Những Chuyến Đi Không Đến Đích
Trong tâm khảm của người mẹ, nỗi đau lớn nhất không phải là sự chờ đợi, mà là khi biết các con đã ngã xuống ngay trên ngưỡng cửa của nhiệm vụ. Mẹ Huỳnh Thị Thấy (1911 – 1990) cùng chồng là ông Nguyễn Văn Mười đã nuôi dạy 4 người con giữa lòng đất thép Càng Long với niềm tin sắt đá về một ngày độc lập.
Người con trai Nguyễn Văn Bé (sinh năm 1946) gia nhập hàng ngũ cách mạng vào mùa thu năm 1968. Mang quân hàm Trung sỹ, anh là hy vọng, là niềm tự hào của gia đình về một người lính dạn dày.
Thế nhưng, vào ngày 13/12/1969, giữa lúc cuộc kháng chiến đang ở giai đoạn quyết liệt nhất, anh đã hy sinh khi tuổi đời mới 23. Anh ngã xuống, để lại sau lưng những dự định cho gia đình và một khoảng trống mênh mông trong lòng Mẹ. Chuyến đi của người lính trẻ ấy đã dừng lại để mở ra con đường tự do cho dân tộc.
Nỗi đau mất con trai thứ chưa nguôi, thì chưa đầy một năm sau, bi kịch lại gọi tên người con trai cả Nguyễn Văn Đèo (sinh năm 1942). Khác với em trai mình là lính chính quy, anh Đèo bám trụ quê hương với vai trò cán bộ Tổ Nông hội ấp Ninh Bình.
Ngày 03/8/1970 là một ngày định mệnh. Anh Đèo lên đường đi dự cuộc họp triển khai kế hoạch đánh đồn ngay tại ấp mình. Nhưng nghiệt ngã thay, anh đã bị giặc phục kích và bắn hy sinh khi "đi chưa tới địa điểm". Bước chân của người cán bộ nông hội ấy mãi mãi dừng lại trên lối mòn quen thuộc dẫn vào căn cứ, nơi những người đồng chí vẫn đang đợi anh, và nơi Mẹ Thấy vẫn đang dõi mắt nhìn theo từ hiên nhà.
Mẹ Huỳnh Thị Thấy đã sống những năm tháng còn lại của cuộc đời mình với ký ức về hai người con trai ngã xuống chỉ cách nhau vài tháng. Mẹ là hiện thân của sự kiên trung: nén đau thương để tiếp tục là chỗ dựa cho những người con còn lại và cho cách mạng địa phương.
Dù Mẹ đã về với đất mẹ vào năm 1990, nhưng công ơn của Mẹ vẫn được hậu thế khắc ghi. Ngày 04/8/2014, Mẹ chính thức được truy tặng danh hiệu cao quý "Bà mẹ Việt Nam anh hùng".
