Những "con cá sấu" của Rừng Sác - Hồi ức của Anh hùng Lê Bá Ước về những trận đánh bằng xuồng ba lá

Khi nhắc đến đặc công Việt Nam, người ta thường nghĩ đến những chiến sĩ đột nhập sân bay hay dinh lũy địch. Nhưng có một lực lượng đặc biệt, họ chiến đấu không phải trên đất liền hay trên không, mà dưới những tán đước ngập mặn, nơi chỉ có bùn lầy, thủy triều và muỗi vắt. Đó là Đoàn Đặc công Rừng Sác (Đoàn 10). Người chỉ huy huyền thoại, "linh hồn" của những trận đánh khiến quân Mỹ mất ăn mất ngủ chính là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Bá Ước. Ở tuổi 95, giọng ông vẫn hào sảng

1. Rừng Sác - "Vùng đất không người" và sứ mệnh của Đoàn 10

Rừng Sác (huyện Cần Giờ, TP.HCM ngày nay) là một vùng đất ngập mặn khổng lồ, án ngữ ngay sát cửa ngõ Sài Gòn. Trong chiến tranh, đây là vùng "đất không người" đầy nguy hiểm với thủy triều lên xuống thất thường, bùn lầy sâu hoắm và vô số loài thú dữ. Mỹ - ngụy coi đây là vùng trắng, không thể có sự sống của con người. Thế nhưng, chính tại nơi "cùng đường" ấy, Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác đã cắm chốt, biến nơi đây thành "thanh gươm" đâm thẳng vào yết hầu của địch.

Đại tá Lê Bá Ước, nguyên Chỉ huy trưởng kiêm Chính ủy Đoàn 10, nhớ lại: "Năm 1966, tôi được lệnh vào Rừng Sác. Lúc ấy, chúng tôi chỉ có xuồng ba lá, súng đạn thiếu thốn, lương thực mỗi ngày chỉ là vài nắm cơm vắt với muối. Chúng tôi sống dựa vào củ mài, cá bống, tôm tép trong bùn lầy. Nhưng cái thiếu lớn nhất không phải là lương thực, mà là nước ngọt. Nước ở đây lợ, chúng tôi phải chắt chiu từng giọt nước mưa hoặc đào giếng bí mật giữa rừng đước để sống."

2. Chiến thuật "xuồng ba lá đối đầu tàu chiến"

Chiến tích vang dội nhất của Đoàn 10 chính là việc dùng xuồng ba lá để tiếp cận và đánh chìm các tàu vận tải quân sự khổng lồ của Mỹ trên sông Lòng Tàu – con đường huyết mạch cung cấp hàng hóa cho Sài Gòn.

Ông Ước kể về những đêm "đi săn" tàu địch: "Chúng tôi không có tên lửa, không có ngư lôi. Vũ khí duy nhất là những khối bộc phá TNT tự tạo và lòng dũng cảm. Chúng tôi chèo xuồng ba lá, nấp dưới tán đước, chờ tàu địch lọt vào tầm ngắm. Có những đêm thủy triều rút, bùn lầy bốc mùi hôi thối, muỗi vắt đốt sưng vù cả mặt, nhưng anh em vẫn phải nằm im như những gốc cây để chờ tàu. Khi tàu địch đi qua, chúng tôi bơi tiếp cận, áp sát mạn tàu, buộc bộc phá rồi rút lui. Mỗi lần một tiếng nổ vang lên giữa đêm đen, tàu địch chìm dần, đó là lúc chúng tôi thấy lòng mình nhẹ bẫng."

 Điển hình là trận đánh vào kho xăng dầu Nhà Bè năm 1973. Dù Hiệp định Paris đã ký, nhưng kẻ địch vẫn ngoan cố. Đoàn 10 đã thực hiện một trận đánh táo bạo, đốt cháy kho xăng lớn nhất miền Nam. Lửa cháy rực trời suốt nhiều ngày liền, làm tê liệt khả năng cơ động của quân đội Sài Gòn.

3. Cuộc chiến với "vua của các loài thủy quái"

Không chỉ chiến đấu với Mỹ, người lính Rừng Sác còn chiến đấu với cả thiên nhiên khắc nghiệt. Trong rừng đước có rất nhiều cá sấu. Ông Ước kể: "Nhiều chiến sĩ của tôi đã hy sinh, không phải vì đạn Mỹ mà vì cá sấu. Có những đêm đang bơi tiếp cận tàu địch, bỗng nhiên người đồng đội cạnh bên biến mất, chỉ còn lại vệt nước loang và tiếng đớp mạnh của cá sấu. Chúng tôi gọi chúng là 'thủy quái'. Nhưng dù cá sấu có đáng sợ đến đâu, cũng không bằng sự tàn bạo của bom napalm mà Mỹ dội xuống rừng đước. Cả cánh rừng cháy đen, cá sấu chết hàng loạt, nhưng người lính đặc công thì vẫn kiên cường bám trụ."

4. Sự hy sinh thầm lặng

Suốt 9 năm bám trụ Rừng Sác, Đoàn 10 đã chịu tổn thất vô cùng lớn. Hàng trăm chiến sĩ đã mãi mãi gửi lại tuổi thanh xuân nơi vùng đất bùn lầy này. Họ hy sinh trong âm thầm, không tiếng súng, không bia mộ giữa rừng đước. Đến tận sau này, việc tìm kiếm hài cốt của các anh vẫn còn là một hành trình gian nan vì thủy triều đã cuốn trôi hoặc bùn lầy đã vùi lấp tất cả.

Ông Ước chia sẻ: "Khi chiến thắng đến, tôi nhìn quanh, những người đồng đội cùng tôi vào Rừng Sác những ngày đầu hầu như chẳng còn ai. Tôi sống đến ngày hôm nay là nhờ may mắn. Mỗi lần nhớ về anh em, tôi lại thấy mình như đang đứng giữa rừng đước năm ấy, nghe tiếng sóng vỗ và tiếng gọi của những linh hồn đồng đội."

5. Người lưu giữ linh hồn rừng đước

Sau chiến tranh, Đại tá Lê Bá Ước đã dành trọn thời gian của mình để viết sách, dựng lại bảo tàng về Đoàn 10. Ông không muốn người ta quên đi những cái tên như Bảy Xá, Ba Định... những người lính đã sống và chết trong lòng bùn lầy. Ông thường nói: "Tôi chỉ muốn thế hệ mai sau biết rằng, trong những chiến thắng vĩ đại của dân tộc, có những giọt máu đã rơi xuống mà không bao giờ kết tinh thành bia đá, nhưng chúng lại chảy mãi trong dòng sông lịch sử của đất nước."

 Hiện nay, khi đã ở tuổi 95, ông vẫn sống tại TP.HCM, thường xuyên đón tiếp các bạn trẻ, những người muốn tìm hiểu về "Rừng Sác" – nơi từng là địa ngục trần gian nhưng lại là vườn ươm của những người anh hùng.