NHỮNG CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC NĂM ẤY

Ngã ba Đồng Lộc không phải là một địa danh bình thường.
Nó là nút thắt cổ chai của tuyến chi viện chiến lược, là nơi mà bản đồ quân sự Mỹ khoanh đỏ dày đặc. Mỗi mét đất ở đây đều bị bom cày đi xới lại hàng trăm lần.

Và chính tại nơi ấy, mười cô gái TNXP đã sống, đã làm việc và đã ngã xuống trong một buổi chiều không kịp hoàng hôn.

Họ đến Đồng Lộc khi tuổi đời còn rất trẻ. Người lớn nhất chưa đầy hai mươi bốn. Người nhỏ nhất mới mười bảy. Có người vừa rời ghế nhà trường. Có người chưa kịp biết yêu.

Công việc của họ giản dị đến khắc nghiệt: lấp hố bom – dẫn xe – đảm bảo đường thông. Ban ngày bom đánh, ban đêm làm đường. Có hôm chưa kịp ăn bữa cơm thì còi báo động đã rú lên.

Cao trào của câu chuyện không đến bất ngờ. Nó được tích tụ từ những ngày tháng bom dội liên hồi.

Ngày 24 tháng 7 năm 1968, máy bay Mỹ đánh phá Đồng Lộc suốt từ sáng đến chiều. Hết tốp này đến tốp khác. Đất đá chưa kịp nguội thì bom mới đã trùm xuống.

Chiều ấy, tiểu đội vừa san xong một hố bom lớn. Xe chuẩn bị qua. Các cô tản ra hai bên đường, cầm cờ, làm “mốc sống” dẫn xe.

Một loạt bom nữa trút xuống.

Khi khói tan, cả tiểu đội đã nằm lại dưới lòng đất.

Không ai kịp tránh. Không ai kịp gọi tên nhau. Sự hy sinh đến trong tích tắc, nhưng nó mang theo toàn bộ tuổi trẻ của một thế hệ.

Người dân quanh vùng đã đào bới bằng tay không để tìm các cô. Có người nhận ra con mình chỉ bằng mảnh áo, chiếc lược, hay một bím tóc còn vương mùi khói.

Sau này, khi đất nước hòa bình, người ta dựng bia, xây tượng. Nhưng với những người từng sống ở Đồng Lộc năm ấy, các cô không phải tượng đài. Các cô là những đứa con gái rất thật, từng cười, từng khóc, từng nhớ nhà.

Ngã ba Đồng Lộc hôm nay xanh cỏ. Nhưng dưới mỗi tấc đất ấy, vẫn còn nguyên hơi ấm của mười cô gái tuổi xuân – những người đã biến cái chết thành con đường cho sự sống đi qua.