NHỮNG CHUYẾN ĐI KHÔNG VỀ VÀ LỜI THỀ CỦA ĐẤT
Giữa cái nắng hanh hao của vùng đất An Trường, huyện Càng Long, có những câu chuyện không được viết bằng mực, mà được tạc bằng nỗi đau và lòng kiêu hãnh. Câu chuyện của Mẹ Trương Thị Chấm là một bản hùng ca lặng lẽ như thế — một bản nhạc mà nốt trầm là những giọt nước mắt chảy ngược vào lòng, còn nốt cao là sự tự do của Tổ quốc.
Cuộc đời Mẹ Chấm vốn dĩ bình dị như bao người phụ nữ Kinh miền Tây sông nước. Mẹ cùng ông Lâm Văn Sình vun vén mái nhà tranh, nuôi nấng 5 người con (3 trai, 2 gái). Thế nhưng, khi khói lửa chiến tranh ập đến, mái nhà ấy không còn là của riêng gia đình Mẹ nữa. Nó trở thành một phần của hồn thiêng sông núi.
Thời hoa lửa ấy, người ta không đo lòng yêu nước bằng lời nói, mà đo bằng những cuộc chia ly. Mẹ nhìn các con lớn lên, rồi lại lần lượt tiễn họ vào chiến khu. Mỗi lần tiễn biệt là một lần tim Mẹ thắt lại, nhưng đôi tay Mẹ vẫn vững vàng gói ghém từng nắm cơm, từng chiếc khăn rằn, bởi Mẹ hiểu: "Nước còn thì nhà mới còn".
Năm 1964, khi tiếng súng kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn khốc liệt, người con trai cả Lâm Văn Anh (Hai Đường) rời tay cày, cầm lấy súng. Anh mang theo lý tưởng của tuổi 25 nhiệt huyết.
Trên cương vị Đại đội phó thuộc Sư đoàn 15, Hai Đường đã đi qua bao trận đánh, giữ vững ý chí thép. Nhưng định mệnh nghiệt ngã đã gọi tên anh vào ngày 20/9/1971 tại chiến trường Dương Minh Châu, Tây Ninh. Anh ngã xuống giữa trận tập kích của kẻ thù, khi ước mơ về ngày thống nhất vẫn còn dang dở. Máu của anh thấm vào đất Tây Ninh, nhưng linh hồn anh bay về phía rặng dừa quê mẹ.
Nỗi đau mất con cả chưa nguôi, thì tin dữ lại ập đến với người con thứ Lâm Văn Yến. Tham gia cách mạng năm 1969 khi vừa tròn 22 tuổi, anh Yến chiến đấu tại Đại đội 742 Lâm Đồng với cấp bậc Hạ sỹ.
Chiến trường cao nguyên khắc nghiệt không làm nản lòng người con vùng sông nước. Trong một trận đánh ác liệt, anh bị thương nặng và trút hơi thở cuối cùng tại trại an dưỡng Lâm Đồng vào ngày 20/3/1971 — chỉ đúng 6 tháng trước khi người anh cả Hai Đường hy sinh. Hai anh em, hai chiến trường, nhưng cùng chung một lời thề bảo vệ đất mẹ.
Người ta gọi là "thời hoa lửa" vì ở đó có sự rực rỡ của chiến công, nhưng cũng có sự tàn khốc của lửa đạn. Với Mẹ Trương Thị Chấm, hoa ấy là màu đỏ của máu các con, và lửa ấy là ngọn lửa nhen nhóm từ bếp lửa gia đình thành ngọn đuốc cách mạng.
Mẹ sống qua hai thế kỷ, chứng kiến ngày đất nước hòa bình, nhưng trong mâm cơm của Mẹ mãi mãi thiếu đi những gương mặt thân yêu. Danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" được truy tặng năm 2014 là sự tri ân muộn màng nhưng sâu sắc của hậu thế đối với người phụ nữ đã dâng hiến những gì quý giá nhất của đời mình.
