NHỮNG DÒNG NHẬT KÝ VIẾT GIỮA LỬA ĐẠN

Bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942 tại Huế, nhưng lớn lên ở Hà Nội trong một gia đình trí thức ngành y. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Y Hà Nội, chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam, công tác tại vùng Đức Phổ, Quảng Ngãi. Giữa bom đạn, người nữ bác sĩ trẻ vừa cứu chữa thương binh, vừa ghi lại những mất mát, nỗi nhớ gia đình và tình yêu sâu nặng dành cho đất nước.

Song song với công việc cứu người, chị ghi lại những suy nghĩ, cảm xúc trong hai cuốn nhật ký từ năm 1968 đến năm 1970. Những trang viết ấy phản ánh chân thực cuộc sống nơi chiến trường, ghi lại những mất mát, nỗi nhớ gia đình và tình yêu sâu nặng dành cho đất nước.

Trong nhật ký, chị từng viết:

“Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố.”

Và trong những ngày tháng gian khổ nơi chiến trường, chị tự nhắc mình:

“Thùy ơi! Bi quan đấy ư? Hãy nhìn lại đi, bên cạnh Thùy có bao nhiêu đồng chí, bao nhiêu thanh niên đã cống hiến tuổi trẻ của họ cho cách mạng, họ ngã xuống chưa hề được hưởng hạnh phúc. Sao Th. lại nghĩ đến riêng tư...”

Có những lúc mệt mỏi, cô đơn và nhớ nhà, chị viết:

“Mẹ ơi! Con nhớ mẹ vô cùng…”

Và những lời nhắn nhủ với Mẹ được viết trong ngày 10.6.1970 (trước khi hy sinh 2 tuần):

"Mẹ yêu ơi, nếu như con của mẹ có phải ngã xuống vì ngày mai thắng lợi thì mẹ hãy khóc ít thôi mà hãy tự hào vì các con đã sống xứng đáng. Đời người ai cũng chết một lần.

Dĩ nhiên lòng con bao giờ cũng ao ước được trở về với mẹ với ba, với miền Bắc ngàn vạn yêu thương."

Ngày 22/6/1970, bác sĩ Đặng Thùy Trâm hy sinh khi mới 28 tuổi.

Hai cuốn nhật ký của chị rơi vào tay sĩ quan quân báo Mỹ Frederic Whitehurst. Theo quy định, toàn bộ tài liệu thu được phải tiêu hủy, nhưng một phiên dịch người Việt đã nói với ông:

"Đừng đốt cuốn sổ này, trong đó đã có lửa rồi."

Câu nói ấy khiến Whitehurst giữ lại hai cuốn nhật ký suốt 35 năm, trước khi trao trả cho gia đình chị vào năm 2005.

Ngay sau khi được xuất bản với tên "Nhật ký Đặng Thùy Trâm", cuốn sách đã tạo nên một hiện tượng xuất bản, lay động hàng triệu độc giả trong và ngoài nước.