Những con tàu không số: đường Hồ Chí Minh trên biển

Một con đường không có trên bản đồ

Ngoài đường Trường Sơn trên bộ, cuộc kháng chiến chống Mỹ còn có một con đường khác ít được biết đến hơn: đường Hồ Chí Minh trên biển. Từ miền Bắc, những chiếc tàu gỗ nhỏ lặng lẽ vượt biển Đông, đưa vũ khí và hàng hóa vào chiến trường miền Nam, tránh sự truy lùng của tàu chiến và máy bay đối phương.

Chuyến đi đầu tiên

Ngày 23/10/1961, tàu Phương Đông 1 cập bến Vàm Lũng, huyện Ngọc Hiển, Cà Mau, đưa số vũ khí đầu tiên tới chiến trường Nam Bộ. Ngày này sau đó được chọn là ngày truyền thống của Đoàn tàu không số, tức Đoàn 125 Hải quân.

Chuyến đi mở đầu cho hàng loạt chuyến đi sau đó, kéo dài gần mười bốn năm, qua nhiều vùng biển và nhiều bến bãi.

Vì sao gọi là tàu không số

Để không bị phát hiện, các tàu mang vỏ gỗ, ngụy trang như tàu đánh cá, bỏ hết số hiệu, cờ và những dấu hiệu của quân đội. Thủy thủ mặc quần áo dân thường, tập nói tiếng địa phương, giữ bí mật tuyệt đối về hành trình.

Nếu bị phát hiện, họ phải tự hủy tàu, vì đó là cách duy nhất để vũ khí không rơi vào tay đối phương. Những người lính ấy chọn đi vào nơi nguy hiểm mà không thể kể cho ai biết họ làm gì, đi đâu.

Những người không được kể tên

Bí mật của con đường nhiều năm sau mới được công bố. Nhiều thủy thủ đã nằm lại biển khơi, gia đình có khi nhiều năm mới biết người thân đã hy sinh ở đâu. Với những người trở về, việc kể lại câu chuyện cũng là cách giữ ký ức cho đồng đội đã ngã xuống.

Đoàn tàu không số sau này được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Lời kết

Con đường trên biển nhắc chúng ta rằng chiến thắng được làm nên bởi nhiều mặt trận thầm lặng. Có những người lính chiến đấu mà không ai biết tên, và biển là nơi chứa đựng những ký ức đó.