NHỮNG CUNG ĐƯỜNG HÀNH QUÂN VỀ PHÍA NAM

Với cựu chiến binh Hoàng Văn Đắc, những năm tháng chiến đấu tại chiến trường miền Nam không chỉ được nhớ bằng tiếng súng hay những trận đánh. Trong ký ức của ông còn có những cung đường dài mà ông cùng đồng đội đã đi qua, từ quê hương Thanh Hóa hướng về phía Nam, mang theo hành trang của người lính và một nhiệm vụ chưa biết ngày nào kết thúc.

Năm 1965, sau khi tái ngũ, Hoàng Văn Đắc bước vào một chặng đường mới của cuộc đời. Đất nước đang trong những năm tháng chiến tranh ngày càng ác liệt. Những người lính từ miền Bắc được tổ chức, huấn luyện và hành quân vào chiến trường. Con đường về phía Nam lúc ấy không đơn giản là một hành trình địa lý.

Đó là con đường đưa người lính rời xa cuộc sống quen thuộc để tiến về nơi chiến tranh đang diễn ra từng ngày.

Từ Thanh Hóa, ông cùng đồng đội bắt đầu những chặng hành quân dài.

Ngày nay, khi giao thông đã phát triển, những khoảng cách hàng trăm, hàng nghìn cây số có thể được rút ngắn bằng nhiều phương tiện. Nhưng trong chiến tranh, hành trình của người lính được tính bằng từng bước chân, từng chặng đường và từng ngày đêm.

Điều kiện hành quân khi ấy vô cùng gian khổ. Người lính phải mang theo những vật dụng cần thiết cho nhiệm vụ, đồng thời phải thích nghi với thời tiết, địa hình và điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Mỗi người đều có một giới hạn về sức lực, nhưng nhiệm vụ phía trước không vì thế mà ngắn lại.

Đường dài.

Mệt mỏi.

Nhưng vẫn phải đi.

Đó có lẽ là một trong những bài học đầu tiên mà chiến trường dạy người lính: biết vượt qua giới hạn của bản thân.

Trên những cung đường ấy, người lính không đi một mình.

Họ đi cùng đồng đội.

Một đơn vị hành quân là một tập thể mà mỗi người đều phải giữ nhịp bước chung. Người khỏe giúp người yếu. Người đi trước hỗ trợ người đi sau. Những lúc nghỉ chân, mọi người tranh thủ lấy lại sức rồi tiếp tục lên đường.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, sự gắn bó giữa những người lính được hình thành từ những điều rất giản dị.

Có thể chỉ là một lời hỏi thăm.

Một ngụm nước được chia sẻ.

Một lần giúp đồng đội mang thêm đồ đạc.

Hay đơn giản là cùng nhau bước qua một chặng đường khó khăn.

Những điều nhỏ bé ấy sau này trở thành một phần ký ức đẹp nhất của đời lính.

Hành quân vào chiến trường cũng có nghĩa là tiến gần hơn tới những vùng đất mà người lính chưa từng biết đến.

Từ miền Bắc, qua những chặng đường dài, Hoàng Văn Đắc cùng đồng đội tiến về khu vực miền Trung. Sau đó, hành trình của ông còn đưa ông đến nhiều chiến trường khác nhau.

Ông từng có mặt tại các mặt trận B5, B6 và hoạt động tại B3, khu vực Tây Nguyên.

Mỗi vùng đất có một đặc điểm riêng.

Mỗi chặng đường có một thử thách riêng.

Nhưng điểm chung là người lính phải học cách thích nghi.

Ở chiến trường, địa hình có thể thay đổi liên tục. Những con đường quen thuộc ở quê nhà không còn nữa. Có những nơi người lính phải dựa vào dấu hiệu địa hình và sự dẫn đường của đồng đội. Có những chặng đi trong điều kiện rất khó khăn.

Nhưng không ai được phép bỏ cuộc giữa đường.

Bởi phía trước là nhiệm vụ.

Và phía sau là niềm tin của quê hương.

Đối với Hoàng Văn Đắc, những năm tháng hành quân không chỉ là sự di chuyển từ địa điểm này sang địa điểm khác. Đó còn là quá trình ông từng bước tiến sâu vào cuộc chiến.

Càng đi về phía Nam, khoảng cách với gia đình càng xa.

Những tin tức từ quê nhà trở nên ít ỏi.

Cuộc sống riêng dường như bị đặt lại phía sau.

Trong chiến tranh, người lính phải học cách sống với nỗi nhớ.

Nhớ quê.

Nhớ gia đình.

Nhớ những người thân.

Nhớ cuộc sống bình thường mà mình từng có.

Nhưng những nỗi nhớ ấy không thể làm chậm bước chân.

Người lính vẫn phải tiếp tục hành quân.

Có lẽ chính điều đó tạo nên một nghịch lý rất đặc biệt của chiến tranh: người lính càng nhớ cuộc sống bình yên thì càng hiểu vì sao mình phải chiến đấu để bảo vệ nó.

Hoàng Văn Đắc đã đi qua những cung đường như thế.

Từ quê hương Thanh Hóa, ông đến những chiến trường miền Trung, rồi tiến về những vùng đất của Tây Nguyên. Đắk Lắk cũng trở thành một địa danh gắn với những năm tháng chiến đấu của ông.

Vùng đất đỏ Tây Nguyên trong ký ức người lính không chỉ là một địa danh trên bản đồ.

Đó là nơi có những chặng hành quân, những ngày chiến đấu và những người đồng đội đã cùng ông trải qua một quãng đời không thể lặp lại.

Có những người sau chiến tranh trở về.

Có những người không còn cơ hội trở về.

Vì vậy, mỗi lần nhắc lại những cung đường đã đi qua, ký ức của người lính không chỉ hướng về bản thân mà còn hướng về những người đã cùng mình bước đi trên những con đường ấy.

Một chặng hành quân có thể kết thúc sau vài ngày.

Nhưng ký ức về chặng đường ấy có thể ở lại suốt cả cuộc đời.

Đặc biệt, đối với người lính đã trải qua nhiều năm ở chiến trường, mỗi địa danh đều có thể gợi lại một câu chuyện.

Đường 9.

Quảng Trị.

Thừa Thiên.

Khe Sanh.

Tây Nguyên.

Đắk Lắk.

Những cái tên ấy về sau trở thành những địa danh lịch sử. Nhưng đối với những người từng trực tiếp đi qua, đó là những vùng đất đã lưu giữ tuổi trẻ của họ.

Từ năm 1965 đến năm 1970, Hoàng Văn Đắc có khoảng năm năm sống và chiến đấu trong điều kiện chiến tranh khốc liệt.

Năm năm ấy bắt đầu từ những bước chân hành quân.

Không có hành quân thì không có chiến trường.

Không có những người lặng lẽ đi bộ qua những cung đường dài thì cũng không có sự hiện diện của các đơn vị ở những nơi chiến sự đang diễn ra.

Trong chiến tranh, phía sau mỗi trận đánh là cả một hệ thống con người âm thầm góp sức.

Có người vận chuyển.

Có người dẫn đường.

Có người bảo đảm hậu cần.

Có người trực tiếp chiến đấu.

Và tất cả đều phải di chuyển qua những cung đường khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

Người lính vì thế không chỉ cần lòng dũng cảm khi đối diện với quân thù.

Họ còn cần sức bền trong từng bước đi.

Cần sự kiên nhẫn trong từng ngày chờ đợi.

Cần khả năng chịu đựng những thiếu thốn mà cuộc sống bình thường khó có thể hình dung.

Những cung đường hành quân cũng dạy họ một bài học khác: sức mạnh của một tập thể.

Một người có thể mệt.

Nhưng cả đơn vị không được dừng lại.

Một người có thể gặp khó khăn.

Nhưng đồng đội sẽ tìm cách hỗ trợ.

Một người có thể nhớ nhà.

Nhưng bên cạnh họ luôn có những người cùng chung hoàn cảnh.

Chính sự đồng hành ấy tạo nên sức mạnh tinh thần giúp người lính tiếp tục đi.

Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, những con đường năm xưa có thể đã thay đổi. Đất nước phát triển, giao thông thuận tiện hơn, những vùng chiến trường ngày nào đã có cuộc sống mới.

Nhưng trong ký ức của Hoàng Văn Đắc, những bước chân năm nào vẫn còn đó.

Đó là những bước chân của tuổi trẻ.

Là những bước chân rời quê hương.

Là những bước chân tiến về phía chiến trường.

Và cũng là những bước chân góp phần tạo nên một hành trình lịch sử của dân tộc.

Nếu chiến tranh được nhớ đến bằng những trận đánh lớn, thì phía sau những trận đánh ấy còn có những con người đã âm thầm đi qua hàng trăm, hàng nghìn cây số.

Họ không biết mình sẽ đi đến đâu, bao giờ được trở về, nhưng vẫn bước tiếp.

Hoàng Văn Đắc là một trong những người lính như vậy.

Những cung đường từ Thanh Hóa vào chiến trường miền Nam không chỉ đưa ông đến một vùng đất khác.

Nó đưa ông từ cuộc sống của một người dân bình thường vào một giai đoạn đặc biệt của lịch sử.

Và sau mỗi bước chân là một phần tuổi trẻ được gửi lại.

Hôm nay, khi nhìn lại những cung đường ấy, điều còn lại không chỉ là sự gian khổ.

Đó còn là lòng biết ơn đối với một thế hệ đã biết đi về phía khó khăn khi đất nước cần.

Bởi hòa bình không chỉ được làm nên từ những chiến thắng trên chiến trường.

Hòa bình còn được bắt đầu từ những bước chân.

Những bước chân bền bỉ của người lính trên những con đường dài.

Những bước chân không quay đầu trước gian khổ.

Và trong số những bước chân ấy có bước chân của Hoàng Văn Đắc – người thanh niên từ Thanh Hóa đã đi về phía Nam, mang theo tuổi trẻ, niềm tin và trách nhiệm với Tổ quốc.