Những chuyến tiếp phẩm cho bộ đội: lời nhắn gửi con cháu

Có những dấu mốc cuộc đời không thể đo bằng số năm dài hay ngắn. Với ông ngoại Lường Văn Giá, thời gian theo cán bộ cách mạng, được học những chữ đầu tiên và chính thức trở thành quân nhân mang ý nghĩa vượt xa một thay đổi công việc. Những điều ấy hiện lên trong hồi ký bằng giọng kể mộc mạc.

Điều tôi muốn kể lại cho con cháu từ câu chuyện những chuyến tiếp phẩm cho bộ đội bắt đầu ở một dữ kiện rất cụ thể trong hồi ký. Bên cạnh liên lạc, ông còn làm việc tiếp phẩm cho bộ đội trên tuyến đường cùng ông Tòng Lanh. Hồi ký không ghi số lần vận chuyển hay lượng hàng cụ thể, nên điều đáng trân trọng là tinh thần nhận nhiệm vụ. Tôi nghĩ điều đáng trân trọng là ông đã chủ động giữ lại chi tiết đó, thay vì chỉ ghi những thành tích lớn. Nhờ vậy, người đọc có thể suy ngẫm về phẩm chất sống từ trải nghiệm thật chứ không phải từ một tình tiết do người sau tưởng tượng.

Trong hồi ký, ông nhắc ông Cầm La là người gắn với thời gian được dạy chữ. Khi ấy, ông bắt đầu từ những chữ O, A và có lúc dùng tờ mo nang để tập viết. Chi tiết rất nhỏ nhưng làm rõ một bước chuyển: cậu bé từng phải lao động nặng nhọc ngày ngày nay có cơ hội đọc, viết và đếm. Điều đó giúp ta hiểu vì sao ông ghi nhớ quá trình trưởng thành của mình với sự biết ơn.

Điều ý nghĩa đối với thế hệ con cháu không phải là cố biến một kỷ niệm thành chiến công, mà là hiểu chính xác trải nghiệm của ông. Đằng sau hoạt động quân sự luôn có những công việc bảo đảm đời sống ít được nhắc tên. Một sự việc nhỏ khi được đặt trong hoàn cảnh thích hợp có thể dạy về nghị lực, tình nghĩa và trách nhiệm. Tôi muốn câu chuyện được lưu giữ đúng tinh thần đó, bởi sự thật của người thân đã đủ sức lay động mà không cần thêu dệt.

Với tôi, câu chuyện này không cần một kết thúc được tô điểm. Chỉ riêng việc một cậu bé từng không có cơ hội học hành đã được học chữ, gia nhập quân đội và đảm nhận công việc đã là chặng đời nhiều ý nghĩa. Ghi nhớ những điều ấy cũng là ghi nhớ những người từng dìu dắt ông trên đường trưởng thành.