động, vừa mừng lại vừa lo. Lo làm thế nào mượn được nhân dân bát đũa để dùng trong ba ngày Tết? Nhưng rồi, việc đó đã được nhanh chóng giải quyết. Khi ra tới chợ, ghé qua một số nhà để hỏi mua các thứ lặt vặt, qua chuyện trò, chúng tôi ngỏ ý mượn ít bát đũa để ăn Tết, mấy gia đình đều vui vẻ nhận lời:
- Vâng, các ông cứ đi mua gì thì mua, xong quay lại đây sẽ có?
Mua xong, chúng tôi quay lại thì thấy nào mâm đồng, nào bát to, bát nhỏ, đĩa, đũa son mới, lại thấy cả mấy gói chè to và mấy chục gói thuốc lá bao tím nữa. Đồng bào nói nhỏ với chúng tôi: Tết cổ truyền của dân tộc! Biết rằng các ông còn đang khó khăn, chúng tôi gọi là của ít lòng nhiều góp nhau ít bát đũa để các ông dùng trong mấy ngày Tết, mong các ông nhận cho. Cảm động trước tấm lòng của đồng bào, một đồng chí trong chúng tôi đỡ lời:
- Cảm ơn bà con đã dành cho chúng tôi món quà quý giá này.
Cuộc gặp gỡ đầu tiên với bà con Nghĩa Lộ làm tôi nảy sinh những suy nghĩ về những điều kiện để thoát khỏi nhà tù. Rừng núi thiên nhiên cũng là một thuận lợi, nhưng lòng dân còn là một thuận lợi quan trọng hơn nhiều.
Chúng tôi nhất trí với nghị quyết của ban tổ chức Tết cho làm một kỳ đài, dựng lên một chiếc cột thật cao, trên ngọn làm một ngôi sao vàng năm cánh thật lớn để nhân dân ở xa cũng nhìn thấy. Theo tôi nghĩ, chẳng những nhân dân thấy chúng tôi tổ chức ăn Tết vui vẻ mà còn thấy một ngôi sao cách mạng tỏa khắp nơi nơi tượng trưng sự soi đường, chỉ lối của Đảng cho toàn dân đấu tranh giành độc lập dân tộc, giải phóng nhân dân khỏi ách thống trị, áp bức của thực dân đế quốc.
Nhân dịp mấy ngày Tết được tiếp xúc với nhân dân, hiểu được lòng dân ở đây, nên quyết tâm khởi nghĩa, phá ngục của chúng tôi càng cao. Các đồng chí đảng viên tranh thủ họp, cùng nhau nhớ lại tinh thần chỉ thị "Về sửa soạn khởi nghĩa" của Tổng bộ Việt Minh (ngày 7 tháng 5 năm 1944) để vận dụng sao cho thích hợp với hoàn cảnh của mình.
Qua nhiều buổi hội họp, tranh luận, chúng tôi đều thấy cần phải giải quyết một vấn đề quan trọng được xem như là điều kiện tiên quyết, đó là ai xông ra đánh quân thù?
Ở đây khác với thời kỳ ở Bá Vân, anh em tù chính trị bí trói buộc, giam hãm rất khắt khe, rất hiếm có điều kiện tiếp xúc với cơ sở quần chúng bên ngoài: mặt khác, việc liên lạc với Xứ ủy và Trung ương cũng vô cùng khó khăn. Vì vậy, chúng tôi phải lấy lực lượng chủ yếu nhất, quyết định nhất là các chiến sĩ cách mạng trong nhà tù. Đội thanh niên xung phong đã được tổ chức từ trước, bây giờ phải tích cực nâng cao chất lượng huấn luyện thiết thực với nhiệm vụ sắp tới và mạnh dạn phát triển số lượng.
Còn một lực lượng nữa cũng cần phải ra sức tranh thủ, đó là anh em binh lính địch đang ngày đêm canh gác chúng tôi. Công tác binh vận, các đồng chí trước đây đã có làm, nhưng trong cuộc hội nghị này, việc đó được đưa ra xem xét kỹ thì thấy chưa đạt yêu cầu. Cho nên, hội nghị đã có kế hoạch đẩy mạnh công tác binh vận lên một bước nữa. Lúc này, mọi người đều nhận thấy rằng: Nếu công tác binh vận không làm, hoặc làm ít kết quả, thì công việc khởi nghĩa ở trại giam này sẽ gặp nhiều khó khăn... Bởi thế, chúng tôi quyết tâm làm, thận trọng mà làm, và khi cần phải táo bạo mà làm.
Để tiến hành được nhanh, được tốt nhiệm vụ này, một đội công tác binh vận gồm những đồng chí vừa có khả năng tuyên truyền, thuyết phục, vừa được anh em binh lính địch trọng nể nhất, được thành lập. |
|
|
