Những cô gái mở đường Hoàng Liên Sơn

Khác với nhiều cựu thanh niên xung phong từng đi qua những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, bà Trần Thị Ngà thuộc lớp thanh niên xung phong thời kỳ sau ngày đất nước thống nhất — khi chiến tranh đã lùi xa nhưng gian khó vẫn còn hiện hữu trên khắp những vùng núi cao Tây Bắc.

Sinh năm 1959, bà nhập ngũ tháng 8 năm 1978, tham gia lực lượng thanh niên xung phong làm đường Hoàng Liên Sơn. Khi ấy, cô gái vừa tròn đôi mươi mang theo chiếc ba lô nhỏ, vài bộ quần áo bạc màu và sự háo hức của tuổi trẻ lần đầu bước vào cuộc sống tập thể.

Bà kể, làm đường ở Hoàng Liên Sơn ngày ấy không có máy móc hiện đại như bây giờ. Núi cao, vực sâu, đá tai mèo sắc nhọn, tất cả đều làm bằng sức người.

“Ngày nào cũng cuốc đá, gùi đất, san nền từ sáng đến tối. Tay phồng rộp hết nhưng ai cũng cố.”

Đơn vị của bà đóng quân giữa núi rừng heo hút. Mùa đông sương phủ trắng núi, lạnh buốt từ sáng đến đêm. Có hôm thức dậy, chăn màn ướt đẫm hơi sương. Nhưng điều khiến các cô gái trẻ sợ nhất lại là những ngày mưa rừng kéo dài.

“Mưa xuống là đất đá sạt lở, đường vừa làm xong lại hỏng. Có hôm cả đội phải đứng chắn nước giữa đêm để cứu đoạn đường mới đắp.”

Vất vả là thế nhưng tuổi trẻ ngày ấy vẫn đầy tiếng cười.

Bà Ngà nhớ nhất những buổi tối sau giờ làm. Cả đội quây quần quanh bếp lửa, người vá áo, người nướng sắn. Có chị biết hát thì cất tiếng hát giữa núi rừng, còn mấy anh thanh niên thì lấy thùng tôn gõ nhịp làm “trống”. Những buổi sinh hoạt đơn sơ ấy giúp mọi người quên đi mệt nhọc.

Có lần đơn vị được phát một chiếc radio cũ. Tối nào cả lán cũng ngồi im nghe chương trình ca nhạc phát qua tiếng rè rè. Chỉ cần nghe được bài hát quen thuộc từ quê nhà thôi cũng đủ vui cả tuần.

Nhưng cuộc sống thanh niên xung phong không chỉ có niềm vui.

Một lần vận chuyển đá qua đoạn đèo dốc, một đồng đội của bà bị trượt chân ngã xuống taluy. Cả đơn vị hốt hoảng chạy tới cứu. May mắn giữ được tính mạng nhưng người bạn ấy phải nghỉ điều trị nhiều tháng.

“Từ hôm đó ai cũng sợ, nhưng sáng hôm sau vẫn tiếp tục lên đường làm việc,” bà nhớ lại.

Điều khiến bà tự hào nhất là những con đường mình từng góp sức xây dựng giờ đã trở thành tuyến giao thông nối liền các vùng quê miền núi. Những nơi ngày trước chỉ có đường đất lầy lội, giờ xe cộ đi lại thuận tiện, cuộc sống người dân đổi thay từng ngày.

Bà Trần Thị Ngà cười hiền:
“Hồi trẻ chỉ nghĩ đơn giản là đi cống hiến thôi, không ngờ sau này nhìn lại mới thấy tuổi thanh xuân của mình cũng đẹp lắm.”

Những năm tháng thanh niên xung phong trên công trường Hoàng Liên Sơn tuy không có bom đạn chiến tranh, nhưng vẫn là một thời tuổi trẻ đầy gian khó, nhiệt huyết và cống hiến — nơi những cô gái đôi mươi đã gửi cả sức trẻ của mình vào từng mét đường giữa đại ngàn Tây Bắc.