NHỮNG DẤU CHÂN TRÊN CON ĐƯỜNG LÀNG NĂM XƯA
Con đường làng năm xưa không chỉ lưu dấu bước chân người lính và dân làng, mà còn in hằn ký ức của một thời vừa chiến đấu vừa gìn giữ cuộc sống.
Có những con đường không dài, không rộng, nhưng lại mang theo cả một phần đời người. Với ông Võ Ngọc Thanh, con đường làng ở Thủy Triều chính là một con đường như thế.
Ngày chiến tranh, con đường ấy không chỉ để đi. Nó là nơi giao liên qua lại, nơi tiếp tế lương thực, nơi cáng thương binh, nơi đưa tiễn những người ra trận mà không biết có ngày trở về hay không. Mỗi dấu chân in xuống mặt đường đất đều mang theo một câu chuyện.
Ông Thanh nhớ rằng, ban ngày con đường vẫn yên bình như bao làng quê khác. Trẻ con chạy chơi, người lớn gánh lúa, tiếng nói cười xen lẫn tiếng gà gáy. Nhưng đêm xuống, con đường trở nên khác hẳn. Những bước chân nhẹ, nhanh, lặng lẽ nối nhau đi trong bóng tối.
Có những đêm mưa, con đường lầy lội. Người đi phải men sát bờ tre để tránh lộ dấu vết. Có những lần, dấu chân chưa kịp khô thì đã phải xóa đi, sợ địch phát hiện. Dấu chân thời chiến không chỉ là dấu của sự đi lại, mà là dấu của sinh tử.
Trong trận đánh năm 1964, con đường làng trở thành mạch nối giữa các vị trí chiến đấu. Ông Thanh từng nhiều lần chạy qua chạy lại trên con đường ấy, mang theo mệnh lệnh, mang theo tin tức, mang theo cả nỗi lo không kịp nói thành lời.
Sau trận đánh, cũng chính con đường ấy đón những bước chân mệt mỏi trở về. Có người đi đủ bước, có người chỉ còn được khiêng trên cáng. Con đường im lặng, nhưng như hiểu tất cả.
Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, ông Thanh có dịp trở lại làng. Con đường xưa giờ đã được mở rộng, trải bê tông. Không còn dấu chân in trên đất, không còn bùn lầy mùa mưa. Nhưng trong ký ức ông, con đường ấy vẫn còn nguyên vẹn.
Ông nói rằng, mỗi khi bước đi trên con đường làng hôm nay, ông vẫn nhìn thấy những dấu chân năm xưa – dấu chân của đồng đội, của dân làng, của chính mình thời trẻ. Những dấu chân ấy không hiện trên mặt đường, nhưng in rất sâu trong lòng người.
Với ông, con đường làng không chỉ dẫn từ nhà ra đồng, mà dẫn từ quá khứ đến hiện tại. Và mỗi bước đi hôm nay đều được nâng đỡ bởi những bước chân thầm lặng của một thời hoa lửa.
