Những chặng đường hành quân

Kí ức đầu tiên trong hành trang cậu binh nhì là tôi, chân ướt chân ráo từ quê lúa Thái Bình (một trong số ít tỉnh không có núi), đến Hòa Bình là cảm giác ngất ngây khi tận mắt thấy những dãy núi mờ xa với bạt ngàn nương chè của đồng bào dân tộc. Những buổi chiều tà, một mình lặng lẽ ngắm hoàng hôn dần buông sau đỉnh núi, bâng khuâng những kỉ niệm quê nhà… Cảm giác dù rất đơn sơ nhưng lại theo suốt những chặng đường hành quân cuộc đời binh nghiệp của tôi.

Chín tháng quân trường đào tạo nguồn học viên sĩ quan tại Trung đoàn Bắc Bắc, Sư đoàn Quân Tiên Phong anh hùng, giữa đêm khuya thinh lặng, bỗng tiếng còi báo động vang lên. Tiếng đầu rất đanh và gọn để những chàng trai mười tám đôi mươi, đang tuổi ăn tuổi ngủ, sau một ngày quần lộn trên thao trường tỉnh giấc. Sau đó, kéo dài ba hồi liên tục, báo hiệu một cuộc hành quân di chuyển chính thức bắt đầu.

Yêu cầu được chỉ huy đơn vị đặt ra là, trong 3 phút mọi quân nhân phải thu dọn toàn bộ quân tư trang cá nhân cùng vũ khí trang bị tập trung tại sân đại đội hành quân di chuyển, thực hiện nhiệm vụ. Tác phong phải nhanh và chính xác, đồng chí nào chậm giờ tập trung sẽ bị xử phạt, thậm chí bị loại khỏi đội hình chiến đấu. Đây là điều tối kị, nỗi nhục của một người lính, dù trong thời chiến hay thời bình. Tất cả những “món đồ còn sót lại” như bi đông, khăn mặt, quần áo, bàn chải kem đánh răng… khi trở về sẽ không bao giờ được tìm thấy. Điều đó có nghĩa, phải bỏ những đồng phụ cấp ít ỏi ra mua lại và chịu kiểm điểm phê bình. Nhưng trước hết, đến nơi đóng quân sẽ không có đồ để dùng.

Đêm hôm ấy, chúng tôi nhận nhiệm vụ hành quân di chuyển đến cao điểm 143,7 xây dựng công sự trận địa sẵn sàng chiến đấu. Đây là một cuộc hành quân tổng hợp nằm trong chương trình huấn luyện cuối khóa. Dù đã được thông báo trước nhưng trong lòng anh em đều không khỏi nôn nao, chờ đợi. Đúng 3 giờ sáng, còi báo động vang lên inh ỏi. Tiếp là khẩu lệnh của Trung đội trưởng, Trung úy Nguyễn Xuân Trường: Đơn vị! Hành quân di chuyển thực hiện nhiệm vụ X! Giọng anh đặc trưng người vùng Thạch Thất, Phúc Thọ: dài, rè. Nhưng trong thời khắc ấy, nó đầy nghiêm trang và uy lực. Chưa đầy 5 giây, tất cả bật tung khỏi giường như những chiếc lò xo. Tôi cũng như những anh em khác nhanh chóng thu dọn quân tư trang cá nhân xếp gọn trong chiếc ba lô quen thuộc. Vì đã tập luyện nhiều lần nên động tác ai nấy đều răm rắp, theo các bước. Dưới ánh sáng yếu ớt của ngọn đèn dây tóc 40 oát đỏ quạch, chúng tôi lần lượt sắp xếp chăn màn, quần áo, dụng cụ học tập, đồ vệ sinh cá nhân… và tất nhiên, không thể thiếu chiếc bát sắt và đôi đũa thân thiết trong hành trang đời lính. Theo thứ tự, những món đồ to nặng, ít sử dụng được xếp từ dưới đáy ba lô lên trên. Sau cùng là bó củi và cuốc xẻng bộ binh được buộc gọn bên ngoài, dưới đáy ba lô.

Khi phần việc cá nhân chuẩn bị xong, chúng tôi tiếp nhận vũ khí từ tay Tiểu đội trưởng Nguyễn Ngọc Điệp rồi nhanh chóng cơ động ra vị trí tập trung. Nguyễn Ngọc Điệp là lính cựu, anh đã trải qua chức vụ tiểu đội trưởng trước khi nhập học do đó lần nào chuẩn bị hành quân di chuyển, anh cũng nhanh hơn chúng tôi nửa phút. Khoảng thời gian ấy đủ để anh nhận chìa khóa tủ súng từ tay Trung đội trưởng, cấp phát cho “đội hình chim sẻ”. Ngoài những trang bị cá nhân, bộ phận hỏa lực, bộ phận anh nuôi còn chia nhau mang đeo thêm những vũ khí đạn và dụng cụ cấp dưỡng lỉnh kỉnh khác...

Dứt khẩu lệnh “Hạ đạt mệnh lệnh hành quân” như hét ra lửa của đồng chí Đại đội trưởng, Đại úy Nguyễn Văn Đại, chúng tôi lần lượt cơ động theo đội hình một hàng dọc. Trời còn tối đất. Người đi sau bám sát lưng người đi trước, lặng lẽ như một con trăn khổng lồ đi ăn đêm. Chúng tôi đi đến đâu, tiếng chó sủa từ những nhà dân ven đường vang dậy lên đến đó. Hồi ấy, vùng Lương Sơn, Hòa Bình dân cư còn rất thưa thớt, xa xa mới có một mái nhà của đồng bào người Mường. Trong mỗi ngôi nhà, đồng bào thường nuôi vài ba con chó, vừa để coi nhà vừa để làm kinh tế. Tiếng chó sủa là thứ tín hiệu đặc biệt thông báo độ mật và tính cấp thiết của thông tin cần truyền tải, có lẽ đánh giá được sự vô hại và tính thường xuyên của đoàn quân nên dù giữa đêm khuya nhưng nó không hề gay gắt. Bầy chó ở quả đồi bên này, thông báo cho quả đồi bên kia biết có một đoàn quân đang di chuyển. Bầy ở quả đồi bên kia tiếp nhận thông tin đồng thời báo tín hiệu trở lại, an toàn. Chả biết tôi nghĩ như vậy có đúng không nhưng thực sự, tiếng chó sủa ở đây, trong bối cảnh này nhẹ nhàng và êm dịu hơn hẳn những tiếng dữ dội của bầy chó làng bên ở quê, những ngày chúng tôi còn nhỏ, trèo sung hái trộm, bị chúng rượt đuổi.

Tờ mờ sáng, bầu trời phía đông hừng lên ấm áp. Những đồi chè xa xa được bao phủ bởi một lớp sương mờ giăng nhẹ, mỏng tang như chiếc khoăn voan trắng sữa choàng trên vai thiếu nữ. Đội hình chúng tôi vượt qua một phần ba quãng đường đến vị trí tập kết. Giữa mùa xuân, những cây mơ, mận hai bên đường khẳng khiu, gốc cây xù xì đen đúa mốc thếch như da phù thủy trong phim, nhưng trên nhành, quanh những chiếc lá bé xíu, xinh xanh non mởn, là những nụ hoa dịu dàng e ấp, những cánh hoa vươn mình đua nở. Cho đến tận bây giờ tôi vẫn không thể phân biệt được đâu là hoa mơ, hoa mận bởi cả hai đều có sắc trắng tinh khôi, rạng rỡ. Những cánh hoa mỏng manh nhưng đan cài nhau, bám rất chắc lấy cành, mặc gió, không dễ gì rơi rụng. Những nhụy hoa phơn phớt phấn vàng nơi đầu cuống, tinh mắt sẽ nhận thấy chúng thật nhỏ xinh khẽ rung rinh trong sương sớm.

Chúng tôi đi trong bạt ngàn hoa. Không chỉ trước hiên, trong vườn hay bên hàng rào nhà đồng bào, mà còn cả một rừng hoa mọc bên những tảng đá tai mèo lởm chởm. Trời càng sáng rõ, vẻ đẹp hoa càng trở nên mê đắm. Hít một hơi thật sâu, tôi nhận đầy lồng ngực thứ hương thanh khiết đến nao lòng. Hoa mơ hoa mận không nồng nàn như hoa bưởi, không đài các sang trọng như hoa nhài mà dân dã, nhẹ nhàng và dịu ngọt. Không bao giờ tôi quên cảm nhận đầu tiên trong cuộc đời được ngập tràn trong nhiều thế, những hoa.

Gần trưa chúng tôi dừng chân tại vị trí tập kết, xây dựng công sự trận địa sẵn sàng nổ súng tiến công vào các mục tiêu địch. Mỗi trung đội được lệnh xây dựng một bếp Hoàng Cầm để nấu ăn. Bếp Hoàng Cầm, một phát kiến vĩ đại của bộ đội ta từ những ngày gian khổ Trường Sơn, cho đến tận bây giờ, khi điều kiện khoa học kĩ thuật hiện đại nhưng tính đắc dụng của nó vẫn còn nguyên vẹn. Nấu ăn nhanh, bí mật, theo phương châm: “Đi không dấu, nấu không khói”.

Hơn mười hai giờ trưa, khi mùi cơm chín ngào ngạt bốc lên, dừng tay đào công sự, anh em mới cảm nhận hết cái đói đang cào lên trong khắp cơ thể. Bởi từ lúc hành quân tới giờ, mỗi người mới được một miếng lương khô và bi đông nước đun sôi để nguội.

Mười chín giờ hai mươi mốt phút tối, chúng tôi đồng loạt nổ súng tiêu diệt toàn bộ mục tiêu địch được giả tưởng tại trường bắn của Lữ đoàn Tăng - Thiết giáp 201. Những viên đạn vạch đường sáng rực xuyên qua màn đêm bay thẳng tới mục tiêu rồi cháy bùng lên. Kết quả thực tế trên bia đã minh chứng, chúng tôi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện cuối khóa.

Toàn đơn vị tiếp tục hành quân trở về doanh trại ngay trong đêm. Dưới ánh trăng thượng tuần, mũi lê đầu nòng súng ánh lên lấp lánh. Niềm vui của những vòng hoa chiến thắng khiến những mệt mỏi dường như tan biến. Đồng chí Lê Văn Sáng, Chính trị viên Đại đội bắt nhịp cho toàn đơn vị cùng hát những bài truyền thống theo nhịp hành tiến: Giải phóng Điện Biên, bộ đội ta tiến quân trở về…; Đời mình là một khúc quân hành. Đời mình là bài ca chiến sĩ… Cứ như thế từng bài hòa nhịp một - hai quyện với nhau. Chúng tôi về tới đơn vị khi đồng hồ chỉ đúng con số đêm hôm trước đã vang lên từng hồi còi báo động. Trên vai áo và ba lô nặng trĩu sương đêm. Quyện trong mùi mồ hôi đậm đặc còn cả mùi thơm thoang thoảng của những cánh hoa mơ, hoa mận trắng. Tất cả những dư hương ấy theo chúng tôi chìm sâu vào trong giấc ngủ và mãi mãi đi theo những nhịp bước quân hành.