Những chiếc xe không kính

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Phạm Tiến Duật (1941 – 2007) nhập ngũ và gắn bó trọn vẹn tuổi trẻ với tuyến đường Trường Sơn khói lửa. Ông không ngồi ở hậu phương để viết về chiến tranh mà trực tiếp sống, hành quân và chia lửa cùng các chiến sĩ lái xe, cô gái thanh niên xung phong.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông – Bài thơ về tiểu đội xe không kính – ra đời ngay trên bom đạn gắt gao. Hình ảnh những chiếc xe bị bom Mỹ đánh phá đến mức "không có kính, rồi xe không có đèn, không có mui xe, thùng xe có xước" hiện lên vô cùng chân thực. Nhưng thay vì bi lụy, Phạm Tiến Duật đã truyền vào đó tinh thần lạc quan, ngang tàng của tuổi trẻ: "Ung dung buồng lái ta ngồi / Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng". Thơ của ông chính là tiếng hát át tiếng bom, là nguồn động viên tinh thần to lớn cho hàng vạn người con quả cảm đang ngày đêm giữ vững mạch máu giao thông của Tổ quốc.