NHỮNG ĐÊM GÙI GẠO QUA BÃI TRỐNG
Trong những chuyến gùi gạo tiếp tế, đáng sợ nhất không phải quãng đường dài mà là những đoạn bãi trống – nơi không có cây che, không có hầm trú, chỉ có bóng đêm và sự phơi bày hoàn toàn trước máy bay địch. Ký ức của ông Vũ Văn Hòa ghi lại những đêm như thế, khi mỗi bước chân đều phải đánh đổi bằng sự bình tĩnh và can đảm.
Không phải đoạn đường nào cũng đáng sợ như nhau.
Đáng sợ nhất là bãi trống.
Bãi trống trong trí nhớ
Bãi trống là đoạn đất bằng, không cây, không nhà.
Ban ngày là ruộng bỏ hoang.
Ban đêm là khoảng tối không có chỗ trốn.
“Qua bãi trống là nín thở,” ông Vũ Văn Hòa nói.
Chỉ đi khi trời thật tối
Bãi trống chỉ vượt khi đêm đã khuya.
Không trăng.
Không sao.
“Mờ mịt càng tốt,” ông nhớ lại.
Ánh sáng dù nhỏ cũng nguy hiểm.
Gùi gạo nặng hơn thường ngày
Gùi gạo qua bãi trống
lúc nào cũng thấy nặng hơn.
“Không phải nặng vai,” ông nói,
“mà nặng ở trong đầu.”
Khoảng cách ngắn mà dài
Bãi trống chỉ vài trăm mét.
Nhưng đi qua tưởng như không hết.
“Bước mãi không thấy bờ bên kia,” ông kể.
Không được nói, không được dừng
Không ai được nói chuyện.
Không ai được dừng lại giữa chừng.
“Nếu dừng là dễ lộ,” ông nói.
Chỉ được đi đều, chậm, chắc.
Nghe động là nằm xuống
Chỉ cần nghe tiếng động trên trời,
cả nhóm lập tức nằm rạp xuống đất.
Gùi gạo đặt sát người.
“Đất lạnh lắm,” ông Hòa nhớ.
Mồ hôi và bùn đất
Mồ hôi chảy ướt lưng.
Đất bám đầy tay chân.
“Không dám lau,” ông nói.
Chỉ sợ động tác mạnh.
Khi máy bay lượn qua
Có đêm máy bay bay thấp.
Tiếng ù ù nghe rõ.
“Mặt úp xuống đất,” ông kể.
Không ai dám ngẩng đầu.
Khoảnh khắc máy bay đi xa
Khi tiếng máy bay nhỏ dần,
không ai đứng dậy ngay.
Phải chờ rất lâu.
“Đợi cho chắc,” ông nói.
Đi tiếp trong lặng lẽ
Qua được nửa bãi trống là nhẹ người.
Qua hết bãi trống là thở ra lần đầu.
“Lúc ấy mới biết mình còn sống,” ông cười.
Giao gạo sau bãi trống
Đến điểm giao, bộ đội đón sẵn.
Nhìn gùi gạo, ai cũng mừng.
“Qua được bãi trống là quý lắm,” ông Hòa nói.
Đường về vẫn còn bãi trống
Chiều về vẫn phải qua lại bãi ấy.
Không ai tránh được.
“Biết sợ nhưng vẫn đi,” ông nói.
Tuổi trẻ đi qua bãi trống
Những đêm gùi gạo qua bãi trống
khiến thanh niên Hưng Yên
lớn lên rất nhanh.
“Qua vài chuyến là không còn ngây nữa,” ông Hòa kể.
Bãi trống còn trong giấc ngủ
Giờ chiến tranh đã lùi xa.
Nhưng trong giấc ngủ,
ông vẫn thấy mình đi qua bãi trống ấy.
“Vẫn gùi gạo,” ông nói khẽ.
Những bước chân không tên
Những đêm gùi gạo qua bãi trống
không có tiếng súng,
không có chiến công được ghi lại.
Nhưng chính những bước chân ấy
đã giữ cho tiền tuyến có cơm ăn, có sức đánh,
và giữ cho hậu phương
đứng vững giữa chiến tranh.
