Những chiến công anh dũng và tinh thần bất khuất của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trịnh Tố Tâm
Trịnh Tố Tâm (1945–1997), quê ở thôn Mỹ Cầu, xã Đồng Tân, huyện Ứng Hòa, Hà Nội, là một trong những huyền thoại xuất sắc nhất của lực lượng công binh Quân đội nhân dân Việt Nam. Sớm mồ côi cha mẹ từ nhỏ, ông lớn lên với ý chí tự lập mạnh mẽ và lòng yêu nước nồng nàn. Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn khốc liệt, chàng thanh niên học sinh Trịnh Tố Tâm đã hăng hái hưởng ứng phong trào “Ba sẵn sàng”, viết đơn tình nguyện nhập ngũ bước vào chiến trường Trị Thiên - Huế với lời thề thép: "Một là xanh cỏ, hai là đỏ ngực". Những năm tháng bám trụ tại dải đèo Hải Vân hiểm trở là chuỗi ngày nếm mật nằm gai đầy gian khổ của ông và đồng đội. Giữa tai mắt dày đặc của biệt kích địch cùng công nghệ dò tìm hiện đại, có những giai đoạn bị lạc mất đơn vị, một mình ông phải ăn củ mài, rau rừng, săn bắn sinh tồn trên đỉnh đèo lộng gió, đối mặt với cái đói, cái rét và muỗi rừng, nhưng vẫn kiên cường bám trụ trận địa, ngày đêm luồn sâu trinh sát để tự chế và gài mìn đánh địch. Sau ngày đất nước thống nhất, người anh hùng tiếp tục cống hiến trọn vẹn tài năng trên các cương vị Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, và là Tổng biên tập đầu tiên của Báo Lao động & Xã hội. Do bị phơi nhiễm nặng nề chất độc hóa học trong những năm tháng gian khổ ở chiến trường, ông đã mắc căn bệnh hiểm nghèo và trút hơi thở cuối cùng vào năm 1997, để lại biểu tượng bất tử về một thế hệ thanh niên quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.
Trong suốt những năm tháng bám trụ tại “tọa độ chết” đèo Hải Vân, Anh hùng Trịnh Tố Tâm đã lập nên những chiến công xuất quỷ nhập thần bằng lối đánh mìn thông minh và gan dạ hiếm có. Đối mặt với hệ thống đồn bốt dày đặc và máy dò kim loại hiện đại của địch, ông đã sáng tạo bằng cách tự cưa bom lép để lấy thuốc nổ chế mìn, sử dụng vỏ gỗ, vỏ nhựa hoặc ngụy trang mìn dưới các lớp đá cuội tự nhiên để vô hiệu hóa hoàn toàn máy dò của đối phương. Một trong những chiến công oanh liệt nhất là trận phục kích năm 1968; sau khi mật phục nắm chắc quy luật tuần tra, ông đã táo bạo dẫn một tổ công binh áp sát ngay trong đêm, gài mìn vào sát vị trí hàm ếch nơi một đại đội Mỹ thường tụ tập ăn uống lúc rạng sáng, kích nổ tiêu diệt và làm bị thương tại chỗ 60 tên địch. Đến đầu năm 1970, ông dành nhiều tuần liền lội suối băng rừng để tìm ra quy luật chọn bãi đáp trực thăng của quân viễn chinh Mỹ. Ngay khi xác định được khoảng đất trống lọt thỏm giữa thung lũng, ông chỉ huy đơn vị bí mật gài một trận địa mìn dày đặc giấu dưới lớp cỏ tranh; khi bầy trực thăng vừa hạ cánh và hai trung đội lính Mỹ vừa nhảy xuống mặt đất, mìn đồng loạt nổ tung, xóa sổ hoàn toàn sinh lực địch khi chúng chưa kịp dàn đội hình chiến đấu.
Đặc biệt, quá trình hạ gục máy bay Mỹ của Trịnh Tố Tâm là minh chứng cho tinh thần quyết chiến và sự linh hoạt tuyệt vời. Lợi dụng địa hình hiểm trở của đèo Hải Vân khi trực thăng Mỹ sà thấp oanh tạc hoặc lùng sục lực lượng ta, ông đã biến các hốc đá chênh vênh thành công sự, kiên nhẫn chờ đợi máy bay địch lọt vào tầm bắn hiệu quả rồi dùng súng bộ binh bắn đón tầm thấp, tự tay bắn rơi và phá hủy tổng cộng 3 chiếc máy bay trực thăng quân sự. Không chỉ tiêu diệt sinh lực, ông còn là hung thần đối với các phương tiện cơ giới vận tải khi tính toán chính xác tốc độ leo dốc của các đoàn tàu để giật mìn trùng khít vào đầu máy, khiến tàu mất phanh lao thẳng xuống vực sâu. Tổng cộng trong thời gian kháng chiến, cá nhân ông đã trực tiếp tiêu diệt 272 tên địch (trong đó có 185 lính Mỹ). Dưới sự chỉ huy của ông, đơn vị đã tham gia 58 trận đánh lớn nhỏ, đánh lật 19 đoàn tàu quân sự chở đầy vũ khí, xăng dầu, phá hủy gần 100 xe cơ giới và nhiều cầu cống yết mạch, làm tê liệt hoàn toàn tuyến tiếp tế chiến lược của địch. Chiến công nối tiếp chiến công đã mang về cho ông kỷ lục vô tiền khoáng hậu với 53 lần được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, khiến kẻ địch hoảng sợ gọi ông bằng mật danh "Hùm xám đèo Hải Vân" và liên tục treo thưởng những khoản tiền khổng lồ bằng đô-la để lấy đầu ông nhưng đều thất bại.



