NHỮNG CHIẾC THUYỀN GIẤY TRÊN DÒNG SÔNG

NHỮNG CHIẾC THUYỀN GIẤY TRÊN DÒNG SÔNG

Mùa hè năm 1971.

Con sông chảy qua làng quanh co như một dải lụa.

Nước không sâu, nhưng mùa mưa thường dâng rất nhanh.

Bên bờ sông có một cô gái tên Nguyệt.

Cô hai mươi tuổi.

Công việc của Nguyệt là giao liên.

Cô đưa thư, tài liệu và thuốc men qua những con đường nhỏ giữa các làng.

Chiếc xe đạp của cô đã cũ.

Chiếc giỏ trước xe lúc nào cũng có một cuốn sổ, một bình nước và vài mảnh giấy.

Nhưng có một thứ Nguyệt luôn mang theo:

những chiếc thuyền giấy.

Không ai biết tại sao cô thích gấp thuyền giấy.

Mỗi khi rảnh, cô lấy một mảnh giấy cũ.

Gấp đôi.

Gấp tiếp.

Rồi tạo thành một chiếc thuyền nhỏ.

Cô thường thả chúng xuống sông.

Một cậu bé trong làng hỏi:

“Chị Nguyệt thả thuyền làm gì?”

Nguyệt cười.

“Cho chúng đi xa.”

“Đi đâu?”

“Chị không biết.”

“Thế sao chị thả?”

“Vì biết đâu chúng sẽ đến được nơi mình muốn đến.”

Cậu bé không hiểu.

Nhưng từ đó, cậu cũng bắt đầu gấp thuyền.

Một buổi chiều, Nguyệt gặp một người lính bên bờ sông.

Anh tên Thành.

Anh đang ngồi tháo đôi dép cao su để rửa chân.

Nguyệt dựng xe.

“Anh đi đâu?”

“Qua sông.”

“Thuyền đâu?”

“Chưa có.”

Nguyệt nhìn dòng nước.

“Vậy chờ.”

“Chờ gì?”

“Chờ nước xuống.”

Thành cười.

“Cô là giao liên mà cũng sợ nước à?”

“Không.”

“Thế sao không qua?”

“Vì tôi không muốn chết vì một việc ngu ngốc.”

Thành bật cười.

“Cô nói chuyện thẳng thật.”

“Anh không thích à?”

“Thích.”

Nguyệt quay đi.

“Thích thì im.”

Từ hôm ấy, mỗi khi đi qua con sông, Nguyệt lại gặp Thành.

Có khi anh đang nghỉ.

Có khi anh giúp dân làng sửa cầu.

Có khi anh chỉ ngồi dưới gốc cây.

Hai người dần thân nhau.

Một buổi chiều, Thành nhìn thấy những chiếc thuyền giấy.

“Cô vẫn gấp à?”

“Ừ.”

“Cho tôi một chiếc.”

“Để làm gì?”

“Thả.”

Nguyệt đưa anh một chiếc.

Thành đặt xuống nước.

Chiếc thuyền trôi theo dòng.

Anh hỏi:

“Cô ước gì?”

Nguyệt lắc đầu.

“Không nói.”

“Vì sao?”

“Nói ra sợ không thành.”

Thành cười.

“Thế tôi nói thay nhé?”

“Anh biết tôi ước gì à?”

“Cô muốn chiến tranh kết thúc.”

Nguyệt im lặng.

Thành nói tiếp:

“Và cô muốn mọi người trở về.”

Nguyệt nhìn anh.

“Anh cũng thế?”

“Ừ.”

Một ngày, Thành hỏi:

“Nếu chiến tranh kết thúc, cô sẽ làm gì?”

“Về nhà.”

“Rồi?”

“Trồng một vườn hoa.”

“Còn gì nữa?”

“Nuôi một con chó.”

“Rồi?”

Nguyệt suy nghĩ.

“Không biết.”

Thành cười.

“Cô chưa nghĩ xa à?”

“Không.”

“Vậy tôi nghĩ hộ.”

“Anh nghĩ gì?”

“Một căn nhà gần sông.”

Nguyệt nhìn anh.

“Của ai?”

Thành đáp:

“Của cô.”

Nguyệt không nói gì.

Chỉ cúi xuống gấp một chiếc thuyền giấy.

Cô đưa cho Thành.

“Giữ đi.”

“Làm gì?”

“Để nhớ.”

“Nhớ gì?”

“Cái nhà gần sông.”

Thành cười.

“Được.”

Anh cất chiếc thuyền vào túi áo.

Vài tháng sau, đơn vị Thành rời khỏi khu vực.

Ngày chia tay, anh đến bờ sông.

Nguyệt đứng chờ.

Thành hỏi:

“Cô còn nhớ nhà gần sông không?”

“Nhớ.”

“Đợi tôi.”

Nguyệt cười.

“Anh cứ trở về rồi tính.”

“Nhất định.”

Anh quay đi.

Nguyệt gọi:

“Thành!”

Anh quay lại.

Cô ném cho anh một chiếc thuyền giấy.

“Đừng làm mất!”

Anh giơ tay bắt.

“Không mất!”

Thành đi.

Nguyệt vẫn làm giao liên.

Mỗi ngày cô đi qua con sông.

Mỗi ngày cô gấp một chiếc thuyền.

Có hôm cô thả.

Có hôm cô giữ.

Cô không biết những chiếc thuyền ấy trôi đến đâu.

Nhưng cô vẫn gấp.

Một ngày mưa lớn.

Nguyệt nhận nhiệm vụ đưa thuốc qua sông.

Nước dâng rất nhanh.

Một người trong đội nói:

“Đợi mai.”

Nguyệt lắc đầu.

“Bên kia đang cần.”

“Nguy hiểm.”

“Biết.”

Cô ôm túi thuốc.

Rồi bước xuống thuyền.

Chiếc thuyền nhỏ chao đảo giữa dòng.

Mưa xối xuống.

Nước cuộn mạnh.

Nguyệt giữ chặt túi thuốc.

Chiếc thuyền bị dòng nước đẩy lệch.

Cô cố chèo.

Nhưng rồi một tiếng động lớn vang lên.

Thuyền va vào một thân cây.

Nguyệt rơi xuống nước.

Dòng sông cuốn cô đi.

Người ta tìm thấy cô vào sáng hôm sau.

Cô còn sống.

Nhưng bị thương.

Túi thuốc vẫn được giữ chặt trong tay.

Người chỉ huy nhìn cô.

“Cô điên à?”

Nguyệt cười yếu ớt.

“Bên kia cần thuốc.”

Vài tuần sau, cô nhận được một lá thư.

Là thư của Thành.

Anh viết:

“Nguyệt,

Tôi nghe nói cô vừa làm một chuyện rất liều.

Đừng làm tôi sợ.

Tôi còn chưa xây được căn nhà gần sông.

Cô mà xảy ra chuyện thì tôi biết xây cho ai?

Thành.”

Nguyệt đọc xong.

Cười rất lâu.

Cô viết thư trả lời:

“Thành,

Anh lo chuyện của anh đi.

Nhà thì xây sau.

Trước hết phải trở về.

Nguyệt.”

Nhưng lá thư ấy không bao giờ đến tay Thành.

Đơn vị của anh chuyển đi ngay sau đó.

Chiến tranh kéo dài.

Hai người mất liên lạc.

Năm 1975.

Tin hòa bình đến.

Nguyệt đứng bên sông.

Lần đầu tiên sau nhiều năm, cô không phải mang thư hay thuốc qua bờ bên kia.

Cô chỉ đứng.

Nhìn dòng nước.

Rồi gấp một chiếc thuyền giấy.

Đặt xuống.

“Thành.”

Cô nói rất khẽ.

“Anh có về không?”

Nhiều ngày sau.

Một đoàn người trở về làng.

Nguyệt chạy ra.

Cô nhìn từng người.

Không thấy Thành.

Cô đứng rất lâu.

Rồi quay về.

Một năm sau.

Có một người đàn ông chống nạng tìm đến làng.

Anh đứng bên bờ sông.

Một đứa trẻ nhìn thấy.

“Chú tìm ai?”

Anh hỏi:

“Có cô Nguyệt ở đây không?”

Đứa trẻ chạy đi gọi.

Nguyệt bước ra.

Cô đứng sững.

“Thành?”

Anh cười.

“Ừ.”

“Anh…”

“Về muộn.”

Nguyệt không nói gì.

Chỉ nhìn chiếc nạng.

Rồi nhìn anh.

“Anh còn nhớ nhà gần sông không?”

Thành cười.

“Nhớ.”

“Còn xây không?”

“Chưa.”

“Vì sao?”

“Vì thiếu người.”

Nguyệt cúi đầu.

“Giờ có rồi.”

Hai năm sau.

Bên bờ sông có một căn nhà nhỏ.

Trước nhà có một vườn hoa.

Có một con chó.

Và có hai người sống cùng nhau.

Người làng thường thấy Nguyệt gấp thuyền giấy.

Thành thì cười:

“Em vẫn chưa bỏ à?”

“Không.”

“Gấp làm gì?”

“Cho chúng đi.”

“Đi đâu?”

“Đi xa.”

“Để làm gì?”

Nguyệt nhìn dòng sông.

“Để nhắc rằng ngày trước có người đã chờ nhau.”

Mỗi mùa mưa, nước sông dâng.

Những chiếc thuyền giấy trôi theo dòng.

Có chiếc mắc vào bụi cỏ.

Có chiếc chìm.

Có chiếc đi rất xa.

Thành thường ngồi bên bờ.

Nhìn vợ gấp thuyền.

Một hôm, ông hỏi:

“Em còn nhớ chiếc thuyền đầu tiên không?”

Nguyệt cười.

“Nhớ.”

“Chiếc anh giữ ấy?”

“Ừ.”

“Anh vẫn còn.”

Thành lấy từ trong chiếc hộp gỗ một chiếc thuyền giấy cũ.

Nó đã ngả vàng.

Các nếp gấp gần như rách.

Nguyệt nhìn.

“Anh giữ thật à?”

“Đã bảo không mất mà.”

Cô cười.

“Anh giỏi.”

Nhiều năm sau.

Hai người già đi.

Căn nhà bên sông vẫn còn.

Vườn hoa vẫn nở.

Con chó năm xưa đã không còn.

Nhưng những chiếc thuyền giấy vẫn được gấp.

Một ngày, cháu gái của họ hỏi:

“Bà ơi, sao bà thích gấp thuyền thế?”

Nguyệt đưa cho cô bé một tờ giấy.

“Gấp đi.”

“Để làm gì?”

“Để thả.”

“Thả xuống sông à?”

“Ừ.”

“Bà ước gì?”

Nguyệt cười.

“Ngày trước bà từng ước chiến tranh kết thúc.”

“Rồi sao?”

“Rồi nó kết thúc.”

“Bà còn ước gì nữa?”

Nguyệt nhìn sang ông Thành.

Ông đang ngồi dưới hiên, cười.

“Bà ước người bà chờ sẽ trở về.”

“Ông về rồi mà.”

“Ừ.”

Cô bé cười.

“Thế bà còn ước gì nữa?”

Nguyệt suy nghĩ.

“Bây giờ…”

Bà nhìn dòng sông.

“Bà chỉ ước các cháu của bà không bao giờ phải hiểu thế nào là chiến tranh.”

Chiều xuống.

Cô bé đặt chiếc thuyền giấy lên mặt nước.

Gió đẩy nó đi.

Chiếc thuyền trôi chậm.

Đi qua cây cầu.

Đi qua những bãi cỏ.

Rồi khuất dần sau khúc quanh.

Nguyệt đứng nhìn.

Thành đứng bên cạnh.

Hai người đã già.

Nhưng bàn tay vẫn nắm lấy nhau.

Dòng sông vẫn chảy.

Như nó đã từng chảy qua những năm tháng chiến tranh.

Qua những ngày chia xa.

Qua những lời hẹn.

Qua những mất mát.

Và qua cả ngày đoàn tụ.

Người ta thường nói thời gian có thể cuốn đi tất cả.

Nhưng có những thứ thời gian không thể cuốn mất.

Một lời hứa.

Một ký ức.

Một người từng đứng bên bờ sông chờ mình.

Và một chiếc thuyền giấy nhỏ bé.

Nó có thể chìm.

Có thể mắc lại bên bờ.

Có thể tan ra giữa dòng nước.

Nhưng chỉ cần từng được thả xuống,

nó đã từng mang theo một ước nguyện.

Và có những ước nguyện,

dù phải mất rất nhiều năm,

cuối cùng vẫn tìm được đường trở về.

Như Nguyệt và Thành.

Như dòng sông sau những năm hoa lửa.

Và như một thế hệ đã đi qua chiến tranh chỉ để đổi lấy một điều tưởng chừng rất bình thường:

được sống bên nhau trong một ngày bình yên.