Khác

Những cô gái Trường Sơn huyền thoại

Chiến tranh đã lùi xa gần 50 năm, nhưng trong ký ức của những chiến sĩ Tiểu đoàn nữ Trưng Trắc năm xưa, một thời hoa lửa trên dải Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh huyền thoại vẫn còn vẹn nguyên chưa phai dấu.

01/03/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Năm 1971, trong lúc cao trào chống Mỹ lên cao, Tiểu đoàn nữ Trưng Trắc - đơn vị bộ đội nữ đầu tiên của miền Bắc được thành lập. Tiểu đoàn được tổ chức với quân số hơn 500 nữ thanh niên của 14 huyện, thị xã thuộc tỉnh Hà Tây (cũ). Họ đều ở độ tuổi mười tám, đôi mươi đong đầy tình yêu quê hương, đất nước, hăng hái ra chiến trường với tinh thần tất cả vì miền Nam ruột thịt.

Khi ấy, bà Ngô Thị Tuyết còn chưa tròn 18 tuổi nhưng mang theo ước nguyện tuổi trẻ muốn góp sức mình vào công cuộc cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. “Hoài Đức - Hà Tây quê hương tôi hồi ấy sục sôi phong trào "Ba sẵn sàng", khí thế lên đường chiến đấu luôn rạo rực trong lòng lớp trẻ. Quyết định xung phong vào bộ đội của tôi vì thế thật chóng vánh và đầy quyết tâm...”, bà Tuyết nhớ lại. Mọi người bảo, đi bộ đội khổ lắm, em có chịu được không. Tôi nói là khổ mấy cũng chịu được, miễn sao trở thành người chiến sĩ, cống hiến sức trẻ cho nước nhà”, bà Thu - năm nay đã bước sang tuổi 72, cười tươi kể.

Cũng chung khí thế đó, bà Đồng Thị Mai (xã Hồng Thái, huyện Phú Xuyên) khi đó mới học xong cấp 3, với ước mơ ấp ủ theo học chuyên ngành y tế, nhưng đã từ bỏ ước mơ, quyết định gia nhập đội nữ binh đầu tiên của miền Bắc.

Sau 3 tháng huấn luyện và nhiều ngày hành quân, Tiểu đoàn nữ Trưng Trắc mới đặt chân đến Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh, bổ sung lực lượng cho các sư đoàn, binh trạm, trung đoàn của chiến trường, rồi sang cả nước bạn Lào (phía Tây Trường Sơn). Vào đến tuyến lửa, các cô gái trong Tiểu đoàn nữ Trưng Trắc được giao nhiệm vụ làm y tá, hậu cần, thông tin, văn thư, bảo mật, giao liên, mở đường, san lấp hố bom... Thật khó có thể hình dung, mới ngày nào, những cô gái chỉ quen cầm cuốc, cầm liềm, cấy lúa, hoặc vừa mới rời ghế nhà trường, đi đêm còn sợ ma, nhưng khi vào chiến trường đã trở thành những chiến sĩ kiên cường, dũng cảm.

Là Trạm trưởng thu phát quân bưu của Sư đoàn 472 (Bộ Tư lệnh Trường Sơn), với nhiệm vụ đưa công văn mật, bà Đồng Thị Mai được phát một khẩu súng ngắn. “Nhiều lần gặp lính Fulro thổ phỉ, tôi đã lên đạn sẵn sàng, rồi bóc thư mật, chuẩn bị nhai nuốt thì lại đi thoát”, bà Mai kể.

Sau đó, bà Mai còn được huấn luyện trở thành Đội trưởng đội nữ công binh thực hiện nhiệm vụ mở đường. Bà đã theo đơn vị tiến sâu xuống phía Nam, áp sát mặt trận Tây Trị Thiên. Đến năm 1974, bà Mai được điều động đi học quân y và chuyển công tác ra Bệnh viện Đông y tỉnh Hà Tây.

Được biên chế vào Trạm xá 30 (Sư đoàn 472), bà Nguyễn Thị Lượng (xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức) được đi học y tá cấp tốc và làm nhiệm vụ ở trạm phẫu thuật nơi tuyến đầu. “Khi giặc đổ bộ đánh ở Mường Phìn (tỉnh Savanakhet, Lào) năm 1972, chúng tôi đã phải cấp cứu hàng trăm thương binh và sơ cứu những chiến sĩ bị thương nhẹ. Có hôm, tôi phụ mổ cả đêm không nghỉ và ngất xỉu, nhưng sau khi được tiêm hồi sức, tôi lại tiếp tục công việc”, bà Lượng kể lại.

Phải đối mặt với điều kiện sống muôn vàn gian khổ, thiếu thốn, sự khắc nghiệt của khí hậu núi rừng Trường Sơn và sự hiểm nguy, khốc liệt của chiến tranh; chống chọi với ốm đau, bệnh tật, với những cơn sốt rét rừng ác tính, nhưng không vì thế mà các nữ chiến sĩ chùn bước, ngược lại họ rất lạc quan, kiên cường.

Vào đến binh trạm 33, bà Nguyễn Thị Thu làm y tá một thời gian, rồi được chọn tham gia đoàn văn công, phục vụ cán bộ, chiến sĩ. Kể về nhiều lần thoát chết dưới bom đạn, bà Thu nói: “Chúng tôi liên tục bị dội bom tọa độ. Có lần đang hát chỉ kịp chạy vào hầm thì rocket bắn trúng, nhưng may không ai bị hề hấn gì. Chúng tôi lại vui vẻ tiếp tục biểu diễn phục vụ bộ đội. Nhưng cũng có nhiều đồng đội không may hy sinh dưới làn bom đạn Mỹ".

Được phân công công tác ở binh trạm 15, đóng ở Tây Trường Sơn với nhiều nhiệm vụ khác nhau, bà Ngô Thị Tuyết luôn hoàn thành xuất sắc trọng trách của mình. Sau khi đơn vị giải thể, bà Tuyết di chuyển sang Đông Trường Sơn, được biên chế ở Trung đoàn 572 (Bộ Tư lệnh Trường Sơn), chịu trách nhiệm đón tiếp, phục vụ các đoàn khách ra vào trên tuyến, trong đó có cả khách quốc tế.

Với những thành tích trong công tác, phục vụ chiến đấu, bà Tuyết cũng như bà Mai, bà Lượng đều vinh dự được kết nạp Đảng ngay tại chiến trường. “Ngày 20-8-1974, tôi vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Buổi lễ kết nạp diễn ra thật trang nghiêm, niềm tự hào lớn lao trong tôi, đánh dấu sự trưởng thành của người chiến sĩ trong khói lửa chiến tranh”, bà Tuyết hồi tưởng.

Trong 5 năm (1971-1975), các chiến sĩ Tiểu đoàn nữ Trưng Trắc đã trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên chiến trường Đông - Tây Trường Sơn. Luôn đối mặt với hiểm nguy rình rập, nhưng họ vẫn luôn hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nhiều người trở thành Chiến sĩ Thi đua, Chiến sĩ Quyết thắng nhưng cũng có 6 người anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ, vĩnh viễn nằm lại với đại ngàn Trường Sơn…

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn