NHỮNG CÔ GÁI TỪ LÀNG BIỂN ĐẾN TRẬN ĐỊA Câu chuyện về những ngày đầu của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy

BÀI 2: NHỮNG CÔ GÁI TỪ LÀNG BIỂN ĐẾN TRẬN ĐỊA

Câu chuyện về những ngày đầu của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy

Có một câu hỏi mà mỗi khi đọc về Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy, tôi luôn muốn đặt ra:

Điều gì đã biến những cô gái tuổi mười sáu, đôi mươi thành những nữ pháo thủ kiên cường trên trận địa ven biển?

Họ không phải những người lính được đào tạo từ nhỏ.

Họ không phải những chiến sĩ chuyên nghiệp.

Họ vốn là những cô gái của một làng quê ven biển.

Họ quen với cát trắng, gió biển, những chuyến thuyền ra khơi và công việc lao động thường ngày.

Nhưng chiến tranh đã đưa họ đến một nơi hoàn toàn khác.

Từ những con đường làng đến trận địa.

Từ công việc gia đình đến thao trường.

Từ đôi tay quen với lao động đến đôi tay điều khiển những khẩu pháo nặng.

Và từ những cô gái bình dị, họ trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của phụ nữ Quảng Bình trong kháng chiến chống Mỹ.

1. Ngư Thủy – vùng quê bên biển

Ngày nay, khi nhắc đến Ngư Thủy, người ta có thể hình dung một vùng quê ven biển bình yên.

Có biển.

Có cát.

Có những hàng cây chắn gió.

Có những con đường làng.

Có những gia đình gắn bó với biển.

Nhưng trong những năm chiến tranh phá hoại miền Bắc, vùng đất này hoàn toàn khác.

Quảng Bình nằm trên tuyến đầu của miền Bắc.

Đây là địa bàn quan trọng trong việc bảo đảm giao thông, vận chuyển và chi viện cho chiến trường miền Nam.

Vì thế, máy bay và tàu chiến Mỹ thường xuyên đánh phá.

Ngư Thủy, với vị trí ven biển, trở thành một trong những trọng điểm bị đánh phá ác liệt.

Tiếng sóng biển vốn rất quen thuộc với người dân.

Nhưng giờ đây, trong tiếng sóng còn có tiếng bom.

Có tiếng máy bay.

Có tiếng pháo từ ngoài khơi.

2. Khi người dân phải tự bảo vệ quê hương

Chiến tranh không chỉ là chuyện của những người lính ngoài mặt trận.

Ở hậu phương miền Bắc, người dân cũng phải tham gia chiến đấu.

Đặc biệt, phong trào dân quân tự vệ phát triển mạnh.

Phụ nữ cũng tham gia.

Họ vừa sản xuất, vừa phục vụ chiến đấu, vừa sẵn sàng cầm súng khi cần thiết.

Đó chính là bối cảnh đã tạo nên sự ra đời của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy.

3. Ngày 21 tháng 11 năm 1967

Ngày 21 tháng 11 năm 1967 trở thành một dấu mốc đặc biệt.

Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy được thành lập.

Đơn vị có 37 chiến sĩ, tuổi đời chủ yếu từ 16 đến 22 tuổi.

Họ được biên chế thành ba trung đội, gồm một trung đội chỉ huy và hai trung đội pháo.

37 cô gái.

37 cuộc đời.

37 gia đình.

37 câu chuyện riêng.

Nhưng từ ngày ấy, họ có chung một nhiệm vụ:

Bảo vệ quê hương.

4. Những cô gái tuổi mười sáu

Hãy thử tưởng tượng một cô gái 16 tuổi của ngày hôm nay.

Có thể em đang học lớp 10.

Có thể đang chuẩn bị cho một kỳ thi.

Có thể đang nghĩ về nghề nghiệp tương lai.

Nhưng những cô gái Ngư Thủy ở tuổi 16 khi ấy đã bước vào cuộc chiến.

Điều đó cho chúng ta thấy chiến tranh đã tác động sâu sắc đến đời sống con người như thế nào.

Tuổi trẻ của họ không bắt đầu bằng những chuyến đi chơi.

Không bắt đầu bằng những giấc mơ nghề nghiệp bình thường.

Mà bắt đầu bằng những ngày huấn luyện quân sự.

5. Từ cô gái làng biển thành nữ pháo thủ

Những ngày đầu chắc chắn không dễ dàng.

Pháo binh là một lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật.

Không thể chỉ có lòng dũng cảm.

Người pháo thủ phải biết:

Quan sát.

Xác định mục tiêu.

Tính toán.

Hiệp đồng.

Điều khiển pháo.

Chấp hành mệnh lệnh.

Giữ bình tĩnh.

Một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến cả trận đánh.

6. Bốn khẩu pháo 85mm

Đại đội được biên chế 4 khẩu pháo 85mm.

Đó không phải những khẩu súng nhỏ có thể dễ dàng mang theo.

Đó là những vũ khí nặng.

Muốn chiến đấu hiệu quả phải có sự phối hợp của cả tổ, cả trung đội và cả đại đội.

Vì vậy, điều đầu tiên họ phải học không chỉ là cách bắn.

Mà là cách làm việc cùng nhau.

7. Không ai chiến đấu một mình

Một nữ pháo thủ có thể rất dũng cảm.

Nhưng nếu đồng đội không phối hợp, khẩu pháo khó có thể hoàn thành nhiệm vụ.

Người quan sát phải chính xác.

Người chỉ huy phải quyết đoán.

Người phục vụ pháo phải nhanh chóng.

Người nạp đạn phải thành thạo.

Từng người một vị trí.

Từng người một nhiệm vụ.

Tất cả tạo thành một tập thể.

8. Những buổi huấn luyện

Sau khi thành lập, các nữ chiến sĩ bước vào quá trình huấn luyện.

Khoảng hai tháng sau, họ đã sẵn sàng chiến đấu.

Hai tháng không phải khoảng thời gian dài.

Nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, họ phải học nhanh, luyện nhanh và trưởng thành nhanh.

Có lẽ những buổi huấn luyện ấy đã thay đổi hoàn toàn họ.

9. Bàn tay của người con gái

Trước khi cầm pháo, đôi bàn tay của họ quen với những công việc đời thường.

Có thể là làm ruộng.

Có thể là làm việc nhà.

Có thể là lao động sản xuất.

Nhưng rồi những đôi bàn tay ấy phải làm quen với thao tác quân sự.

Từng động tác.

Từng khẩu lệnh.

Từng lần phối hợp.

Từng lần luyện tập.

10. Mồ hôi trên thao trường

Chiến công trên trận địa không tự nhiên xuất hiện.

Phía sau mỗi lần khai hỏa là những giờ luyện tập.

Phía sau một phát bắn chính xác là sự rèn luyện.

Phía sau sự bình tĩnh trong chiến đấu là nhiều lần tập luyện.

Vì vậy, khi nhắc đến chiến công của Đại đội, chúng ta không nên chỉ nhớ đến tiếng pháo.

Hãy nhớ đến cả những giọt mồ hôi trước đó.

11. Tình đồng đội được hình thành

37 người con gái từ cùng một vùng quê.

Họ cùng huấn luyện.

Cùng ăn.

Cùng nghỉ.

Cùng làm nhiệm vụ.

Cùng đối mặt với nguy hiểm.

Trong hoàn cảnh ấy, tình đồng đội chắc chắn trở nên đặc biệt sâu sắc.

Một người gặp khó khăn, người khác hỗ trợ.

Một người mệt, đồng đội động viên.

Một người sợ, những người khác giúp họ bình tĩnh.

12. Những cái tên bình dị

Sau này, khi chiến tranh qua đi, những người phụ nữ ấy đã trở thành những cựu chiến binh.

Nhưng khi gặp lại nhau, họ vẫn gọi nhau bằng những cái tên giản dị.

Một người là Chính trị viên Thản.

Một người là Trung đội trưởng Khá.

Không có những danh xưng hào nhoáng.

Chỉ là những cái tên thân thuộc của những cô gái làng biển năm nào.

13. Ngày 7 tháng 2 năm 1968

Sau hai tháng huấn luyện, ngày chiến đấu thực sự đã đến.

Ngày 7 tháng 2 năm 1968.

Đó là ngày mồng 6 Tết Mậu Thân.

Đối với nhiều gia đình, đó vẫn là những ngày đầu năm.

Nhưng với những nữ pháo thủ Ngư Thủy, đó là ngày trận địa bước vào thử thách lớn.

Một tàu chiến Mỹ xuất hiện trên vùng biển.

Đơn vị nhận lệnh chiến đấu.

14. Lần đầu tiên khai hỏa

Có thể chúng ta khó hình dung cảm xúc của một cô gái 16 hoặc 17 tuổi trong khoảnh khắc ấy.

Phía trước là biển.

Mục tiêu là tàu chiến.

Bên cạnh là đồng đội.

Sau lưng là quê hương.

Và trong tay là khẩu pháo.

Không còn là buổi tập.

Đây là chiến đấu thật.

15. Tiếng pháo đầu tiên

Rồi lệnh được truyền xuống.

Khẩu pháo khai hỏa.

Một tiếng nổ vang lên.

Rồi tiếp tục những loạt pháo.

Không gian ven biển rung chuyển.

Những cô gái trẻ đã bước qua ranh giới giữa huấn luyện và chiến đấu.

Theo tư liệu của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Bình, chiếc tàu chiến mang số hiệu 013 đã bị bắn cháy trong trận đánh này.

16. Chiến công đầu tiên

Chiến công ấy có ý nghĩa đặc biệt.

Bởi nó chứng minh rằng những cô gái trẻ có thể sử dụng thành thạo pháo binh.

Quan trọng hơn, nó tạo niềm tin.

Niềm tin vào khả năng chiến đấu.

Niềm tin vào đồng đội.

Và niềm tin vào việc bảo vệ quê hương.

17. Sau chiến thắng không phải là nghỉ ngơi

Nếu nghĩ rằng chiến thắng đầu tiên sẽ khiến họ được nghỉ ngơi, chúng ta đã nhầm.

Chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Tàu chiến vẫn có thể xuất hiện.

Máy bay vẫn có thể đánh phá.

Trận địa vẫn phải sẵn sàng.

Vì vậy, sau chiến thắng, họ lại tiếp tục luyện tập.

Tiếp tục trực chiến.

Tiếp tục chuẩn bị.

18. Ngày 27 tháng 3 năm 1968

Hơn một tháng sau trận đánh đầu tiên, Đại đội tiếp tục chiến đấu.

Ngày 27 tháng 3 năm 1968, họ bắn cháy thêm một tàu chiến Mỹ.

Điều đó cho thấy chiến công đầu tiên không phải may mắn.

Đó là kết quả của:

Kỹ thuật.

Tinh thần.

Sự phối hợp.

Và lòng quyết tâm.

19. Ngày 16 tháng 5 năm 1968

Chưa dừng lại.

Ngày 16 tháng 5 năm 1968, Đại đội tiếp tục bắn cháy một tàu khu trục Mỹ.

Chỉ trong khoảng 100 ngày, đơn vị đã lập ba chiến công nổi bật.

Những cô gái trẻ ngày càng trở thành những nữ pháo thủ có kinh nghiệm.

20. Ba trận đánh – một sự trưởng thành

Trận đầu tiên là thử thách.

Trận thứ hai là khẳng định.

Trận thứ ba là minh chứng cho sự trưởng thành.

Mỗi trận đánh đều giúp họ hiểu hơn về chiến đấu.

Hiểu hơn về đồng đội.

Hiểu hơn về chính mình.

21. Nhưng điều đáng quý nhất không phải là chiến thắng

Có thể chúng ta thường chú ý đến con số:

Ba tàu chiến.

Năm tàu chiến.

Tám trận đánh.

Những con số ấy rất quan trọng.

Nhưng đằng sau mỗi con số là con người.

Là những cô gái.

Là tuổi trẻ.

Là những gia đình.

Là những ngày tháng sống trong chiến tranh.

22. Một “ngôi trường” đặc biệt

Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy cũng có thể được xem như một “ngôi trường” đặc biệt.

Ở đó, những cô gái học:

Kỷ luật.

Đoàn kết.

Trách nhiệm.

Bình tĩnh.

Kiên trì.

Và lòng dũng cảm.

Những bài học ấy theo họ suốt cuộc đời.

23. Người chỉ huy và người chiến sĩ

Một đơn vị muốn chiến đấu tốt phải có người chỉ huy tốt.

Nhưng người chỉ huy cũng không thể làm việc một mình.

Cần có sự tin tưởng của chiến sĩ.

Cần có sự phối hợp.

Cần có kỷ luật.

Cần có tinh thần tập thể.

Đại đội đã tạo nên sức mạnh từ chính sự gắn kết ấy.

24. Không phân biệt tuổi tác

Trong đơn vị, có người lớn tuổi hơn.

Có người mới chỉ 16 tuổi.

Nhưng khi đứng vào đội hình chiến đấu, mọi người đều có nhiệm vụ.

Tuổi trẻ không phải là yếu điểm nếu được rèn luyện đúng cách.

25. Một bài học về trách nhiệm

Một cô gái trẻ có thể nghĩ:

“Việc này lớn quá, mình không làm được.”

Nhưng khi cả tập thể cần mình, cô ấy phải cố gắng.

Đó là trách nhiệm.

Trách nhiệm khiến con người trưởng thành.

26. Từ những cô gái đến những người phụ nữ

Chiến tranh kéo dài.

Những cô gái năm 1967 dần trưởng thành.

Một số người tiếp tục chiến đấu.

Một số người được bổ sung, điều động.

Trong giai đoạn 1967–1977, quân số của đơn vị có nhiều thay đổi và tổng số người từng tham gia lên đến 91 chiến sĩ.

Điều đó cho thấy câu chuyện của Đại đội không chỉ thuộc về 37 người ban đầu.

Nó còn là câu chuyện của những thế hệ nữ chiến sĩ tiếp nối.

27. Mười năm

Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy hoạt động trong khoảng mười năm, từ 1967 đến 1977.

Mười năm ấy chứa đựng cả một quãng đời tuổi trẻ của nhiều người phụ nữ.

Có những người bước vào đơn vị khi còn rất trẻ.

Rồi trưởng thành trong chiến tranh.

Sau này trở về cuộc sống đời thường.

28. Người chiến sĩ trở về làm người mẹ

Đây là một hình ảnh rất đẹp.

Những người từng đứng bên khẩu pháo sau này trở thành:

Những người vợ.

Những người mẹ.

Những người bà.

Họ nuôi con.

Làm việc.

Xây dựng gia đình.

Có những người sống cả đời bình dị.

Nhưng tuổi trẻ của họ đã từng rất phi thường.

29. Chiến tranh đi qua, ký ức ở lại

Chiến tranh có ngày kết thúc.

Nhưng ký ức không kết thúc.

Những người từng chiến đấu vẫn nhớ:

Trận địa.

Đồng đội.

Những lần trực chiến.

Những tiếng pháo.

Những người đã không trở về.

Theo Báo Quân đội nhân dân, trong số những nữ pháo thủ năm xưa có 11 người đã vĩnh viễn rời xa đồng đội.

30. Đằng sau chiến thắng là sự hy sinh

Đây là điều chúng ta không được quên.

Một chiến công không chỉ có tiếng reo mừng.

Nó còn có những mất mát.

Có những người hy sinh.

Có những người mang thương tật.

Có những người mang di chứng chiến tranh đến tận tuổi già.

Vì thế, càng tự hào về chiến công, chúng ta càng phải biết trân trọng hòa bình.

31. Danh hiệu Anh hùng

Ngày 25 tháng 8 năm 1970, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, đây là đơn vị nữ dân quân đầu tiên được nhận danh hiệu cao quý này.

Đó là sự ghi nhận đối với những đóng góp và chiến công của đơn vị.

32. Nhưng danh hiệu không thay đổi con người

Sau những phần thưởng cao quý, họ vẫn trở về với cuộc sống.

Không phải ai cũng muốn nói nhiều về chiến tranh.

Có những người sống rất giản dị.

Có những người vẫn làm những công việc bình thường.

Nhưng mỗi khi nhắc đến đồng đội, ký ức lại trở về.

33. Những người phụ nữ năm xưa hôm nay

Một số nữ pháo thủ năm xưa hiện đã tuổi cao.

Có người sức khỏe yếu.

Có người mang bệnh tật.

Có người gặp khó khăn trong cuộc sống.

Những câu chuyện ấy nhắc chúng ta rằng sự tri ân không nên chỉ dừng lại ở những ngày kỷ niệm.

Nó cần trở thành sự quan tâm thật sự đối với những người đã cống hiến.

34. Một câu chuyện về lòng biết ơn

Biết ơn không chỉ là đặt vòng hoa.

Không chỉ là tổ chức lễ kỷ niệm.

Biết ơn còn là:

Hỏi thăm.

Giúp đỡ.

Chăm sóc.

Lắng nghe.

Kể lại câu chuyện của họ cho thế hệ trẻ.

35. Tại sao học sinh cần biết câu chuyện này?

Bởi học sinh hôm nay sinh ra trong hòa bình.

Các em không biết tiếng bom.

Không biết cảnh chạy xuống hầm.

Không biết thế nào là trực chiến.

Không biết cảm giác nghe tiếng pháo giữa đêm.

Vì thế, các em càng cần được nghe kể.

Không phải để sợ chiến tranh.

Mà để hiểu giá trị của hòa bình.

36. Hòa bình không tự nhiên mà có

Hòa bình là kết quả của rất nhiều sự hy sinh.

Có những người đã hy sinh cả tuổi trẻ.

Có những gia đình mất người thân.

Có những người mang thương tích suốt đời.

37 cô gái Ngư Thủy là một phần trong câu chuyện lớn ấy.

37. Một bài học cho tuổi trẻ hôm nay

Các cô gái Ngư Thủy đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ quê hương.

Tuổi trẻ hôm nay không cần làm điều giống họ.

Nhưng cần có tinh thần giống họ:

Có trách nhiệm.

Có ý chí.

Có kỷ luật.

Biết đoàn kết.

Không dễ dàng bỏ cuộc.

38. Nếu các cô gái năm xưa bước vào lớp học hôm nay

Có lẽ các cô sẽ không yêu cầu học sinh phải trở thành những người hùng.

Có lẽ điều các cô mong muốn chỉ đơn giản là:

Các em học thật tốt.

Sống tử tế.

Yêu quê hương.

Giúp đỡ người khác.

Biết trân trọng hòa bình.

39. Một câu hỏi cho học sinh

Nếu được gặp một nữ pháo thủ Ngư Thủy năm xưa, em sẽ hỏi gì?

“Cô có sợ không?”

“Cô đã chiến đấu như thế nào?”

“Cô nhớ nhất điều gì?”

“Cô nhớ đồng đội nào nhất?”

Hay:

“Cô mong thế hệ chúng cháu sẽ làm gì?”

Có lẽ câu hỏi cuối cùng mới là câu hỏi quan trọng nhất.

40. Từ quá khứ đến tương lai

Lịch sử không phải chiếc hộp để cất quá khứ.

Lịch sử là chiếc cầu nối quá khứ với tương lai.

Những cô gái Ngư Thủy đã sống trong một thời đại.

Chúng ta sống trong một thời đại khác.

Nhưng giữa hai thế hệ vẫn có một điểm chung:

Tình yêu quê hương.

LỜI KẾT

Ngày 21 tháng 11 năm 1967, một đơn vị đặc biệt ra đời trên vùng đất ven biển Ngư Thủy.

37 cô gái.

Tuổi đời từ 16 đến 22.

Bốn khẩu pháo 85mm.

Một nhiệm vụ tưởng như quá lớn đối với những người phụ nữ trẻ: bảo vệ vùng biển quê hương.

Nhưng họ đã làm được.

Sau hai tháng huấn luyện, họ bước vào trận chiến đầu tiên.

Ngày 7 tháng 2 năm 1968, tiếng pháo vang lên từ trận địa.

Chiếc tàu chiến mang số hiệu 013 bị bắn cháy.

Rồi ngày 27 tháng 3.

Rồi ngày 16 tháng 5.

Những chiến công liên tiếp xuất hiện.

Những cô gái làng biển dần trở thành những nữ pháo thủ dạn dày trận mạc.

Nhưng điều đáng nhớ nhất không nằm ở những khẩu pháo.

Cũng không chỉ nằm ở những con tàu.

Mà nằm ở con người.

37 cô gái đã bước vào lịch sử khi tuổi đời còn rất trẻ.

Họ đã cho chúng ta thấy rằng:

Tuổi trẻ không được đo bằng số năm đã sống, mà còn được đo bằng trách nhiệm mà con người dám nhận lấy.

Họ đã nhận lấy trách nhiệm của mình.

Và họ đã hoàn thành nó bằng lòng dũng cảm, sự đoàn kết và tinh thần kiên cường.

Ngày nay, biển Ngư Thủy vẫn xanh.

Những con sóng vẫn nối tiếp nhau vào bờ.

Nhưng không còn tiếng pháo.

Không còn tiếng bom.

Không còn những đêm người dân phải chạy xuống hầm.

Thay vào đó là tiếng trẻ em đến trường.

Tiếng người dân lao động.

Tiếng những con thuyền trở về.

Đó chính là điều mà những cô gái năm xưa đã góp phần bảo vệ.

Một cuộc sống bình yên.

Vì vậy, khi chúng ta kể về Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy, hãy kể không chỉ bằng niềm tự hào.

Hãy kể bằng lòng biết ơn.

Bởi phía sau mỗi câu chuyện chiến công là một tuổi trẻ đã đi qua chiến tranh.

Và phía sau mỗi ngày bình yên hôm nay là biết bao người đã từng chiến đấu để bảo vệ nó.

37 cô gái ngày ấy đã lớn lên giữa tiếng pháo.

Thế hệ chúng ta được lớn lên giữa tiếng bình yên.

Và đó chính là món quà quý giá nhất mà lịch sử trao lại cho chúng ta.