NHỮNG CUỐN NHẬT KÝ KHÔNG KỊP GỬI VỀ NHÀ: THẾ GIỚI NỘI TÂM TRONG SÁNG CỦA MỘT THẾ HỆ
Trương Ngọc Mai

Bên cạnh những lá thư gửi về hậu phương, những cuốn nhật ký thời chiến là khoảng không gian riêng tư nhất để người lính đối thoại với chính mình giữa ranh giới sinh tử. Cuốn nhật ký "Chuyện đời" của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc — sau này được xuất bản dưới tên gọi "Mãi mãi tuổi hai mươi" — đã trở thành một hiện tượng văn hóa, một tấm gương soi chiếu thế giới tinh thần trong sáng và lý tưởng sống cao đẹp của thanh niên Việt Nam trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
Rời ghế nhà trường Đại học Tổng hợp Hà Nội khi tài năng văn chương đang nở rộ, Nguyễn Văn Thạc mang theo vào chiến trường Quảng Trị một tâm hồn nhạy cảm, giàu nhiệt huyết và tình yêu thương con người. Từ tháng 10/1971 đến tháng 6/1972, những trang nhật ký của anh không dừng lại ở việc miêu tả sự tàn khốc của chiến tranh hay những trận đánh đẫm máu. Nơi đó chứa đựng những trăn trở rất đời thường, những ước mơ hoài bão tuổi trẻ, tình yêu sâu sắc với quê hương và niềm tin mãnh liệt vào tương lai đất nước.
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Thạc tại chiến trường Quảng Trị khi tuổi đời mới vừa tròn 20 đã khiến cuốn nhật ký dở dang không kịp gửi về nhà. Nhưng chính từ sự dở dang ấy, những trang viết của anh đã trở thành bất tử. "Mãi mãi tuổi hai mươi" không chỉ là lời tự xưng của một cá nhân, mà là bản tuyên ngôn của cả một thế hệ sẵn sàng gác lại những ước mơ riêng tư để gánh vác sứ mệnh dân tộc. Cuốn nhật ký đã vượt qua không gian và thời gian, trở thành ngọn đuốc soi sáng lý tưởng sống cho các thế hệ trẻ hôm nay.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.


