những chiến công hào hùng của Đại tướng Võ Nguyên giáp trong thời kỳ 1911-2013

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam thế kỷ XX, có những con người mà tên tuổi đã hòa vào từng trang sử của đất nước. Có người được nhớ đến bởi những quyết định làm thay đổi vận mệnh dân tộc, có người được nhắc tên bởi những chiến thắng vang dội giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong những con người như thế. Từ một người thầy giáo, một nhà báo yêu nước trở thành vị Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, cuộc đời ông gắn liền với những chặng đường quan trọng của cách mạng Việt Nam. Sinh ngày 25/8/1911 tại làng An Xá, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, ông đã sống trọn một thế kỷ đầy biến động của dân tộc và qua đời ngày 4/10/2013. Trong hơn một thế kỷ ấy, những đóng góp của ông đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử đất nước.

Ngay từ tuổi trẻ, Võ Nguyên Giáp đã sớm mang trong mình lòng yêu nước và khát vọng giành độc lập cho dân tộc. Ông tham gia hoạt động cách mạng, bị thực dân Pháp bắt giam, rồi tiếp tục con đường đấu tranh. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 diễn ra, ông giữ nhiều trọng trách trong lực lượng cách mạng và góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa. Đặc biệt, tháng 12 năm 1944, theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông trực tiếp tổ chức thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân với 34 chiến sĩ. Chỉ ít ngày sau, đội quân nhỏ bé ấy đã giành thắng lợi tại Phai Khắt và Nà Ngần. Những chiến công đầu tiên ấy tuy còn khiêm tốn về quy mô nhưng có ý nghĩa đặc biệt, đặt những viên gạch đầu tiên cho truyền thống “đánh thắng trận đầu” của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau Cách mạng Tháng Tám, đất nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp. Võ Nguyên Giáp được giao trọng trách Tổng Tư lệnh và trở thành người trực tiếp chỉ huy nhiều chiến dịch quan trọng. Trong Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông năm 1947, quân và dân ta đã đánh bại cuộc tiến công quy mô lớn của quân Pháp lên căn cứ địa Việt Bắc. Tiếp đó, Chiến dịch Biên giới năm 1950 mở ra bước phát triển mới của cuộc kháng chiến. Với việc lựa chọn Đông Khê làm hướng tiến công chủ yếu, quân ta phá vỡ một bộ phận quan trọng trong hệ thống phòng thủ của địch, khai thông biên giới và tạo điều kiện đưa cuộc kháng chiến chuyển sang thế chủ động hơn.

Nhưng nếu phải chọn một chiến công tiêu biểu nhất gắn với tên tuổi Võ Nguyên Giáp, đó chắc chắn là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Đây không chỉ là một trận đánh lớn mà còn là cuộc thử thách đặc biệt về ý chí, trí tuệ, hậu cần và nghệ thuật chỉ huy. Ban đầu, kế hoạch tác chiến dự kiến theo phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh”. Tuy nhiên, sau khi cân nhắc tình hình thực tế, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định chuyển sang phương châm “đánh chắc, tiến chắc”. Quyết định ấy đòi hỏi phải thay đổi toàn bộ kế hoạch, kéo pháo ra, bố trí lại lực lượng và chuẩn bị kỹ lưỡng hơn.

Ngày 13/3/1954, quân ta bắt đầu tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Những ngày sau đó là một cuộc chiến vô cùng gian khổ. Quân và dân ta phải vượt qua núi rừng hiểm trở, bom đạn, thiếu thốn về lương thực, thuốc men và vô số khó khăn khác để từng bước siết chặt vòng vây. Các cứ điểm của quân Pháp lần lượt bị tiến công. Đến ngày 7/5/1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn thất thủ. Chiến thắng ấy góp phần quyết định vào việc kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, buộc Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương. Điện Biên Phủ trở thành một dấu mốc lớn trong lịch sử dân tộc và có tiếng vang rộng lớn trên thế giới.

Sau năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt. Võ Nguyên Giáp tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách quan trọng trong quân đội và Nhà nước. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông cùng Trung ương Đảng tham gia lãnh đạo xây dựng miền Bắc, chi viện cho chiến trường miền Nam và tổ chức lực lượng bảo vệ miền Bắc trước chiến tranh phá hoại. Trong giai đoạn này, một trong những dấu ấn nổi bật là sự phát triển của lực lượng và nghệ thuật chiến tranh nhân dân, kết hợp sức mạnh của hậu phương với tiền tuyến. Những tuyến đường chi viện chiến lược, trong đó có đường Trường Sơn, trở thành mạch máu nối hậu phương miền Bắc với chiến trường miền Nam.

Năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến. Đến tháng 12/1972, miền Bắc phải đối mặt với cuộc tập kích đường không quy mô lớn của Mỹ vào Hà Nội và một số địa phương. Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” trở thành một dấu mốc nổi bật của cuộc kháng chiến chống Mỹ, góp phần buộc Mỹ trở lại bàn đàm phán và tiến tới ký Hiệp định Paris năm 1973. Những chiến thắng ấy cho thấy vai trò của một nền quốc phòng dựa vào sức mạnh tổng hợp của toàn dân, đồng thời ghi dấu những đóng góp của Đại tướng trong quá trình lãnh đạo và chỉ đạo chiến tranh.

Mùa Xuân năm 1975, thời cơ lịch sử xuất hiện. Những chiến dịch lớn liên tiếp diễn ra, từ Tây Nguyên đến Huế – Đà Nẵng và cuối cùng là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các cơ quan lãnh đạo quân sự tham gia chỉ đạo cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Những mệnh lệnh thúc giục tiến công với tinh thần thần tốc, táo bạo đã góp phần tạo nên khí thế mạnh mẽ trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến. Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất. Sau hàng chục năm chiến tranh, non sông đã thu về một mối.

Điều đáng trân trọng ở Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ nằm ở những chiến thắng gắn với tên tuổi ông mà còn ở cách ông nhìn nhận sức mạnh của nhân dân. Những chiến dịch lớn không thể thành công nếu thiếu hàng triệu con người âm thầm đóng góp phía sau chiến trường: người lính, dân công, thanh niên xung phong, cán bộ hậu cần và biết bao người dân. Chiến thắng Điện Biên Phủ là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh ấy. Hàng trăm nghìn dân công, thanh niên xung phong cùng nhân dân các địa phương đã góp sức bảo đảm hậu cần cho chiến dịch. Chính vì vậy, mỗi chiến công không nên được nhìn như thành quả của một cá nhân, mà là kết quả của sức mạnh đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo chung của cách mạng.

Sau năm 1975, khi đất nước bước vào thời kỳ hòa bình và xây dựng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách, cùng tập thể lãnh đạo đất nước tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những năm tháng cuối đời, ông không còn đứng giữa chiến trường nhưng vẫn dành sự quan tâm cho những vấn đề lớn của đất nước, khoa học, giáo dục, văn hóa và con người. Cuộc đời ông vì thế không chỉ được nhớ bằng tiếng súng của chiến tranh mà còn bằng trách nhiệm của một người dành phần lớn cuộc đời cho vận mệnh dân tộc.

Nhìn lại chặng đường từ năm 1911 đến năm 2013, cuộc đời Đại tướng Võ Nguyên Giáp giống như một dòng sông dài chảy qua những biến động lớn nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại. Từ Phai Khắt, Nà Ngần đến Việt Bắc, Biên giới; từ Điện Biên Phủ đến Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không; từ những năm tháng kháng chiến gian khổ đến mùa Xuân đại thắng năm 1975, ở mỗi chặng đường đều có dấu ấn của lòng yêu nước, trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm. Những chiến công ấy không chỉ thuộc về quá khứ mà còn trở thành bài học về ý chí, sự đoàn kết và khát vọng độc lập.

Có thể nói, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã dành trọn cuộc đời cho đất nước. Ông ra đi năm 2013, khép lại một hành trình 102 năm nhưng không khép lại những giá trị mà cuộc đời ông để lại. Hình ảnh một vị tướng giản dị, kiên định giữa những năm tháng bão lửa vẫn còn sống mãi trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt Nam. Những chiến công hào hùng của ông, cùng với sự hy sinh của biết bao đồng bào và chiến sĩ, đã góp phần viết nên những trang sử không thể nào quên của dân tộc. Với thế hệ trẻ hôm nay, nhớ về Đại tướng không chỉ là nhớ về một con người của lịch sử, mà còn là tự nhắc mình phải biết trân trọng hòa bình, biết ơn quá khứ và sống xứng đáng với những gì các thế hệ cha anh đã đánh đổi để bảo vệ Tổ quốc.