NHỮNG ĐÊM DÀI GIỮA RỪNG SÂU

Có những câu chuyện về chiến tranh không bắt đầu bằng tiếng súng.

Chúng bắt đầu bằng một màn đêm.

Một màn đêm rất dài.

Khi chúng tôi hỏi bác Nguyễn Khắc Kiệm về những năm tháng ở chiến trường K, có một điều khiến chúng tôi đặc biệt tò mò: những đêm trong rừng của người lính ngày ấy đã trôi qua như thế nào?

Bác im lặng một lúc.

Rồi ánh mắt bác như nhìn về một nơi rất xa.

Có lẽ trong ký ức của bác, những cánh rừng năm nào vẫn còn nguyên đó – sâu hun hút, rộng lớn và đầy những âm thanh mà chỉ người từng sống giữa rừng mới có thể nhớ được.

Ngày xuống, rừng đã khác.

Nhưng khi màn đêm buông xuống, mọi thứ dường như trở nên xa lạ hơn.

Ánh sáng thưa dần.

Những thân cây đứng im trong bóng tối.

Tiếng gió len qua tán lá.

Tiếng côn trùng vọng lại từ đâu đó.

Có những âm thanh rất nhỏ, nhưng trong sự im lặng của núi rừng lại nghe rõ đến lạ.

Người lính nằm giữa rừng, bên cạnh là đồng đội.

Không có mái nhà.

Không có ánh đèn điện.

Không có chiếc giường quen thuộc.

Chỉ có một khoảng rừng rộng lớn và một bầu trời đêm phía trên.

Với chúng tôi hôm nay, bóng tối chỉ là lúc tắt đèn đi ngủ.

Nhưng với người lính ở chiến trường, màn đêm không đồng nghĩa với việc một ngày đã kết thúc.

Có những đêm phải cảnh giác.

Có những đêm phải chờ đợi.

Có những đêm người lính nằm xuống nhưng không thể ngủ thật sâu.

Bởi phía trước là nhiệm vụ.

Bên cạnh là đồng đội.

Và phía sau là quê hương mà họ luôn hướng về.

Có lẽ những đêm trong rừng là lúc nỗi nhớ nhà trở nên rõ ràng nhất.

Ban ngày, người lính có công việc.

Có nhiệm vụ.

Có đồng đội bên cạnh.

Có những điều phải tập trung.

Nhưng khi màn đêm xuống, khi mọi thứ dần chìm vào yên lặng, ký ức về quê nhà lại tìm về.

Một mái nhà.

Một con đường.

Một bữa cơm.

Một tiếng gọi thân quen.

Những điều rất bình thường ở quê nhà bỗng trở thành những thứ xa xỉ đối với người lính đang nằm giữa rừng.

Chúng tôi nghĩ về điều ấy mà thấy lòng mình chùng xuống.

Bởi chúng tôi từng có những đêm nằm trong căn phòng của mình, nghe tiếng quạt quay, ánh đèn điện sáng bên cạnh và biết rằng chỉ cần bước ra ngoài là có người thân.

Còn người lính năm ấy, khi đêm xuống, có thể chỉ có một người đồng đội nằm ngay bên cạnh và một nỗi nhớ quê nhà không biết gửi vào đâu.

Có những đêm, có lẽ người lính không nói với nhau quá nhiều.

Bởi giữa rừng sâu, sự yên lặng đôi khi cũng là một cách để giữ sức.

Nhưng chính trong những khoảng lặng ấy, tình đồng đội lại hiện lên rõ nhất.

Một người còn thức thì người khác có thể yên tâm chợp mắt.

Một người mệt thì có người bên cạnh động viên.

Một tiếng gọi khẽ.

Một cái nhìn.

Một sự nhường nhịn.

Những điều nhỏ bé ấy trở thành điểm tựa cho nhau giữa những ngày gian khổ.

Chúng tôi chợt hiểu rằng, trong chiến tranh, có những người không cùng quê, không cùng gia đình, thậm chí trước đó chưa từng quen biết, nhưng lại có thể trở thành những người tin tưởng nhau bằng cả tính mạng.

Họ cùng nằm giữa một khu rừng.

Cùng nghe tiếng gió.

Cùng nhìn lên bầu trời đêm.

Cùng mong một ngày được trở về.

Có lẽ có những đêm bác Kiệm cũng nhớ nhà đến nao lòng.

Nhưng sáng hôm sau, khi trời vừa sáng, người lính lại thức dậy.

Gấp lại nỗi nhớ.

Đứng lên.

Tiếp tục nhiệm vụ.

Đó là điều khiến chúng tôi khâm phục nhất.

Bởi người lính không phải những con người không biết buồn.

Họ cũng có những đêm yếu lòng.

Cũng có những lúc nhớ nhà.

Cũng mong được trở về.

Nhưng họ không để nỗi nhớ làm mình quên đi nhiệm vụ.

Đêm qua có thể dài đến đâu, sáng hôm sau vẫn phải bước tiếp.

Mưa có thể làm đường rừng khó đi đến đâu, vẫn phải đi.

Nỗi nhớ quê nhà có thể sâu đến đâu, vẫn phải cất vào trong lòng.

Có lẽ, bản lĩnh của người lính được tạo nên từ chính những điều như thế.

Chúng tôi hỏi bác:

“Bác có nhớ nhất điều gì về những đêm trong rừng không?”

Bác không trả lời ngay.

Có lẽ ký ức đã quá xa.

Nhưng chúng tôi nghĩ, có thể điều bác nhớ không chỉ là bóng tối của rừng.

Mà là những con người đã cùng bác đi qua bóng tối ấy.

Bởi sau nhiều năm, cảnh vật có thể thay đổi.

Những cánh rừng năm xưa có thể không còn như trước.

Nhưng con người thì ở lại trong ký ức.

Có những người đồng đội từng cùng bác thức trong những đêm dài.

Từng cùng chia sẻ những thiếu thốn.

Từng cùng nhắc về quê nhà.

Từng hẹn một ngày tất cả sẽ cùng trở về.

Và rồi, chiến tranh có thể đã khiến một số người không thực hiện được lời hẹn ấy.

Có những người trở về.

Có những người ở lại.

Những người ở lại không còn được nhìn thấy những buổi sáng bình yên.

Nhưng có lẽ, họ vẫn sống trong ký ức của những người đồng đội.

Đêm trong rừng năm ấy chắc hẳn rất dài.

Nhưng mười năm quân ngũ còn dài hơn thế.

Từ năm 1978 đến năm 1988, bác Kiệm đã đi qua biết bao đêm như vậy.

Có những đêm chúng tôi không thể hình dung nổi.

Những đêm mà người lính chỉ mong trời sáng.

Những đêm mà một tiếng động nhỏ cũng khiến người ta tỉnh giấc.

Những đêm mà nỗi nhớ nhà len vào từng khoảng lặng.

Và cũng có những đêm, có lẽ chỉ cần nhìn sang bên cạnh, thấy người đồng đội vẫn ở đó, người lính đã có thêm một chút yên tâm.

Hôm nay, khi ngồi nghe bác kể, chúng tôi chợt nhận ra một điều rất giản dị.

Chúng tôi có những đêm bình yên bởi ngày xưa đã có những người từng trải qua những đêm không bình yên.

Chúng tôi có thể nằm trong căn phòng sáng đèn, nghe tiếng mưa ngoài cửa sổ mà không phải lo sợ điều gì.

Còn họ từng nằm giữa rừng sâu, trong bóng tối, với nhiệm vụ và những hiểm nguy không thể nhìn thấy bằng mắt.

Khoảng cách giữa hai thế hệ là rất lớn.

Nhưng chính từ câu chuyện của bác, chúng tôi cảm nhận được một sợi dây nối hai thời đại:

Một bên là những người đã đi qua chiến tranh. Một bên là những người đang được sống trong hòa bình.

Và chúng tôi – những người trẻ hôm nay – may mắn được nghe lại những câu chuyện ấy để hiểu rằng sự bình yên chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.

Có thể sau này chúng tôi sẽ quên nhiều chi tiết về những năm tháng bác Kiệm ở chiến trường K.

Nhưng có lẽ chúng tôi sẽ không quên hình ảnh một người lính nằm giữa rừng sâu trong một đêm xa quê.

Xung quanh là bóng tối.

Trên đầu là bầu trời.

Bên cạnh là đồng đội.

Trong lòng là quê hương.

Và phía trước vẫn là nhiệm vụ.

Màn đêm có thể khiến người ta cảm thấy nhỏ bé trước núi rừng.

Nhưng chính trong những đêm dài ấy, ý chí của người lính lại được tôi luyện.

Họ đã đi qua bóng tối của những cánh rừng để giữ lấy ánh sáng của một ngày mai.

Và hôm nay, khi chúng tôi được sống trong những đêm bình yên, được trở về nhà sau một ngày học tập, được nghe tiếng người thân gọi từ phía căn bếp, chúng tôi càng hiểu rằng:

Có những đêm người lính không được ngủ yên để chúng tôi có những đêm được ngủ trong bình yên.

Đó có lẽ là điều đẹp nhất mà những người lính như bác Nguyễn Khắc Kiệm đã để lại cho thế hệ chúng tôi.