Những chiếc thẻ “Rồng xanh” giữa lòng địch
Lê Văn Cương là một trong những cán bộ kỹ thuật tham gia nghiên cứu, chế tạo thẻ căn cước “Rồng xanh” giả để cấp cho cán bộ cách mạng và chiến sĩ biệt động hoạt động trong vùng do chính quyền Sài Gòn kiểm soát. Khi nhận nhiệm vụ, ông mới 26 tuổi và phụ trách nghiên cứu chất phát quang trên loại thẻ này. Sau nhiều tháng nghiên cứu và hàng trăm lần thử nghiệm, nhóm kỹ thuật đã sản xuất được hàng vạn thẻ.
Sau năm 1967, chính quyền Sài Gòn đưa vào sử dụng loại căn cước mới có hình “Rồng xanh”, được làm bằng vật liệu và kỹ thuật tương đối phức tạp. Việc thay đổi giấy tờ khiến hoạt động của cán bộ cách mạng trong vùng kiểm soát của đối phương gặp thêm khó khăn.
Trước tình hình đó, một tổ công tác thuộc Cục Kỹ thuật nghiệp vụ được giao nghiên cứu chế tạo loại thẻ có hình thức và đặc điểm kỹ thuật tương tự. Trong tổ có Lê Văn Cương phụ trách chất phát quang, Nguyễn Văn Đích phụ trách mực in, Lê Chí Thăng phụ trách nhựa, keo và màng mỏng, còn Nguyễn Lê Vinh phụ trách các chi tiết trang trí và hình “Rồng xanh”.
Khi ấy, Lê Văn Cương mới 26 tuổi. Vấn đề khó nhất đối với ông là tìm được loại chất phát quang có đặc tính tương tự loại được sử dụng trên thẻ thật. Theo hồi ức của ông, ông đã dành khoảng 5 tháng đọc tài liệu, nghiên cứu và thử nghiệm. Riêng việc tìm ra công thức phù hợp phải trải qua hàng trăm lần thử nghiệm.
Cùng với việc nghiên cứu chất phát quang, các thành viên khác trong tổ cũng phải giải quyết hàng loạt vấn đề về mực in, nhựa, keo, màng mỏng và các chi tiết đồ họa. Tư liệu của Công an Nhân dân cho biết sau nhiều tháng nghiên cứu, nhóm đã sản xuất được hàng vạn thẻ căn cước “Rồng xanh”, phục vụ cán bộ, chiến sĩ hoạt động trong vùng kiểm soát của đối phương.
Chi tiết đáng nhớ
Điểm đặc biệt của câu chuyện là một nhiệm vụ kỹ thuật tưởng như rất xa chiến trường lại có liên hệ trực tiếp với hoạt động của cán bộ, chiến sĩ ở miền Nam. Những người làm việc trong phòng kỹ thuật phải giải quyết từng chi tiết nhỏ của một tấm thẻ để đáp ứng yêu cầu sử dụng trong thực tế.
Lê Văn Cương sau này kể lại rằng ông từng có những tháng ngày ăn ngủ ngay tại nơi làm việc, dành phần lớn thời gian cho việc đọc tài liệu và thử nghiệm.
Ý nghĩa đối với chuyên mục “Thời hoa lửa”
Câu chuyện này mở ra một góc nhìn khác về kháng chiến chống Mỹ: không phải tất cả những người tham gia chiến tranh đều trực tiếp cầm súng ngoài mặt trận. Có những cán bộ kỹ thuật làm việc phía sau, nghiên cứu giấy tờ, vật liệu và các phương tiện nghiệp vụ phục vụ hoạt động trong vùng kiểm soát của đối phương.
