Những đêm không ngủ ở 48 Hàng Ngang và Bản Tuyên ngôn lịch sử

Cuối tháng 8 năm 1945, Hà Nội rợp bóng cờ đỏ sao vàng trong niềm hân hoan của những ngày Tổng khởi nghĩa thành công. Ngày 25/8, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ chiến khu Việt Bắc về tới Hà Nội. Để đảm bảo bí mật và an toàn, Người được bố trí ở tại căn nhà số 48 Hàng Ngang – ngôi nhà của gia đình ông Trịnh Văn Bô, một cơ sở cách mạng trung kiên.

Tại căn phòng nhỏ trên gác hai của ngôi nhà này, Bác đã trải qua những đêm thức trắng vô cùng đặc biệt. Giữa không khí nhộn nhịp, sôi động của thủ đô đang chuyển mình, trong căn phòng yên tĩnh, người thanh niên bôn ba tìm đường cứu nước năm xưa nay đã trở thành vị lãnh tụ dạn dày sương gió. Bác mặc chiếc áo nâu sờn, ngồi lặng lẽ bên chiếc bàn tròn, tự tay đánh máy những dòng chữ sẽ làm thay đổi vĩnh viễn vận mệnh của dân tộc Việt Nam.

Đó là những ngày Bác dồn toàn bộ tâm huyết, trí tuệ và cảm xúc của một đời hoạt động cách mạng để soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập. Thỉnh thoảng, Bác dừng lại, suy nghĩ trầm ngâm, rồi lại lách cách gõ phím. Bác đã chắt lọc những tinh hoa từ bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Mỹ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791, để khẳng định một chân lý thời đại: Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.

Những người phục vụ và các đồng chí Trung ương Đảng làm việc cùng Bác lúc bấy giờ kể lại rằng, Bác làm việc quên cả ăn ngủ. Bác đã đem bản thảo đọc cho các đồng chí nghe và hỏi ý kiến đóng góp. Sự dân chủ, cẩn trọng và tỉ mỉ của Người khiến ai nấy đều xúc động và nể phục.

Và rồi, sáng mùng 2 tháng 9 năm 1945, nắng thu vàng rực rỡ trên Quảng trường Ba Đình. Trước biển người mênh mông, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bộ quần áo kaki giản dị đã cất giọng ấm áp, dõng dạc vang lên: "Hỡi đồng bào cả nước...". Những lời lẽ đanh thép, hào hùng nhưng cũng vô cùng gần gũi được viết ra từ căn gác nhỏ 48 Hàng Ngang đã chính thức báo cáo với toàn thế giới về sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Căn nhà 48 Hàng Ngang cùng những đêm không ngủ của Bác năm 1945 đã trở thành một phần ký ức thiêng liêng của lịch sử, là nơi chứng kiến sự kết tinh khát vọng độc lập, tự do ngàn đời của dân tộc Việt Nam.