Những Đóa Hồng Trên Trận Địa Pháo Ninh Thành

Tôi gặp bà Thường vào một buổi chiều yên ả, khi những vết tích của “tọa độ chết” năm xưa đã được khỏa lấp bởi màu xanh của sự sống. Trong căn nhà nhỏ, giọng kể của người nữ chính trị viên năm ấy đưa tôi trở về giai đoạn 1965 – 1972 khốc liệt, nơi mà ranh giới giữa cái chết và sự sống chỉ mỏng manh như một hơi thở.

Năm ấy, khi những thanh niên trai tráng nhất của xã Ninh Thành đều gác lại nỗi niềm riêng để tòng quân ra tiền tuyến, ở lại hậu phương chỉ còn đa phần là phụ nữ và người già. Với tinh thần “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”, Trung đội Nữ dân quân Đông Phương Hồng đã ra đời, mang theo sứ mệnh bảo vệ cầu Non Nước – mục tiêu trọng yếu mà máy bay Mỹ nhắm đến để ngăn chặn sự chi viện của hậu phương miền Bắc.

Bà kể, địa bàn trung đội đảm nhận là một “chảo lửa” thực sự với 7 trận địa pháo luôn nằm trong tầm ngắm oanh tạc của quân thù. Suốt 8 năm ròng rã, mảnh đất này đã phải gánh chịu 169 trận oanh tạc kinh hoàng. Những cô gái tuổi đôi mươi khi ấy, vốn là những xã viên của HTX Đông Phương Hồng, đã phải học cách làm quen với sức nặng của hòm đạn thay vì đôi quang gánh, và học cách lắng nghe tiếng rít của bom rơi thay vì tiếng sáo diều chiều quê.

Có những trận đánh tại khu vực cầu Non Nước, khói bom đen kịt cả bầu trời, nhưng các nữ dân quân vẫn kiên cường bám trụ. Họ thực hiện một nhiệm vụ kép đầy gian khổ: vừa tay cày sản xuất phục vụ hậu phương, vừa tay súng sẵn sàng chiến đấu cứu thương và tiếp đạn cho các đơn vị pháo cao xạ. Hình ảnh những bóng áo nâu nhỏ bé băng qua làn mưa bom để giữ vững trận địa đã trở thành biểu tượng bất khuất của người phụ nữ Ninh Thành.

Chiến tranh đi qua, bà Thường trở về với đời thường, mang theo ký ức về những đồng đội đã ngã xuống và cả sự tự hào về một thời “vừa sản xuất, vừa chiến đấu”. Với bà, bản anh hùng ca vĩ đại nhất không phải nằm trên những mặt báo, mà chính là hình ảnh cây cầu Non Nước vẫn đứng vững và những cánh đồng Ninh Thành lại ngào ngạt hương lúa giữa một đất nước thanh bình.