Những chuyến cá từ Hợp Tiến gửi ra tiền tuyến

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Hợp Tiến không chỉ đóng góp bằng những người con lên đường nhập ngũ. Quê hương còn góp sức bằng lương thực, thực phẩm và sức người ở hậu phương.

Hợp Tiến nằm bên sông Kinh Thầy, nên người dân từ lâu đã gắn với sản xuất nông nghiệp và các hoạt động trên sông. Trong thời chiến, mỗi địa phương đều phải vừa sản xuất, vừa bảo đảm nguồn lương thực để phục vụ cuộc kháng chiến.

Tư liệu về truyền thống Hợp Tiến cho biết trong hai cuộc kháng chiến, 583 người con của xã đã lên đường tòng quân, trong đó có 228 liệt sĩ và 81 thương binh, bệnh binh. Bên cạnh lực lượng trực tiếp chiến đấu, nhân dân ở quê nhà phải duy trì sản xuất và đóng góp sức người, sức của cho tiền tuyến.

Hãy thử hình dung một buổi sáng ở Hợp Tiến những năm ấy.

Trời vừa sáng.

Người dân đã ra đồng.

Người cấy lúa, người chăm màu, người lo chăn nuôi.

Những gia đình có người đi bộ đội càng phải cố gắng hơn, bởi người trụ cột trong nhà đã vắng mặt.

Nhưng công việc không thể ngừng.

Ruộng vẫn phải cấy.

Lúa vẫn phải gặt.

Lương thực vẫn phải được dành cho kháng chiến.

Đó chính là một “mặt trận” khác của chiến tranh — mặt trận sản xuất.

Không có tiếng súng.

Không có chiến hào.

Nhưng nếu hậu phương không sản xuất được lương thực thì tiền tuyến cũng khó duy trì cuộc chiến lâu dài.

Vì thế, những người ở lại Hợp Tiến cũng có phần việc của mình.

Có người là cha mẹ của bộ đội.

Có người là vợ của bộ đội.

Có người còn rất trẻ nhưng phải thay cha, thay anh làm những công việc nặng nhọc trong gia đình.

Và có những người vừa sản xuất vừa tham gia lực lượng dân quân tự vệ.

Đáng chú ý, tư liệu về dân quân tự vệ Hải Dương ghi nhận đội tự vệ đầu tiên của tỉnh được thành lập tại Hợp Tiến vào tháng 9/1940. Trong kháng chiến chống Mỹ, lực lượng dân quân tự vệ tiếp tục tham gia sản xuất và phục vụ chiến đấu.

Như vậy, ở Hợp Tiến thời chiến tồn tại đồng thời hai nhiệm vụ:

Người đi: lên đường chiến đấu.

Người ở: giữ làng, giữ ruộng, sản xuất và phục vụ chiến đấu.

Hai phía ấy không tách rời nhau.

Một người lính ngoài chiến trường có thể cách quê hàng trăm, hàng nghìn cây số, nhưng phía sau anh vẫn là một gia đình đang cấy lúa trên mảnh ruộng Hợp Tiến.

Điều mình thấy đáng nhớ nhất trong câu chuyện này là: không phải tất cả những người làm nên thời hoa lửa đều có một trận đánh để kể lại.

Có những người chỉ có một chiếc cuốc.

Một thửa ruộng.

Một chiếc thuyền.

Một gánh lương thực.

Nhưng họ vẫn góp phần vào cuộc chiến theo cách của mình.

Và khi chiến tranh kết thúc, những người ấy lại tiếp tục cày trên chính mảnh ruộng ngày xưa.

Có người gửi tuổi trẻ ra chiến trường. Có người gửi những hạt gạo từ quê nhà. Một người chiến đấu bằng khẩu súng, một người chiến đấu bằng đôi tay lao động. Cả hai đều góp một phần vào ngày đất nước hòa bình.