Những đóa hoa bất tử ở Ngã ba Đồng Lộc hoặc Truông Bồn

Ngã ba Đồng Lộc và Truông Bồn là hai "tọa độ lửa" khốc liệt nhất trên tuyến đường chiến lược chi viện cho miền Nam. Tại những nơi mà bom đạn cày xới từng tấc đất này, sự hy sinh của những nữ thanh niên xung phong (TNXP) tuổi đời mười tám, đôi mươi đã trở thành tượng đài bất tử của lịch sử dân tộc.

1. 10 đóa hoa trinh liệt ở Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh)

Ngã ba Đồng Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) là mạch máu giao thông độc đạo. Quân đội Mỹ xác định: "Đánh nát Đồng Lộc thì sẽ cắt đứt được chiếc cuống họng tiếp tế vào Nam". Chỉ tính riêng từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1968, nơi này phải hứng chịu gần 50.000 quả bom các loại.

Trưa ngày 24/7/1968, Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552, Tổng đội 55 TNXP Hà Tĩnh gồm 10 cô gái do chị Võ Thị Tần làm Tiểu đội trưởng nhận lệnh ra sát mặt đường để san lấp hố bom, mở đường cho xe chở hàng thông tuyến.

Các chị tuổi đời còn rất trẻ, người nhỏ tuổi nhất mới 17, người lớn tuổi nhất mới 24. Họ ra trận với tâm thế lạc quan, như lời chị Võ Thị Tần viết trong bức thư gửi mẹ trước đó mấy ngày: "Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ, ban đêm chúng nó thắp đèn để chúng con làm đường, còn ban ngày chúng đem bom sát tạc cá để chúng con cải thiện..."

Đến 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống. Một quả bom nổ ngay sát hầm chữ A, nơi 10 cô gái đang trú ẩn. Sức ép và đất đá khổng lồ đã vùi lấp toàn bộ căn hầm.

Khi đồng đội điên cuồng đào bới, họ tìm thấy các chị trong tư thế người cuốc, người xẻng, làn da vẫn còn hơi ấm nhưng tim đã ngừng đập. Cả 10 cô gái đã anh dũng hy sinh khi tuyến đường vừa được khơi thông. Sự hy sinh đồng loạt của 10 đóa hoa Đồng Lộc đã trở thành biểu tượng kiên cường, quyết giữ vững mạch máu giao thông cho đến hơi thở cuối cùng.

2. Bản hùng ca cận kề ngày chiến thắng ở Truông Bồn (Nghệ An)

Nếu Ngã ba Đồng Lộc là nỗi đau của tháng 7, thì Truông Bồn (xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An) lại là khúc tráng ca bi tráng ngay trước thềm hòa bình của miền Bắc.

Đầu mờ sáng ngày 31/10/1968 — chỉ cách thời điểm Mỹ tuyên bố ngừng ném bom hoàn toàn miền Bắc Việt Nam vỏn vẹn vài tiếng đồng hồ. Tiểu đội cảm tử "Thép" thuộc Đại đội 317, Tổng đội TNXP Nghệ An nhận lệnh khẩn cấp: San lấp hố bom, dọn sạch chướng ngại vật để đoàn xe quân sự vượt qua Truông Bồn trước khi trời sáng.

Trong tiểu đội ngày hôm đó, nhiều chiến sĩ đã hoàn thành thời hạn TNXP, có người đã nhận được quyết định đi học nước ngoài, có người chỉ còn cách ngày cưới vài ngày (như chị Cao Thị Vinh và anh Trần Danh Tuấn). Nhưng với tinh thần trách nhiệm cao cả, các anh chị đều tình nguyện ở lại hoàn thành nốt chuyến hàng cuối cùng.

Lúc 6 giờ 10 phút, khi công việc gần hoàn thành, một tốp máy bay Mỹ bất ngờ ập tới trút xuống Truông Bồn loạt bom tàn phá.

Chỉ trong vài phút, cả một vùng đồi núi bị san phẳng. 13 chiến sĩ (gồm 11 nữ, 2 nam) đã ngã xuống ngay tại trận địa. Máu xương của các anh, các chị đã hòa quyện vào đất đá Truông Bồn. Họ hy sinh khi chỉ còn vài giờ nữa là tiếng bom sẽ ngưng nổ trên mảnh đất quê hương, khi những ước mơ giảng đường, những hạnh phúc lứa đôi đang chờ đón ngay trước mắt.