NHỮNG CHUYẾN XE SANG KOMPONG CHAM

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng năm 1975, chú Trần Văn Minh rời nhiệm vụ cứu thương để chuyển sang công việc lái xe. Từng tham gia du kích xã từ năm 1973, được đào tạo cứu thương và phục vụ trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, chú bước vào những năm tháng sau chiến tranh với một nhiệm vụ mới.

Ban đầu, chú lái xe du lịch và xe Jeep trong khoảng hai đến ba năm. Sau đó, chú chuyển về huyện đội, tiếp tục đảm nhận công việc lái xe phục vụ nhiệm vụ quân sự.

Nhưng những tháng ngày hòa bình chưa kéo dài được bao lâu thì tình hình biên giới Tây Nam trở nên căng thẳng. Quân Pol Pot liên tiếp tiến hành các hoạt động tiến công, xâm phạm lãnh thổ Việt Nam, gây nhiều tổn thất cho nhân dân và lực lượng bảo vệ biên giới. Trước tình hình đó, quân đội ta phải triển khai các hoạt động chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và sau này thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia.

Cũng từ đây, công việc lái xe của chú Minh không còn đơn thuần là vận chuyển trong địa bàn huyện. Chú được giao nhiệm vụ chở bộ đội, gạo và đạn dược từ Việt Nam sang tỉnh Kompong Cham của Campuchia, phục vụ các đơn vị đang hoạt động trên chiến trường.

Đó là những chuyến đi mà theo lời chú, hiểm nguy có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Tuyến đường từ Tây Ninh sang Kompong Cham dài khoảng 200 cây số theo ước nhớ của chú Minh. Đường sá thời điểm ấy rất xấu, nhiều ổ gà, mặt đường gồ ghề khiến xe liên tục rung lắc. Có những đoạn khó đi, người lái phải sử dụng số một, số hai, cho xe từ từ vượt qua.

Một chuyến vận tải không chỉ đòi hỏi sức khỏe mà còn cần sự kiên trì và tập trung cao độ. Chú Minh kể rằng có những lần phải xuất phát từ khoảng bốn, năm giờ sáng, liên tục thực hiện nhiệm vụ và đến tận trưa hôm sau mới trở về Tây Ninh.

Suốt chặng đường ấy, trên xe là những thứ rất cần thiết đối với bộ đội ngoài chiến trường: lương thực để duy trì sinh hoạt, đạn dược phục vụ chiến đấu và cả những chuyến chở quân đến địa bàn được phân công.

Mỗi chuyến xe đến nơi an toàn đồng nghĩa với việc hàng hóa và lực lượng được đưa tới đúng điểm cần thiết, góp phần duy trì hoạt động của các đơn vị đang làm nhiệm vụ.

Thế nhưng, khó khăn lớn nhất đối với những người lái xe như chú Minh không chỉ nằm ở quãng đường dài hay mặt đường xấu.

Điều đáng sợ hơn cả là những cuộc phục kích bất ngờ của quân Pol Pot.

Trên các tuyến vận tải, đoàn xe có thể trở thành mục tiêu tiến công của địch. Chúng lợi dụng địa hình ven đường, những khu vực có cây cối che khuất hoặc các vị trí thuận lợi để bất ngờ nổ súng. Người lái xe nhiều khi không thể biết trước nguy hiểm sẽ xuất hiện ở đoạn đường nào.

Chú Minh nhớ lại có những lần đoàn xe đang di chuyển thì hỏa lực địch bất ngờ bắn tới. Đạn nổ dữ dội, bụi đất và cây cối ven đường bị bắn tung lên. Có những chiếc xe trúng đạn, bốc cháy ngay trên tuyến vận tải.

Những hình ảnh ấy để lại trong chú nỗi ám ảnh sâu sắc.

Không giống người lính đang trực tiếp chiến đấu, có thể tìm công sự hoặc lợi dụng địa hình để tránh hỏa lực, người lái xe vận tải phải đối mặt với tình huống vô cùng khó khăn. Khi đang điều khiển một chiếc xe chở đầy quân hoặc hàng hóa, họ không thể tùy tiện bỏ xe hay dừng lại giữa nơi nguy hiểm. Mỗi quyết định đều liên quan đến tính mạng con người và nhiệm vụ vận chuyển.

Trong lời kể của chú Minh, một hiểm họa khác luôn hiện hữu trên những cung đường sang Campuchia là mìn.

Quân địch thường đặt mìn ở các khu vực ven đường, nhất là hai bên mép lộ. Điều đó khiến việc điều khiển xe trở nên căng thẳng hơn nhiều. Người lái không chỉ phải quan sát phía trước mà còn phải giữ xe đi đúng phần đường an toàn, tránh những vị trí có nguy cơ bị gài mìn.

Có những lúc mìn nổ ngay hai bên đường, chú phải tập trung giữ vững tay lái để chiếc xe tiếp tục chạy thẳng. Một động tác đánh lái thiếu thận trọng cũng có thể đưa cả chiếc xe vào khu vực nguy hiểm.

Trên những cung đường ấy, kinh nghiệm lái xe không đơn thuần là biết điều khiển phương tiện vượt qua ổ gà, đoạn lầy hay mặt đường gồ ghề. Đó còn là khả năng giữ bình tĩnh, xử lý tình huống và hoàn thành nhiệm vụ giữa nguy cơ bị tiến công bất ngờ.

Những chuyến xe từ Tây Ninh sang Kompong Cham cứ thế nối tiếp nhau.

Có chuyến đi từ lúc trời còn sớm, trở về khi đã sang ngày hôm sau. Có chuyến xe phải vượt qua những đoạn đường đầy ổ gà, di chuyển chậm chạp trong sự cảnh giác thường trực. Cũng có những chuyến đi mà tiếng súng, tiếng nổ và hình ảnh xe bị bắn cháy trở thành ký ức không thể nào quên.

Chú Minh từng dùng những cách nói rất mộc mạc như “ớn lạnh xương sống”, “quảng hồn” khi nhớ lại sự nguy hiểm trên tuyến đường vận tải. Đó là cảm giác của một người đã trực tiếp cầm lái qua những cung đường mà sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau trong khoảnh khắc.

Dẫu vậy, chú vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ được giao trong thời gian làm lái xe quân sự.

Những chuyến vận tải ấy là một phần không thể thiếu trong hoạt động của quân đội tại chiến trường Campuchia. Phía sau mỗi đơn vị chiến đấu luôn cần có những người vận chuyển lương thực, đạn dược và đưa lực lượng đến địa bàn làm nhiệm vụ. Công việc ấy ít được nhắc đến như những trận đánh trực tiếp, nhưng cũng phải đánh đổi bằng mồ hôi, sự căng thẳng và cả tính mạng của người lính.

Đối với chú Trần Văn Minh, những năm tháng cầm vô lăng trên tuyến đường sang Kompong Cham đã trở thành một chặng đời đặc biệt. Từ một người thanh niên từng làm nhiệm vụ cứu thương trong những ngày cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ, chú tiếp tục góp sức trên một chiến trường khác, lần này với trách nhiệm của người lái xe vận tải.

Chính trong những chuyến đi ấy, chú đã tận mắt chứng kiến sự khốc liệt của các cuộc phục kích, những chiếc xe bị bắn cháy và sự hy sinh của đồng đội. Những trải nghiệm đó về sau trở thành một trong những nguyên nhân khiến chú quyết định xin chuyển sang đơn vị chiến đấu trực tiếp, đảm nhận nhiệm vụ trinh sát.

Từ những con đường gồ ghề, đầy bụi đất nối Tây Ninh với Kompong Cham, cuộc đời người lính Trần Văn Minh đã đi qua một chặng đường mà mỗi chuyến xe an toàn trở về đều là một lần vượt qua hiểm nguy. Và phía sau tay lái ấy là sự đóng góp thầm lặng của những người làm nhiệm vụ vận tải, góp phần duy trì sức chiến đấu của bộ đội trên chiến trường Campuchia.