NHỮNG CHỦ NHÂN ĐỎ TIẾP QUẢN HÀ NỘI
Tuần trước, 30.000 người lính Cộng sản đã tiến bước trên những đại lộ thênh thang của Hà Nội, sau 8 năm chiến đấu nơi rừng rậm Đông Dương trong một cuộc chiến đằng đẵng gian khổ. Họ trở về để khẳng định chiến thắng vang dội nhất của phe Cộng sản ở châu Á kể từ khi Cộng sản lên nắm quyền ở Trung Quốc. Gương mặt khắc khổ và rõ vẻ choáng ngợp trước khung cảnh phố xá hiện đại, các chiến sĩ không tỏ ra quá hào hứng – trừ những lúc có người nước ngoài tiếp cận. Thế rồi, trước lời cổ vũ của các sĩ quan, họ bất chợt trở nên sôi nổi, giơ mũ cối màu xanh lên vẫy và nở nụ cười chiến thắng.
Trước Văn phòng Toàn quyền, các chiến sĩ Việt Minh vui vẻ vẫy mũ theo lệnh của chỉ huy trung đội.Khi quân Việt Minh tiến vào, lực lượng Pháp phải rời đi Hải Phòng, thành phố cảng cách thủ đô 50 dặm, nơi họ sẽ tiếp tục chiếm đóng thêm 7 tháng nữa. Trong bầu không khí căng thẳng nhưng trật tự này, việc tiếp quản Hà Nội dần dần, vốn đã được thống nhất tại Hội nghị Geneva tháng 7 vừa qua, cuối cùng cũng đã hoàn thành. Theo thỏa thuận đình chiến, 6000 cư dân Pháp của thành phố có 80 ngày để gói ghém đồ đạc, thu xếp công việc và rời đi. Tất cả bọn họ, chỉ trừ 50 người, đều làm như vậy.
Người dân Việt Nam được di chuyển và được cung cấp chỗ ở miễn phí trong lãnh thổ của Pháp phía dưới Vĩ tuyến 17. Khoảng 40.000 người đã ra đi. 300.000 người không chịu từ bỏ nhà cửa, trong số họ có những người phục tùng đứng trên phố để chào đón đoàn quân chiến thắng. Trông thấy họ, Việt Minh kịp thời huy động cả một đội tuyên truyền viên để tổ chức các hoạt động chào mừng tự phát và giăng đầy khẩu hiệu “Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn năm!” trên các tòa nhà.
Người dân cầm cờ Việt Minh để đón mừng các chiến sĩ Cộng sản tiến về Hà Nội.
Lực lượng Việt Minh tiến vào Hà Nội. Một người lính đạp xe với tư trang buộc vào yên sau, cùng những chiến sĩ đi giày mềm, khoác áo mưa. Đoàn quân tiếp tục tiếp quản sân bay Bạch Mai. Theo sắp xếp của Ủy ban Giám sát, các nhóm nhỏ cảnh sát và viên chức dân sự của Việt Minh đã tiến vào Hà Nội trong vòng 4 ngày trước khi lực lượng chính tiến về để hoàn thành cuộc tiếp quản.
Cảnh sát trưởng Jules Arnaud (bên phải) bàn giao nhiệm sở cho những người Cộng sản kế nhiệm.
Khẩu hiệu viết bằng tiếng Pháp: “Ra đi là chọn tự do”. Nhiều người muốn tự do[1] nhưng không đành lòng bỏ lại nhà cửa và sản nghiệp mà gia đình đã gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Những người di cư từ các địa phương ở Đồng bằng sông Hồng đã lên Hà Nội, chen nhau trèo qua cửa sổ tàu hỏa để đi Hải Phòng. Là những tín hữu Công giáo, họ sợ sẽ bị Cộng sản đàn áp.[2]
Chân dung lãnh tụ Hồ Chí Minh và Malenkov[3] được bày bán ngay khi quân Cộng sản bắt đầu tiến vào.
Phố xá vắng tanh do lệnh giới nghiêm ban ngày trên toàn thành phố Hà Nội trong suốt cuộc sơ tán của binh lính Pháp. Việc chuyển giao thành phố cho quân Cộng sản được hoàn thành êm đẹp.Lá cờ hạ xuống, kết thúc một kỷ nguyên
Đối với những người lính Pháp vẫn còn cay đắng trước cảnh toàn bộ đồng bằng sông Hồng bị đem ra đổi chác và trao cho Cộng sản, những ngày cuối cùng ở Hà Nội tràn đầy các nghi thức hoài niệm. Một trung đoàn lính Ma-rốc chuyên nghiệp kiêu hãnh thực hiện buổi duyệt binh cuối cùng trên một đường băng ướt đẫm nước mưa ở vùng ngoại ô, tránh xa ánh mắt dòm ngó của người Việt. Tướng René Cogny, người đã phản đối việc cố thủ ngoan cường nhưng tai hại ở Điện Biên Phủ và rồi bị chính phủ của ông ta ngăn không cho gửi quân tiếp viện, công khai bày tỏ sự tức giận trước việc giao nộp toàn bộ tài sản của Pháp. Trong cử chỉ cuối cùng của một người lính, ông ta lái xe tới nghĩa trang của lính Pháp để tỏ lòng tri ân những người đã ngã xuống để bảo vệ đồng bằng[4]. Khi người Pháp giải tán các trụ sở của họ, 8 người lính Lê dương đã thổi một hồi kèn sầu thảm, và lá cờ Tam tài, vốn đã tung bay 68 năm qua ở Hà Nội, từ từ được hạ xuống. Hai ngày sau, lá cờ đỏ sao vàng của Việt Minh thế chỗ của nó trên cột cờ.
Tướng Cogny (phải) và Tướng Salan (trái) chào từ biệt lần cuối những đồng đội đã hy sinh.
Sẵn sàng sơ tán sau cuộc duyệt binh, lính Ma-rốc rời đường băng trên những chiếc xe tải kéo theo những khẩu lựu pháo 155 mm.
Người Pháp chào cờ Pháp lần cuối trước khi hạ cờ ở Hà Nội.
