Những đóng góp của cụ Huỳnh Thúc Kháng trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Quyền Chủ tịch nước

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cụ trực tiếp tham gia xây dựng chính quyền cách mạng, đồng hành cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 2/3/1946, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa I, Chủ tịch Hồ Chí Minh giới thiệu cụ Huỳnh Thúc Kháng giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ và đánh giá cụ là “một người đạo đức danh vọng mà toàn thể quốc dân ai cũng biết”. Sự tham gia của cụ - một chí sĩ lão thành không phải đảng viên cộng sản - thể hiện sâu sắc chính sách đại đoàn kết dân tộc và trọng dụng nhân tài của Chính phủ cách mạng.

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Cụ phụ trách củng cố chính quyền, xây dựng bộ máy hành chính, công vụ, bảo đảm an ninh chính trị và trật tự trị an. Ngày 22/3/1946, Cụ đề nghị cử ông Hoàng Minh Giám làm Thứ trưởng Bộ Nội vụ và ông Phạm Khắc Hòe làm Đổng lý Văn phòng Bộ để kiện toàn bộ máy. Cụ cũng tham gia các nhiệm vụ đối ngoại quan trọng như Ủy ban nghiên cứu đặc biệt phục vụ Hội Hội nghị Fontainebleau. Với uy tín của mình, Cụ còn được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao tiếp xúc với các vị khách nước ngoài, trong đó có các tướng lĩnh Trung Hoa Dân quốc, góp phần nâng cao vị htế của Chính phủ Việt Nma Dân chủ Cộng hòa.

Ngày 27/5/1946, Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt) thành lập, cụ được bầu làm Hội trưởng, góp phần tập hợp rộng rãi nhân sĩ, trí thức, các tầng lớp xã hội, tôn giáo cùng tham gia kháng chiến, kiến quốc.

Đặc biệt, ngày 29/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 82/SL ủy nhiệm Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng điều hành công việc Chính phủ. Trước khi sang Pháp đàm phán, Bác Hồ nói rằng: “Tôi vì nhiệm vụ quốc dân giao phó phải đi xa ít lâu, ở nhà trăm sự nhờ cậy ở Cụ cùng anh em giải quyết cho. Mong Cụ dĩ bất biến ứng vạn biến”.

Từ ngày 31/5 đến 21/10/1946, trên cương vị Quyền Chủ tịch nước kiêm Bộ trưởng Bộ Nội vụ, cụ Huỳnh Thúc Kháng đã bình tĩnh, khôn khéo chèo lái con thuyền cách mạng. Cụ kiên quyết trừng trị các thế lực phản động (như vụ án phố Ôn Như Hầu), giữ vững trật tự an ninh, bảo vệ chính quyền non trẻ. Trở về sau chuyến đi Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao sự lãnh đạo sáng suốt của Quyền Chủ tịch Huỳnh Thúc Kháng trong việc giải quyết nhiều việc khó khăn của đất nước.

Cuối năm 1946, khi nguy cơ chiến tranh toàn quốc cận kề, Bộ Nội vụ tích cực chuẩn bị phương án di chuyển, tản cư các cơ quan Trung ương. Trong hoàn cảnh ấy, dù tuổi cao sức yếu, cụ Huỳnh Thúc Kháng vẫn hăng hái nhận nhiệm vụ thay mặt Chính phủ đi kinh lý miền Trung, vào Quảng Ngãi động viên đồng bào, chiến sĩ kháng chiến.

Trong chuyến đi, cụ lâm bệnh nặng. Trước lúc qua đời, Cụ gửi điện văn tạ từ Chủ tịch Hồ Chí Minh và kêu gọi các đảng phái, tôn giáo, đồng bào đoàn kết chung quanh Chủ tịch Hồ Chí Minh để cứu nước. Ngày 21/4/1947, cụ qua đời tại Quảng Ngãi.

Những tác phẩm cuối đời như "Thư kêu gọi đồng bào phụ lão kháng chiến" và "Chào vĩnh quyết" cho thấy sự nhất quán tư tưởng của Cụ. Tinh thần “đồng tâm nhất trí”, không phân biệt giai tầng, đảng phái để bảo vệ Tổ quốc chính là sự phát triển cao nhất của tư tưởng đại đoàn kết mà cụ theo đuổi suốt đời. Cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng để lại bài học sâu sắc về trách nhiệm của người trí thức: yêu nước phải gắn với hành động, thương dân phải thể hiện bằng việc làm và luôn đặt lợi ích chung của dân tộc lên trên hết. Đó là những giá trị làm nên nhân cách và sức sống lâu bền của một chí sĩ đã trọn đời vì nước, vì dân.

Thanh Phương (tổng hợp) / TTXVN

https://thethaovanhoa.vn