Những con người Giồng Trôm Anh Hùng
Đến bây giờ, hơn năm mươi năm rồi, nhưng ở xã Hưng Nhượng (Giồng Trôm), không ít người còn nhắc đến gương hy sinh anh dũng của anh hùng liệt sĩ Trần Văn Lộ. Bấy giờ ông là Bí thư Chi bộ xã Hiệp Hưng (tức Hưng Nhượng), người đứng đầu trong phong trào trừ gian, diệt ác ở xã nhà, bao phen gây cho bọn Việt gian khiếp sợ. Chính vì thế, nên năm 1957, khi địch bao vây bắn ông đổ ruột, rồi bắt được ông, giải về dinh quận, chúng tìm mọi cách dụ ông khai báo những cơ sở, tổ chức của Đảng ta. Ôâng kiên quyết ngăn cản bọn y tá băng bó vết thương và không hề nửa lời tiết lộ bí mật. Hơn thế nữa, ông còn đòi gặp tên quậân trưởng bằng được. Ở đây như là diễn đàn, ông dõng dạc lên án bọn Mỹ - Diệm và kêu gọi nhân dân đứng lên đấu tranh. Bất lực, địch chỉ biết đứng nhìn. Trước mặt kẻ thù, ông tự móc ruột mình, hy sinh vô cùng dũng cảm. Hay như bà mẹ Trần Thị Kế, đảng viên ở xã Hưng Phong. Mẹ bị địch bắt, khảo tra dã man, hòng tìm ra chồng và con mẹ hoạt động bí mật trong nội thành. Mẹ thách thức bọn giặc bằng một câu bất hủ, mà sau này nhạc sĩ Lê Dân gửi gắm vào ca khúc Bà mẹ bên bờ Hàm Luông của mình: “Chồng con tao trong trái tim tao, chúng bây muốn kiếm thì mổ ra mà kiếm”. Quá nhiều nhục hình, mẹ Kế đã hy sinh ở Khám Lá Bến Tre. Thời kỳ đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, ở Hưng Lễ, huyện Giồng Trôm có nghĩa sĩ Trương Tấn Chí, (cháu gọi Đức Long vân hầu Trương Tấn Bửu bằng ông nội), cũng là một vị anh hùng. Ngày 12-11- 1867, toán nghĩa quân ta thả nhiều chướng ngại vật, chận đánh quân Pháp viện binh trên sông Hương Điểm. Giặc cho tàu chiến chở quân đến chợ Hương Điểm. Hơn ba trăm nghĩa quân với súng hỏa mai, giáo mác, chận đánh địch trước khi chúng đổ quân lên chợ. Trước làn tên mũi đạn của kẻ thù, Trương Tấn Chí xông lên… Và, ông đã ngã xuống trong sự khâm phục của ba quân và nhân dân quanh vùng. Còn, còn rất nhiều vị anh hùng nữa trên quê hương Giồng Trôm anh hùng. Tán kế Lê Quang Quan từng chiêu mộ nghĩa quân kháng chiến chống Pháp ở Ba Châu (Châu Phú, Châu Thới, Châu Bình). Ôâng bị xử chém, rồi bị bêu đầu trên đất Ba Châu ngày 11 tháng giêng năm Kỷ Tỵ, tức ngày 21 tháng 2 năm 1869. Đêán nay, cái chết của ông hãy còn nhiều huyền thoại. Ngoài ra, còn có nhiều vị anh hùng nữa, như lãnh binh Nguyễn Ngọc Thăng ở Mỹ Thạnh, ông Phan Cẩm Tờn ở Bình Thành. Ông Tờn từng giữ chức Bí thư Quận ủy quận Tán Kế (Giồng Trôm), sau Cách mạng Tháng Tám ông bị địch giết, thả mất xác ở cầu Gò Đàng (Phú Hưng)...
Nêu lên ngần ấy vị anh hùng trên đất Giồng Trôm đã đi vào huyền thoại, sử sách, ấy cũng để chứng minh vì sao Giồng Trôm từng được xưng tụng Đất thép anh hùng... Tất cả họ như “hồng cầu”, một thời góp phần nuôi “cơ thể” để có một Giồng Trôm hôm nay.
